⚡ Fizik Formülleri 2026

Q: AYT Fizik'te kaç soru var?

AYT Fen Bilimleri testinde Fizik'ten 14 soru bulunur. Sayısal alanı (SAY) için kritiktir. Diğer dersler: Kimya 13, Biyoloji 13 — toplam 40 soru, 90 dakika.

Q: Fizik konularına nasıl çalışmalı?

Sıra: 1) Mekanik temelleri (vektör, hareket, Newton, enerji, momentum). 2) Çembersel ve titreşim. 3) Termodinamik. 4) Elektrik-manyetizma. 5) Optik. 6) Modern fizik. Her formülün birim analizinı yap; sayısal soruda birim hatası en sık hatadır.

Q: AYT'de hangi formülü ezbere bilmeli?

Mutlaka ezbere bilmen gerekenler: F=ma, W=Fd cos θ, K=½mv², U=mgh, Coulomb F=kq₁q₂/r², V=IR, B=μ₀I/(2πr), 1/f=1/d_o+1/d_i, E=hf. Sabitler: g≈10, k=9×10⁹, c=3×10⁸, h=6,63×10⁻³⁴.

Q: Bu sayfayı PDF olarak indirebilir miyim?

Evet. Sayfa başındaki "📥 PDF Olarak İndir" butonuna tıkla; profesyonel olarak hazırlanmış PDF anında indirilir. testçöz.com tarafından ücretsiz hazırlanmıştır.

Q: Fizik'te birim analizi nasıl yapılır?

Her formüldeki birimleri yaz, sadeleştir. Örnek: F=ma → kg·m/s² = N. Eğer sonucun birimi formülün sonucundan farklıysa hata var. SI birimlerine sadık kal: m, kg, s, A, K, mol.

Q: Modern fizik AYT'de var mı?

Evet ama az ağırlıklı (~1-2 soru). Fotoelektrik olay, atom modeli (Bohr), kütle-enerji denkliği (E=mc²), radyoaktivite konuları sorulur. TYT'de modern fizik yoktur.

Lise 9-12. sınıf ve AYT Fizik için 90+ formül tek sayfada. Hareket, kuvvet-enerji, elektrik, optik, modern fizik — MEB müfredatına uygun.

🎯 AYT Fizik 14 Soru
📚 11 Ana Konu
🧮 90+ Formül
📅 Lise 9-12

📥 PDF Olarak Aç (Ücretsiz)

1. Vektörler ve Hareket

~temel

Vektör İşlemleri

Konum: r = (x, y)
Yer değiştirme: Δr = r₂ – r₁
İki vektör toplama: paralelkenar veya uçuca ekleme
Skaler çarpım: a · b = |a||b|cos θ
İki vektör paralel: aynı doğrultu, aynı yön → skaler toplam

Hız ve İvme

Hız: v = Δx / Δt (m/s)
Ortalama hız: v̄ = toplam yol / toplam süre
Anlık hız: v = lim Δx/Δt = dx/dt
İvme: a = Δv / Δt (m/s²)
Ortalama ivme: ā = (v_son – v_ilk) / t

Düzgün Hareket (a = 0)

x = x₀ + v · t
Yol-zaman grafiği: doğru
Hız sabit

Düzgün Değişken Hareket

v = v₀ + a · t
x = x₀ + v₀·t + (1/2)·a·t²
v² = v₀² + 2·a·(x – x₀)
x = x₀ + ((v₀ + v) / 2) · t (ortalama hız × süre)

Serbest Düşme

v = g · t
h = (1/2) · g · t²
v² = 2·g·h
g = 9,8 ≈ 10 m/s² (Türkiye için)

Yatay Atış

Yatay: v_x = sabit, x = v_x · t
Düşey: v_y = g·t, y = (1/2)·g·t²
Çarpma süresi: t = √(2h/g)
Menzil: x = v_x · √(2h/g)

Eğik Atış

v_x = v₀·cos α (sabit)
v_y = v₀·sin α – g·t
Maksimum yükseklik: H = (v₀·sin α)² / (2g)
Uçuş süresi: T = (2·v₀·sin α) / g
Menzil: R = (v₀² · sin 2α) / g
α = 45° → maksimum menzil

