ALES Nedir? 2026 Akademik Personel ve Lisansüstü Sınavı
Akademik kariyer ve lisansüstü eğitim için zorunlu kapı: 100 soru, 150 dakika, üç puan türü. Yılda 3 oturum, 5 yıl geçerlilik.
Güncellenme: Nisan 2026 · ÖSYM 2026 takvimi
100
SORU
150 dk
SÜRE
3 Puan
SAY · SÖZ · EA
5 Yıl
GEÇERLİLİK
Düzenleyen
ÖSYM
Yanlış Cezası
Var — 4 yanlış 1 doğruyu siler
Yıllık Oturum
3 (Mayıs · Temmuz · Kasım)
Hedef Kitle
Lisansüstü adayları + akademik personel
Sayısal/Sözel
50 + 50 = 100 soru
Baraj
Resmi yok (yüksek lisans için 55, doktora için 55-70 yaygın)
ALES Nedir?
ALES (Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitim Giriş Sınavı), Türkiye’de yüksek lisans, doktora başvurusu ve üniversitelerde akademik personel (araştırma görevlisi, öğretim görevlisi, öğretim üyesi) atamaları için kullanılan ÖSYM merkezi sınavıdır. Akademik kariyerin ana kapısıdır; sayısal-sözel-eşit ağırlık üç ayrı puan türü üretir.
ALES’in temel özelliği yılda 3 kez yapılması: mayıs, temmuz ve kasım dönemleri. Bu, KPSS gibi yıllık tek oturumlu sınavlarla farkıdır. Aday yılda istediği kadar oturuma girebilir; en yüksek puanı kullanır. Puan 5 yıl geçerlidir; bu süre içinde aynı puanla farklı programlara birden fazla başvuru yapılabilir.
Sayısal yetenek ve sözel yetenek olmak üzere iki test bölümü vardır. Her bölümde 50 soru, toplam 100 soru, 150 dakika. Sınavda yanlış cevap doğruyu götürür (4Y=1D, TYT/AYT ile aynı).
ALES Soru Yapısı
| Bölüm | Soru | Konular |
|---|---|---|
| Sayısal Yetenek | 50 | Sayısal mantık, problemler, denklemler, geometri, oran-orantı, olasılık-istatistik, sayı dizileri |
| Sözel Yetenek | 50 | Paragraf yorumu, anlam ilişkileri, sözcük bilgisi, anlatım bozukluğu, akıl yürütme |
| Toplam: 100 soru | 150 dakika | |
ALES Üç Puan Türü
Sayısal (SAY)
Sayısal yetenek %75 + Sözel yetenek %25 ağırlık. Mühendislik, fen bilimleri, matematik, sayısal sosyal bilimler doktoraları için kullanılır.
Sözel (SÖZ)
Sözel %75 + Sayısal %25 ağırlık. Dil, edebiyat, tarih, ilahiyat, sosyoloji ve sözel sosyal bilimler için.
Eşit Ağırlık (EA)
Sayısal %50 + Sözel %50 ağırlık. Hukuk, eğitim bilimleri, işletme, iktisat, psikoloji gibi karma alanlar için.
Hangi Puan Hangi Programda?
Yüksek lisans/doktora programının başvuru kılavuzunda hangi puan türünün geçerli olduğu yazar. Bazı programlar tüm puan türlerini kabul ederken, bazı program SAY veya SÖZ üzerinden minimum puan ister.
Net = Doğru − (Yanlış ÷ 4)
SAY = (Sayısal_net × 0,75) + (Sözel_net × 0,25)
SÖZ = (Sayısal_net × 0,25) + (Sözel_net × 0,75)
EA = (Sayısal_net × 0,50) + (Sözel_net × 0,50)
Puan Aralığı: 100 – 500 (standart sapma sonrası)
SAY = (Sayısal_net × 0,75) + (Sözel_net × 0,25)
SÖZ = (Sayısal_net × 0,25) + (Sözel_net × 0,75)
EA = (Sayısal_net × 0,50) + (Sözel_net × 0,50)
Puan Aralığı: 100 – 500 (standart sapma sonrası)
Detaylı puan hesabı ve yüzdelik dilim için ALES puan hesaplama aracımızı kullanabilirsin.
ALES Hangi Amaçla Kullanılır?
| Amaç | Minimum ALES Şartı |
|---|---|
| Tezsiz Yüksek Lisans Başvurusu | Genelde 55 (üniversiteye göre değişir) |
| Tezli Yüksek Lisans Başvurusu | 55–70 arası program bazlı |
| Doktora Başvurusu | 55–80 arası, çoğunlukla 70+ |
| Araştırma Görevlisi Atama | Genelde 70+ (devlet üni.) |
| Öğretim Görevlisi Atama | 70+ (lisansüstü mezuniyetiyle birlikte) |
| Öğretim Üyesi Atama (Doçent/Profesör) | Doktora şartıyla genelde 65+ |
| YÖK 100/2000 Doktora Bursu | Genelde 70+ (sayısal alanlarda 75+) |
2026 ALES Sınav Takvimi
ALES/1 (Mayıs Dönemi)10 Mayıs 2026 Pazar
ALES/2 (Temmuz Dönemi)26 Temmuz 2026 Pazar
ALES/3 (Kasım Dönemi)29 Kasım 2026 Pazar
Başvuru DönemleriHer oturum için sınavdan ~1 ay önce
Sonuç AçıklanmasıSınavdan ~3 hafta sonra
Anlık geri sayım için ALES sayaç sayfamıza bakabilirsin.
