📚 Konu Anlatımı 👇 Teste Git✕+
📖 Eleştiri — Tanım, Türler ve Türk Eleştirmenleri
📌 Eleştiri Nedir?
Bir sanat eserini belirli ölçütlere göre çözümleyen, güçlü-zayıf yönlerini değerlendiren öğretici metin türüdür. Amacı: değerlendirme, rehberlik, sanatın gelişimi.
⚡ Eleştiri Türleri
| Tür | Özellik |
|---|---|
| İzlenimci (öznel) | Eleştirmenin kişisel duygu/izlenimleri. Anatole France, Nurullah Ataç |
| Nesnel (bilimsel) | Belirli ölçütler, kanıt-temelli, akademik. Mehmet Kaplan, Berna Moran |
| Biyografik | Yazarın hayatı eseri açıklar (Sainte-Beuve) |
| Tarihsel | Eserin dönem-toplum bağlamı |
| Sosyolojik | Toplumsal koşullar, sınıf, ideoloji |
| Psikoanalitik | Freud, Jung — yazarın/karakterin bilinçaltı |
| Marksist | Sınıf çatışması (Lukács, Goldmann, Asım Bezirci) |
| Yapısalcı/Post | Saussure, Barthes, Derrida — dil/yapı analizi |
| Feminist | Cinsiyet meseleleri (Cixous, Showalter) |
🇹🇷 Türk Edebiyatında Eleştirmenler
- Nurullah Ataç (1898-1957): İzlenimci eleştiri öncüsü; “Günce”, “Karalama Defteri”, “Söyleşiler”; sade Türkçe hareketi; Garip akımına destek
- Suut Kemal Yetkin (1903-1980): Estetik-sanat eleştirisi; “Estetik”, “Sanat Tahlilleri”, “Edebiyat Üzerine”
- Mehmet Kaplan (1915-1986): Akademik eleştiri; “Şiir Tahlilleri 1-2”, “Hikaye Tahlilleri”, “Tevfik Fikret”, “Namık Kemal”
- Cemil Meriç (1916-1987): Felsefi-kültürel; “Bu Ülke”, “Mağaradakiler”, “Umrandan Uygarlığa”, “Hint Edebiyatı”
- Berna Moran (1921-1993): Türk romanı eleştirisi; “Türk Romanına Eleştirel Bir Bakış” (3 cilt), “Edebiyat Kuramları ve Eleştiri”
- Asım Bezirci (1927-1993): Marksist eleştirmen; “Nazım Hikmet ve Eserleri”, “Sait Faik’in Hikayeciliği”; 1993 Sivas Madımak yangınında vefat etti
- Fethi Naci (1927-2008): Roman-şiir eleştirmeni; “100 Soruda Türk Romanı”
- Günümüz: Doğan Hızlan, Hilmi Yavuz, Murat Belge, Selim İleri, Nurdan Gürbilek, Yıldız Ecevit
📰 Türk Eleştiri Platformları
Türk Dili (TDK), Hece, Notos, Varlık, Kitap-lık, Adam Sanat, Sabit Fikir, K24, T24 Edebiyat
⚠️ Dikkat: İzlenimci eleştiri (“ben şöyle hissettim”) ve nesnel eleştiri (belirli ölçütlerle) farklı tarzlardır; ikisinin de yeri vardır.
11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Eleştiri 2: Türler ve Türk Eleştirmenleri Testi testini çözerek bilgilerinizi ölçün. Bu testte 10 soru bulunmaktadır.
Sınav özeti
0 - 10 soru tamamlandı
Sorular:
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
Bilgi
10 soruluk test. Süreniz 15 dakikadır.
Daha önce bu sınavı bitidiniz ve tekrar alamazsınız.
Sınav yükleniyor...
Sınava başlamak için önce kayıt olmalısınız.
Bu sınavı başlatmak için, aşağıdaki sınav bitirmek zorundasınız:
Sonuçlar
0 - 10 soru doğru olarak cevaplandı
Zamanınız:
Zaman doldu
0 - 0 Puan aldınız, (0)
Kategoriler
- Kategorize edilmedi 0%
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- Cevaplanan
- Gözden geçirme
-
Soru 1 - 10
1. Soru
1 PuanEleştiri (tenkit) türünün tanımı aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru
Doğru değil
-
Soru 2 - 10
2. Soru
1 PuanEdebi eleştirinin temel özelliklerinden BİRİSİ aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru
Doğru değil
-
Soru 3 - 10
3. Soru
1 PuanBir eleştirmenin GÖREVİ aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru
Doğru değil
-
Soru 4 - 10
4. Soru
1 PuanİZLENİMCİ (öznel) eleştirinin özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru
Doğru değil
-
Soru 5 - 10
5. Soru
1 PuanNESNEL (BİLİMSEL) eleştirinin özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru
Doğru değil
-
Soru 6 - 10
6. Soru
1 PuanTürk edebiyatında çağdaş eleştirinin önde gelen isimlerinden, “Günce”, “Karalama Defteri”, “Söyleşiler” gibi eserleriyle modern Türk eleştiri-deneme yazınının kurucusu sayılan, sade Türkçe (öztürkçe) hareketinin de önemli savunucularından kim olan kişi?
Doğru
Doğru değil
-
Soru 7 - 10
7. Soru
1 Puan“Şiir Tahlilleri” (2 cilt) eseriyle Türk şiirinin önemli örneklerini akademik yöntemle çözümleyen, Türk edebiyatı eleştirisinin önemli akademik isimlerinden olan eleştirmen kimdir?
Doğru
Doğru değil
-
Soru 8 - 10
8. Soru
1 PuanMarksist eleştiri çizgisindeki önemli Türk eleştirmen, “Nazım Hikmet ve Eserleri”, “Sait Faik’in Hikayeciliği”, “Cahit Sıtkı Tarancı: Hayatı, Sanatı, Eserleri” gibi monografilerle tanınan, 1993 Sivas Madımak yangınında hayatını kaybeden kişi kimdir?
Doğru
Doğru değil
-
Soru 9 - 10
9. Soru
1 PuanEleştiri ile makale türü arasındaki fark için aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Doğru
Doğru değil
-
Soru 10 - 10
10. Soru
1 Puan“Bu Ülke”, “Mağaradakiler”, “Umrandan Uygarlığa” gibi felsefi-kültürel deneme ve eleştirileriyle Türk düşünce hayatının çok yönlü ismi olan, Cumhuriyet sonrası önemli eleştirmen-denemecilerden kim olan kişi?
Doğru
Doğru değil
Soru Sayısı: 10 | Süre: 15 dakika
0 Yorum