11. Sınıf Tarih Değişen Dünya Dengeleri Karşısında Osmanlı Siyaseti 2: Karlofça, Lale Devri ve Köprülüler Testi

1595-1774 Osmanlı siyaseti; Karlofça, Lale Devri, Köprülüler ve Küçük Kaynarca üzerine 10 soruluk 11. sınıf tarih testi.


📚 Konu Anlatımı 👇 Teste Git+

🏛️ Değişen Dünya Dengeleri Karşısında Osmanlı Siyaseti (1595-1774)

📌 Genel Dönem

16. yy sonundan 18. yy ikinci yarısına Osmanlı’nın Duraklama → Gerileme dönemi. Bu dönemde Avrupa’da yeni güç dengesi (Rusya, Avusturya, Lehistan, Venedik) Osmanlı aleyhine işlemiştir.

⚡ Önemli Olaylar (Kronolojik)

Tarih Olay
1595-1606 III. Mehmed dönemi; Eğri Seferi (1596 zaferi); Anadolu’da Celâli isyanları başladı
1596 Haçova Meydan Savaşı — Osmanlı zaferi
1606 Zitvatorok Antlaşması — Avusturya ile (Osmanlı’nın artık üstünlüğünü kaybettiği ilk antlaşma)
1622 II. Osman (Genç Osman) Yeniçeriler tarafından öldürüldü
1623-1640 IV. Murad dönemi: otoriter reform, Revan (1635) ve Bağdat (1639) fethi; Kasr-ı Şirin (1639)
1640-1648 I. İbrahim (Deli İbrahim) dönemi: zayıf yönetim
1656-1697 Köprülüler dönemi: Mehmet, Fazıl Ahmed, Fazıl Mustafa, Amcazade Hüseyin Paşalar
1669 Girit Fethi (Fazıl Ahmed)
1683 II. Viyana Kuşatması — Merzifonlu Kara Mustafa Paşa’nın yenilgisi → idamı
1699 KARLOFÇA ANTLAŞMASI — Macaristan, Mora, Podolya kayıpları → Gerileme Devri
1700 İstanbul Antlaşması — Rusya’ya Azak verildi
1711 Prut Savaşı (Baltacı Mehmet Paşa — Rusya yendi; Azak geri alındı)
1718 Pasarofça Antlaşması (Belgrad, Banat kaybı)
1718-1730 LALE DEVRİ — Damat İbrahim Paşa; matbaa, çini, mimari, edebiyat
1730 Patrona Halil İsyanı → Lale Devri sonu, III. Ahmed tahttan indirildi
1739 Belgrad Antlaşması — Belgrad geri alındı (son büyük başarı)
1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı (II. Katerina)
1774 KÜÇÜK KAYNARCA ANTLAŞMASI — Kırım bağımsız, Karadeniz Ruslara açıldı, Ortodoks koruyuculuk

⚙️ Anahtar Kavramlar

  • Celâli İsyanları: 16-17. yy Anadolu isyanları — Karayazıcı, Deli Hasan, Kalenderoğlu (devlet otoritesinin sarsılması)
  • Köprülüler: Albani asıllı vezir ailesi (1656-1697) — geçici toparlanma
  • Yeniçeri Ocağı bozulması: Devşirme terki, esnaflık, askeri disiplinin kaybı
  • Lale Devri: İlk modernleşme; Avrupa’ya yönelim; matbaa (1727)
  • Patrona Halil İsyanı: Lale Devri’nin sonu
  • Şark Meselesi başlangıcı: Küçük Kaynarca sonrası dış müdahale

⚠️ Dikkat: “Karlofça” → 1699 → Avrupa’da ilk büyük toprak kaybı. “Pasarofça” → 1718 → Belgrad-Banat kaybı. “Küçük Kaynarca” → 1774 → Kırım bağımsızlığı + Rusya ortodoks koruyuculuk. Bu üç antlaşma sıklıkla karıştırılır!

11. Sınıf Tarih Değişen Dünya Dengeleri Karşısında Osmanlı Siyaseti 2: Karlofça, Lale Devri ve Köprülüler Testi testini çözerek bilgilerinizi ölçün. Bu testte 10 soru bulunmaktadır.


Beğendiniz mi? Arkadaşlarınızla Paylaşın!

0

0 Yorum

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir