📐 AYT Matematik Formülleri 2026
AYT 40 sorusunun arka planındaki tüm ileri matematik formülleri tek sayfada. Polinom, fonksiyon, logaritma, trigonometri, türev, integral, karmaşık sayılar — 11-12. sınıf MEB müfredatı.
📚 11 Ana Konu
🧮 130+ Formül
📅 11-12. Sınıf MEB
1. Polinomlar
~3-4 soru
Polinom Tanımı ve Derecesi
aₙ ≠ 0 → derecesi n
P(a): polinomun a noktasındaki değeri
Sabit polinom: derecesi 0
Sıfır polinom: derecesi tanımsız
Polinom İşlemleri
Çarpma: dağıtma kuralı
Bölme: P(x) = Q(x)·B(x) + K(x)
K(x) derecesi < B(x) derecesi
Kalan ve Bölüm Teoremleri
Bölünebilme: (x – a) | P(x) ⇔ P(a) = 0
Sentetik (Horner) bölme: P(x) ÷ (x – a) için katsayılarla a kullanılarak hızlı bölme.
Vieta Formülleri (Kök-Katsayı İlişkileri)
x₁ + x₂ = -b/a
x₁ · x₂ = c/a
ax³ + bx² + cx + d = 0:
x₁ + x₂ + x₃ = -b/a
x₁x₂ + x₁x₃ + x₂x₃ = c/a
x₁ · x₂ · x₃ = -d/a
2. Fonksiyonlar (İleri)
~3 soru
Bileşke Fonksiyon
(f ∘ g) ∘ h = f ∘ (g ∘ h) (birleşme)
f ∘ g ≠ g ∘ f (genelde değişme yok)
Birim fonksiyon: e(x) = x → f ∘ e = e ∘ f = f
Ters Fonksiyon
y = f(x) ⇔ x = f⁻¹(y)
(f⁻¹)⁻¹ = f
f ∘ f⁻¹ = f⁻¹ ∘ f = e
y = ax + b → f⁻¹(x) = (x – b)/a
Grafik: y = x doğrusuna göre simetrik
Tek – Çift Fonksiyon
Tek fonksiyon: f(-x) = -f(x) (orijine göre simetrik)
x², |x|, cos x: çift
x, x³, sin x: tek
Parçalı Fonksiyon
{ ifade₂, x ∈ B
Sınırda süreklilik için:
lim x→a⁻ f(x) = lim x→a⁺ f(x) = f(a)
Üstel ve Logaritmik Fonksiyon
tanım: ℝ, görüntü: (0, ∞)
a > 1: artan, 0 < a < 1: azalan g(x) = log_a(x) → f ve g birbirinin tersidir y = aˣ ⇔ x = log_a(y)
3. Logaritma
~3-4 soru
Tanım ve Temel Özellikler
log_a(1) = 0
log_a(a) = 1
log_a(aⁿ) = n
a^(log_a b) = b
ln(x) = log_e(x) (e ≈ 2,718)
log(x) = log₁₀(x) (yaygın taban)
Logaritma Kuralları
log_a(x/y) = log_a(x) – log_a(y)
log_a(xⁿ) = n · log_a(x)
log_a(ⁿ√x) = (1/n) · log_a(x)
Taban Değiştirme
log_a(b) · log_b(a) = 1
log_(aⁿ)(b) = (1/n) · log_a(b)
Logaritmik Denklemler
log_a(x) = c → x = aᶜ
TANIM KÜMESİ: x > 0 olmalı (kontrol şart!)
4. Trigonometri
~4 soru
Birim Çember Üzerinde Tanım
cos α = x koordinatı
tan α = sin α / cos α
cot α = cos α / sin α
sec α = 1/cos α
csc α = 1/sin α
Pisagor özdeşliği:
sin² α + cos² α = 1
1 + tan² α = sec² α
1 + cot² α = csc² α
Özel Açı Değerleri
sin α | 0 | 1/2 | √2/2 | √3/2 | 1
cos α | 1 | √3/2 | √2/2 | 1/2 | 0
tan α | 0 | √3/3 | 1 | √3 | tnsız
Toplama-Çıkarma Formülleri
cos(α ± β) = cos α cos β ∓ sin α sin β
tan(α ± β) = (tan α ± tan β) / (1 ∓ tan α · tan β)
İki Kat Açı
cos 2α = cos² α – sin² α = 2cos² α – 1 = 1 – 2sin² α
tan 2α = (2 tan α) / (1 – tan² α)
Yarım Açı
cos²(α/2) = (1 + cos α) / 2
tan(α/2) = (1 – cos α) / sin α = sin α / (1 + cos α)
İndirgeme Formülleri
sin(180° + α) = -sin α cos(180° + α) = -cos α
sin(360° – α) = -sin α cos(360° – α) = cos α
sin(-α) = -sin α cos(-α) = cos α
5. Diziler ve Toplam
~2-3 soru
Aritmetik Dizi
Genel: aₙ – aₙ₋₁ = d
Toplam: Sₙ = n · (a₁ + aₙ) / 2
Sₙ = n · (2a₁ + (n-1) · d) / 2
Aritmetik ortalama: (a + b) / 2
Geometrik Dizi
Toplam (r ≠ 1): Sₙ = a₁(1 – rⁿ) / (1 – r)
Sonsuz toplam (|r| < 1): S∞ = a₁ / (1 - r) Geometrik ortalama: √(a · b)
Toplam Sembolü (Sigma)
Σ_{i=1}^{n} i² = n(n+1)(2n+1)/6
Σ_{i=1}^{n} i³ = (n(n+1)/2)²
6. Limit ve Süreklilik
~3 soru
Limit Tanımı
Soldan: lim_{x→a⁻} f(x)
Sağdan: lim_{x→a⁺} f(x)
Limit varsa: sol limit = sağ limit
Limit Kuralları
lim (f · g) = lim f · lim g
lim (f / g) = lim f / lim g (lim g ≠ 0)
lim (fⁿ) = (lim f)ⁿ
lim (k · f) = k · lim f
Belirsiz Formlar ve L’Hôpital
L’Hôpital (0/0 veya ∞/∞):
lim f(x)/g(x) = lim f'(x)/g'(x)
Önemli limitler:
lim_{x→0} sin(x)/x = 1
lim_{x→∞} (1 + 1/x)ˣ = e
lim_{x→0} (1 + x)^(1/x) = e
Süreklilik
1) f(a) tanımlı
2) lim_{x→a} f(x) var
3) lim_{x→a} f(x) = f(a)
Polinomlar her noktada süreklidir.