2. Kuvvet ve Newton Yasaları

~ağırlıklı

Newton 1. Yasa (Eylemsizlik)

Cisme net kuvvet etki etmiyorsa hareket durumu değişmez.
ΣF = 0 → v sabit (durağan veya sabit hızla giden)

Newton 2. Yasa

F = m · a
F: net kuvvet (N)
m: kütle (kg)
a: ivme (m/s²)
1 N = 1 kg·m/s²

Newton 3. Yasa (Etki-Tepki)

Her etki kuvvetine eşit ve zıt yönde tepki kuvveti vardır.
F_AB = -F_BA
İki cisim arasında, kuvvetler aynı doğrultu, zıt yön.

Ağırlık ve Kütle

Ağırlık: W = m · g
Kütle: cismin madde miktarı (kg)
Ağırlık: yer çekiminin uyguladığı kuvvet (N)

Sürtünme Kuvveti

Statik sürtünme: f_s ≤ μ_s · N
Kinetik sürtünme: f_k = μ_k · N
μ_s > μ_k (statik > kinetik katsayı)
N: normal kuvvet (yüzeye dik)
Eğik düzlemde N = m·g·cos θ

Eğik Düzlem

Düzlem açısı θ:
Düzleme paralel: F_p = m·g·sin θ
Düzleme dik: N = m·g·cos θ
İvme (sürtünmesiz): a = g · sin θ

3. İş, Enerji, Güç

~ağırlıklı

İş

W = F · d · cos θ
F: kuvvet, d: yer değiştirme, θ: arasındaki açı
W birimi: Joule (J = N·m)
F = d → W = F·d (paralel)
F ⊥ d → W = 0 (dik kuvvet iş yapmaz)

Kinetik Enerji

K = (1/2) · m · v²
İş-enerji teoremi:
W_net = ΔK = K_son – K_ilk

Potansiyel Enerji

Yerçekimsel: U = m · g · h
Yay potansiyel: U = (1/2) · k · x²
k: yay sabiti, x: deforme miktarı

Mekanik Enerjinin Korunumu

Sürtünmesiz:
K_ilk + U_ilk = K_son + U_son
Sürtünmeli:
E_son = E_ilk – W_sürtünme
W_sürtünme = f · d (kayıp)

Güç

P = W / t (W: iş, t: süre)
P = F · v (anlık güç, F doğrultusunda)
Birim: Watt (W = J/s)
1 HP ≈ 746 W

4. Momentum ve Çarpışma

~temel

Momentum

p = m · v (kg·m/s, vektör)
Δp = F · Δt (impulse – momentum teoremi)

Momentumun Korunumu

Kapalı sistemde toplam momentum sabittir:
p_toplam_ilk = p_toplam_son
m₁v₁ + m₂v₂ = m₁v₁’ + m₂v₂’

Çarpışmalar

Esnek çarpışma: K korunur, p korunur
İnelastik: K kaybolur, p korunur
Tam inelastik: cisimler birleşir
m₁v₁ + m₂v₂ = (m₁+m₂)·v_ortak
Esnek 1B çarpışma:
v₁’ = ((m₁-m₂)/(m₁+m₂))·v₁ + (2m₂/(m₁+m₂))·v₂
v₂’ = (2m₁/(m₁+m₂))·v₁ + ((m₂-m₁)/(m₁+m₂))·v₂

5. Çembersel Hareket

~AYT

Açısal Büyüklükler

Açı (radyan): θ = s / r (s: yay, r: yarıçap)
Açısal hız: ω = θ / t = 2πf
Frekans: f = 1/T (Hz)
Periyot: T = 1/f
Lineer hız: v = ω · r
İvme: a_t (teğetsel), a_r (merkezcil)

Düzgün Çembersel Hareket

Hız büyüklüğü sabit ama yön sürekli değişir.
Merkezcil ivme: a_c = v² / r = ω² · r
Merkezcil kuvvet: F_c = m · v² / r = m · ω² · r
Bu kuvvet daima yarıçap boyunca merkeze yöneliktir.