Hazırlık Stratejisi
Hedef Belirle
Başvuracağın programın istediği puan türünü ve minimum puanı kontrol et. SAY hedefliysen sayısal yeteneğe %70+ zaman ayır.
Sayısal Yetenek Ana Konular
Sayısal mantık ve problemler ALES’in en çok soru getiren bölümleridir; günlük 30+ soru çözüm. Geometri 5-8 soru civarındadır.
Sözel Yetenek
Paragraf 20+ soru ile ana yük. Hızlı okuma + ana fikir + çıkarım pratiği zorunlu. Sözcük anlamı ve anlam ilişkileri ek soru.
Süre Yönetimi
100 soru / 150 dakika = soru başı 90 saniye. Sayısal’da 1.5–2 dk, sözel’de 1–1.5 dk hedef. Deneme sırasında zaman tutma kritik.
Sık Sorulan Sorular
ALES kaç yıl geçerli?
ALES puanı 5 yıl geçerlidir. Sınav sonucunun açıklandığı tarihten itibaren 5 yıl boyunca yüksek lisans, doktora, akademik personel başvurularında kullanılabilir. 5 yıl sonra geçersiz olur, yeniden sınava girilmesi gerekir.
ALES yılda kaç kez yapılır?
ALES yılda 3 oturum yapılır: mayıs, temmuz ve kasım. Aday istediği oturuma girebilir; her oturum bağımsızdır. Hangi oturum daha kolay diye bir kural yoktur, soru kalitesi standart tutulur.
ALES’te baraj puanı var mı?
ÖSYM tarafından konulmuş resmi bir baraj yoktur; ancak başvurulan program ve kadronun yönetmeliğinde minimum puanlar belirtilir. Yüksek lisans için 55, doktora için 55-80, araştırma görevlisi atamada 70+ yaygındır.
ALES’te hangi puan türünü çalışmalıyım?
Hedef programının başvuru kılavuzuna bak. Çoğu program tek puan türü kabul eder (SAY/SÖZ/EA). Bazı programlar üçünü de kabul eder; bu durumda her üç puan türünden de yüksek olan kullanılır. Sayısal alanda uzmanlaşacaksan SAY, dil-edebiyat alanında SÖZ, hukuk-eğitim alanında EA seç.
ALES ile YDS aynı amaçla mı kullanılır?
Akademik kariyer için ikisi de gerekir ama farklı amaçlarla. ALES sayısal-sözel yeterlilik ölçer, akademik beceriyi değerlendirir. YDS yabancı dil yeterliliğini ölçer, akademik İngilizce zorunluluğunu karşılar. Doktora veya akademik personel başvurusunda ALES ≥55 + YDS ≥55-65 birlikte istenir.
Hangi programlara başvururken ALES istenir?
Tezli/Tezsiz yüksek lisans, doktora, sanatta yeterlik, lisansüstü tıp uzmanlık (TUS değil — akademik), araştırma görevlisi, öğretim görevlisi, öğretim üyesi, YÖK doktora bursları (100/2000), TÜBİTAK doktora destek programları, üniversite akademik personel kadroları.
ALES başvuru ücreti ne kadar?
2026 itibarıyla ALES başvuru ücreti yaklaşık 700 TL civarındadır (her oturum için ayrı ayrı). Geç başvuru durumunda ek ücret uygulanır. Şehit-gazi yakını ve maddi durumu yetersiz adaylara ücretsiz başvuru hakkı tanınır.
ALES’te hesap makinesi kullanılır mı?
Hayır. ALES’te hesap makinesi, cetvel, gönye, çizim aleti ve diğer yardımcı araçlar yasaktır. Sınava sadece kurşun kalem, silgi, kalemtıraş ve T.C. kimlik kartı (veya pasaport) ile girilir.
ALES yerine GRE kullanılabilir mi?
Bazı vakıf üniversiteleri GRE puanını ALES yerine kabul eder. ÖSYM tarafından belirlenen GRE-ALES denklik tablosu vardır; örneğin GRE 152 ≈ ALES 70. Detay için başvurulacak üniversitenin lisansüstü kılavuzuna bakılmalı.
ALES’e en az kaç gün öncesinden hazırlanılmalı?
Lisans mezuniyeti üzerinden uzun yıl geçen aday için 4-6 ay yoğun çalışma ideal. Yeni mezun aday için 2-3 ay yeterli olabilir. Sayısal yetenek lise matematiği temellidir; sözel yetenek paragraf alışkanlığını gerektirir. Günde 1-2 saat sürekli çalışma + haftada 1 deneme yeterli temel.
0 Yorum