7. Türev
~5-6 soru
Türev Tanımı
f'(a): a noktasındaki anlık değişim hızı
Geometrik: x = a noktasındaki teğet eğimi
Türev Kuralları
(xⁿ)’ = n · xⁿ⁻¹ (üs kuralı)
(c · f)’ = c · f’
(f ± g)’ = f’ ± g’
(f · g)’ = f’ · g + f · g’ (çarpım)
(f / g)’ = (f’ · g – f · g’) / g² (bölüm)
Zincir Kuralı
Örnek: ((x² + 1)⁵)’ = 5(x² + 1)⁴ · 2x
(sin(2x))’ = cos(2x) · 2 = 2cos(2x)
Trigonometrik Türev
(cos x)’ = -sin x
(tan x)’ = sec² x = 1/cos² x
(cot x)’ = -csc² x
(sec x)’ = sec x · tan x
(csc x)’ = -csc x · cot x
Üstel ve Logaritmik Türev
(aˣ)’ = aˣ · ln(a)
(ln x)’ = 1/x
(log_a x)’ = 1 / (x · ln a)
Türev Uygulamaları
f”(x) > 0 → yerel minimum
f”(x) < 0 → yerel maksimum f'(x) > 0 → artan
f'(x) < 0 → azalan f''(x) = 0 → büküm noktası adayı Teğet doğrusu: y - f(a) = f'(a) · (x - a)
8. İntegral
~4-5 soru
Belirsiz İntegral (Antitürev)
F'(x) = f(x)
∫ k dx = kx + C
∫ xⁿ dx = xⁿ⁺¹/(n+1) + C (n ≠ -1)
∫ (1/x) dx = ln|x| + C
∫ eˣ dx = eˣ + C
∫ aˣ dx = aˣ/ln(a) + C
Trigonometrik İntegral
∫ cos x dx = sin x + C
∫ sec² x dx = tan x + C
∫ csc² x dx = -cot x + C
∫ sec x · tan x dx = sec x + C
∫ csc x · cot x dx = -csc x + C
Belirli İntegral (Newton-Leibniz)
F: f’in herhangi bir antitürevi
∫_a^a f = 0
∫_a^b f = -∫_b^a f
∫_a^b f + ∫_b^c f = ∫_a^c f
Değişken Değiştirme
∫ f(g(x)) · g'(x) dx = ∫ f(u) du
Örnek: ∫ 2x · cos(x²) dx
u = x², du = 2x dx
= ∫ cos u du = sin u + C = sin(x²) + C
Kısmi İntegrasyon
Örnek: ∫ x · cos x dx
u = x, du = dx
dv = cos x dx, v = sin x
= x · sin x – ∫ sin x dx
= x · sin x + cos x + C
İntegral Uygulamaları
A = ∫_a^b f(x) dx (f ≥ 0 ise)
A = ∫_a^b |f(x)| dx
İki eğri arası alan:
A = ∫_a^b [f(x) – g(x)] dx
Dönel cisim hacmi (x ekseni etrafında):
V = π ∫_a^b [f(x)]² dx
9. Karmaşık Sayılar
~2 soru
Tanım ve Temel İşlemler
z = a + b · i (a: reel, b: sanal)
z₁ + z₂ = (a₁ + a₂) + (b₁ + b₂)i
z₁ · z₂ = (a₁a₂ – b₁b₂) + (a₁b₂ + a₂b₁)i
Eşlenik ve Modül
z · z̄ = a² + b² = |z|²
Modül: |z| = √(a² + b²)
|z₁ · z₂| = |z₁| · |z₂|
|z₁ / z₂| = |z₁| / |z₂|
Bölme: z₁/z₂ = (z₁ · z̄₂) / |z₂|²
Kutupsal (Polar) Form
r = |z| = √(a² + b²)
θ = arg(z) = arctan(b/a)
Çarpma: z₁ · z₂ = r₁r₂ [cos(θ₁+θ₂) + i sin(θ₁+θ₂)]
Bölme: z₁/z₂ = (r₁/r₂)[cos(θ₁-θ₂) + i sin(θ₁-θ₂)]
De Moivre Formülü
n. dereceden kök:
ⁿ√z = ⁿ√r · [cos((θ + 2kπ)/n) + i sin((θ + 2kπ)/n)]
k = 0, 1, …, n-1
i’nin Kuvvetleri
iⁿ = i^(n mod 4)
Örnek: i^17 = i^1 = i
10. Matrisler ve Determinant
~1-2 soru
Matris İşlemleri
(A + B)ᵢⱼ = Aᵢⱼ + Bᵢⱼ
Skalerle çarpma: kA = (k · Aᵢⱼ)
Matris çarpımı (m×n) · (n×p) = (m×p):
(AB)ᵢⱼ = Σₖ Aᵢₖ · Bₖⱼ
Birim matris: I (köşegende 1)
AI = IA = A
Determinant 2×2