6. Titreşim ve Dalgalar

~temel

Basit Harmonik Hareket (BHH)

Periyot: T = 2π · √(m / k) (yay)
Periyot: T = 2π · √(L / g) (basit sarkaç)
Frekans: f = 1/T

Dalga Temelleri

v = λ · f = λ / T
v: hız, λ: dalga boyu, f: frekans
Mekanik dalgalar: ortam gerekir (ses, su)
EM dalgalar: ortam gerekmez (ışık), c = 3 × 10⁸ m/s

Ses Dalgası

Hava: v ≈ 340 m/s
Su: v ≈ 1500 m/s
Çelik: v ≈ 5000 m/s
Yoğunluk arttıkça hız artar.

7. Isı ve Sıcaklık

~temel

Sıcaklık Dönüşümleri

Celcius → Kelvin: T(K) = T(°C) + 273
Celcius → Fahrenheit: T(°F) = (9/5)·T(°C) + 32

Isı ve Sıcaklık Değişimi

Q = m · c · ΔT
c: özısı (J/kg·°C)
m: kütle, ΔT: sıcaklık değişimi
Su özısı: c = 4180 J/kg·°C ≈ 1 cal/g·°C

Hal Değiştirme (Faz Geçişi)

Q = m · L
L_e: erime ısısı (buz→su) ≈ 334 J/g
L_b: buharlaşma ısısı (su→buhar) ≈ 2260 J/g
Hal değişiminde sıcaklık değişmez.

Genleşme

Boyca: ΔL = α · L₀ · ΔT
Yüzeyce: ΔS = 2α · S₀ · ΔT
Hacimce: ΔV = 3α · V₀ · ΔT

8. Elektrik ve Manyetizma

~ağırlıklı

Coulomb Yasası

F = k · |q₁ · q₂| / r²
k = 9 × 10⁹ N·m²/C²
Aynı yük: itme; zıt yük: çekme

Elektrik Alan ve Potansiyel

E = F / q (N/C)
Nokta yükün alanı: E = k · q / r²
Potansiyel: V = k · q / r (J/C = V)
Potansiyel fark: ΔV = W / q

Akım, Direnç, Ohm Yasası

I = q / t (A)
V = I · R (Ohm yasası)
R = ρ · L / A (özdirenç × uzunluk / kesit)
P = V · I = I²·R = V²/R (güç, Watt)

Direnç Devreleri

Seri: R_eş = R₁ + R₂ + R₃ + …
Paralel: 1/R_eş = 1/R₁ + 1/R₂ + …
Seride akım sabit, gerilim bölünür.
Paralelde gerilim sabit, akım bölünür.

Manyetik Alan

Düz tel: B = μ₀·I / (2π·r)
Bobin (n sarımlı): B = μ₀·n·I / L
Yüklü parçacığa kuvvet: F = q · v · B · sin θ
Akım taşıyan tel: F = B · I · L · sin θ
μ₀ = 4π × 10⁻⁷ T·m/A

9. Optik (Işık)

~temel

Yansıma ve Kırılma

Yansıma: gelme açısı = yansıma açısı
Snell yasası: n₁ · sin θ₁ = n₂ · sin θ₂
n = c / v (kırılma indisi)
Tam yansıma: sin θ_c = n₂ / n₁ (n₁ > n₂)

Aynalar (Düzlem ve Küresel)

Düzlem ayna: cisim ile görüntü aynı uzaklıkta, ters çevrilmiş
Küresel ayna formülü: 1/f = 1/d_o + 1/d_i
f = R/2
Büyütme: M = -d_i / d_o = h_i / h_o

Mercekler

Aynı formül: 1/f = 1/d_o + 1/d_i
İnce mercek formülü: 1/f = (n – 1) · (1/R₁ – 1/R₂)
Yakınsak: f > 0, Iraksak: f < 0 Diopter: D = 1/f (m birimi)

10. Modern Fizik

~AYT

Foton ve Planck

E = h · f = h · c / λ
h = 6,63 × 10⁻³⁴ J·s (Planck sabiti)
c = 3 × 10⁸ m/s

Fotoelektrik Olay

K_max = h·f – W
W: iş fonksiyonu (yüzeyden e koparmak için)
Eşik frekansı: f₀ = W / h

Atom Modeli (Bohr)

Yörünge yarıçapı: r_n = n² · a₀
a₀ = 0,53 Å (Bohr yarıçapı)
Enerji: E_n = -13,6 / n² (eV, hidrojen)
Foton: E_foton = E_n – E_m

Kütle-Enerji

E = m · c² (Einstein)
1 amu ≈ 931 MeV
Bağlanma enerjisi: ΔE = Δm · c²

Radyoaktivite

Yarı ömür: T₁/₂
N(t) = N₀ · (1/2)^(t/T₁/₂)
Aktivite: A = λ·N
λ: bozunma sabiti = ln 2 / T₁/₂

11. Önemli Sabitler ve Birimler

~referans

Temel Sabitler

Yer çekimi: g ≈ 9,8 (≈ 10) m/s²
Coulomb sabiti: k = 9 × 10⁹ N·m²/C²
Boş uzayın geçirgenliği: μ₀ = 4π × 10⁻⁷ T·m/A
Işık hızı: c = 3 × 10⁸ m/s
Planck sabiti: h = 6,63 × 10⁻³⁴ J·s
Avogadro: N_A = 6,02 × 10²³
Elementer yük: e = 1,6 × 10⁻¹⁹ C
Elektron kütlesi: m_e ≈ 9,1 × 10⁻³¹ kg
Proton kütlesi: m_p ≈ 1,67 × 10⁻²⁷ kg

SI Birimleri

Uzunluk: metre (m)
Kütle: kilogram (kg)
Süre: saniye (s)
Sıcaklık: Kelvin (K)
Akım: amper (A)
Madde miktarı: mol (mol)
Işık şiddeti: kandela (cd)

Türev Birimler

Kuvvet: Newton (N) = kg·m/s²
Enerji: Joule (J) = N·m
Güç: Watt (W) = J/s
Basınç: Paskal (Pa) = N/m²
Frekans: Hertz (Hz) = 1/s
Yük: Coulomb (C) = A·s
Gerilim: Volt (V) = J/C
Direnç: Ohm (Ω) = V/A
Manyetik akı: Tesla (T) = N·s/(C·m)

📌 Fizik Stratejisi: AYT Fizik 14 sorudur ve SAY puan türünün kritik parçasıdır. Fizik formül ezberinden çok kavram ve birim analizi ister. Mekanik (hareket+kuvvet+enerji) en ağırlıklı bölüm (~6 soru). Elektrik-manyetizma 3-4, optik 1-2, modern fizik 1-2 soru gelir.

❓ Sıkça Sorulan Sorular

AYT Fizik’te kaç soru var?

AYT Fen Bilimleri testinde Fizik’ten 14 soru bulunur. Sayısal alanı (SAY) için kritiktir. Diğer dersler: Kimya 13, Biyoloji 13 — toplam 40 soru, 90 dakika.

Fizik konularına nasıl çalışmalı?

Sıra: 1) Mekanik temelleri (vektör, hareket, Newton, enerji, momentum). 2) Çembersel ve titreşim. 3) Termodinamik. 4) Elektrik-manyetizma. 5) Optik. 6) Modern fizik. Her formülün birim analizinı yap; sayısal soruda birim hatası en sık hatadır.

AYT’de hangi formülü ezbere bilmeli?

Mutlaka ezbere bilmen gerekenler: F=ma, W=Fd cos θ, K=½mv², U=mgh, Coulomb F=kq₁q₂/r², V=IR, B=μ₀I/(2πr), 1/f=1/d_o+1/d_i, E=hf. Sabitler: g≈10, k=9×10⁹, c=3×10⁸, h=6,63×10⁻³⁴.

Bu sayfayı PDF olarak indirebilir miyim?

Evet. Sayfa başındaki “📥 PDF Olarak İndir” butonuna tıkla; profesyonel olarak hazırlanmış PDF anında indirilir. testçöz.com tarafından ücretsiz hazırlanmıştır.

Fizik’te birim analizi nasıl yapılır?

Her formüldeki birimleri yaz, sadeleştir. Örnek: F=ma → kg·m/s² = N. Eğer sonucun birimi formülün sonucundan farklıysa hata var. SI birimlerine sadık kal: m, kg, s, A, K, mol.

Modern fizik AYT’de var mı?

Evet ama az ağırlıklı (~1-2 soru). Fotoelektrik olay, atom modeli (Bohr), kütle-enerji denkliği (E=mc²), radyoaktivite konuları sorulur. TYT’de modern fizik yoktur.