| c d | = a · d – b · c
Determinant 3×3 (Sarrus)
| d e f | = a(ei – fh) – b(di – fg) + c(dh – eg)
| g h i |
Kaide: aei + bfg + cdh – ceg – bdi – afh
Ters Matris (2×2)
| c d |
A⁻¹ = (1/det A) · | d -b |
| -c a |
det A ≠ 0 olmalı (ters mevcuttur)
11. Olasılık (İleri)
~1-2 soru
Temel Olasılık
0 ≤ P(A) ≤ 1
P(A’) = 1 – P(A)
P(A ∪ B) = P(A) + P(B) – P(A ∩ B)
Bağımsız: P(A ∩ B) = P(A) · P(B)
Koşullu Olasılık
B verildiğinde A’nın olasılığı
P(A ∩ B) = P(A | B) · P(B) = P(B | A) · P(A)
Bayes formülü:
P(A | B) = [P(B | A) · P(A)] / P(B)
Beklenen Değer
X rastgele değişken
Örnek: zar at, X = sonuç
E(X) = (1+2+3+4+5+6)/6 = 3,5
❓ Sıkça Sorulan Sorular
AYT Matematik’te kaç soru var?
AYT’nin Matematik testinde toplam 40 soru bulunur, sınav süresi 180 dakikadır. Sayısal ve Eşit Ağırlık alanlarındaki adaylar bu testten sorumludur. Sözel adayları AYT Matematik’i çözmez. Detay için AYT Puan Hesaplama sayfasına bak.
AYT’de türev/integral/karmaşık sayılar var mı?
Evet, hepsi var. AYT Matematik 11-12. sınıf müfredatını kapsar: polinom, üstel-logaritmik fonksiyon, trigonometri (ileri), diziler, limit, türev, integral, karmaşık sayılar, matrisler, olasılık. Bu konular TYT Matematik’te yoktur — sadece AYT’de sorulur.
AYT Matematik’e nasıl çalışmalı?
11. sınıfta polinom, logaritma, trigonometri ve diziler temel; 12. sınıfta limit, türev, integral, karmaşık sayılar yoğunlaşır. Sıra önerisi: önce 11. sınıf konularını sağlamlaştır, sonra türev-integrale yoğunlaş. 11. sınıf testleri + 12. sınıf testleri ile pratik yap.
Bu sayfayı PDF olarak indirebilir miyim?
Evet. Sayfa başındaki “📥 PDF Olarak İndir” butonuna tıkla; profesyonel olarak hazırlanmış PDF (~99 KB) anında indirilir. testçöz.com tarafından ücretsiz hazırlanmıştır, A4 yazdırılabilir, mobil uyumlu.
AYT 2026’da kaç net hangi puana denk gelir?
AYT puanı = TYT × 0,40 + AYT (Matematik + Fen/Sosyal) × 0,60 + OBP. Yaklaşık olarak: 25 mat net + iyi TYT ≈ SAY 400+ puan, 35 mat net + iyi TYT ≈ SAY 470+ puan. Detay için YKS Puan Hesaplama aracını kullan.
Türev ve integrale kaç ay önceden başlanmalı?
12. sınıfa girerken (Eylül-Ekim) limit + türev konularına başla. İntegral kasım-aralık. Şubat’a kadar tüm AYT konularını bitir, mart-haziran tekrar + deneme yap. Türev-integral AYT’nin en zor + en ağırlıklı kısmı; bol soru çözmeden olmaz.
Trigonometri AYT’de mi TYT’de mi?
Trigonometri AYT konusudur. TYT’de yoktur. AYT Matematik’te birim çember, toplama-çıkarma, iki kat-yarım açı, ters trig fonksiyonlar konuları sorulur. Ayrı bir Trigonometri Formülleri sayfamız da var (yakında).
0 Yorum