12. Sınıf İnkılap Tarihi II. Dünya Savaşı Sonrasında Türkiye 2: Soğuk Savaş ve NATO Testi

🏛️ II. Dünya Savaşı Sonrasında Türkiye

📌 Soğuk Savaş Ortamında Türkiye

• SSCB tehdidi (1945-46): Sovyetler Boğazlar üzerinde ortak yönetim ve doğu sınırında toprak (Kars, Ardahan) talep etti.
• Truman Doktrini (1947): ABD, Türkiye ve Yunanistan’a askeri ve ekonomik yardım taahhüdü.
• Marshall Planı (1947): Avrupa’nın yeniden inşası kapsamında Türkiye tarım, altyapı ve sanayi yardımı aldı.
• Kore Savaşı (1950-1953): Türkiye 5000+ asker gönderdi; “Kunuri Muharebesi” ile uluslararası saygınlık kazandı.
• NATO üyeliği (1952): Türkiye, Sovyet tehdidine karşı kolektif güvenlik şemsiyesine kavuştu.

⚡ Çok Partili Hayata Geçiş

• 1945: Tek parti (CHP) döneminin sona ermesi başladı. Demokrat Parti (DP) 1946’da kuruldu.
• 14 Mayıs 1950: İlk serbest seçimde DP (Celal Bayar, Adnan Menderes) iktidara geldi. 27 yıllık CHP iktidarı sona erdi. Türk demokrasisinin sağlıklı işlediğinin somut kanıtı.
• DP dönemi (1950-1960): Tarım makineleşmesi, karayolu yapımı, özel girişim teşviki, ekonominin liberalleşmesi.

🌍 İki Kutuplu Dünya Düzeni

• NATO (1949): Batı Bloğu — ABD önderliğinde kolektif savunma örgütü.
• Varşova Paktı (1955): Doğu Bloğu — SSCB önderliğinde, NATO’ya karşı kolektif savunma.
• Almanya’nın bölünmesi: Federal Almanya (Batı) + Demokratik Almanya (Doğu). Berlin Duvarı 1961.
• Komünist hükümetler: Polonya, Macaristan, Romanya, Bulgaristan, Çekoslovakya, Doğu Almanya, Yugoslavya, Arnavutluk.

⚠️ Dikkat: NATO 1949’da kuruldu, Türkiye 1952’de katıldı. Berlin Duvarı 1961. Marshall Planı, Truman Doktrini’nin ekonomik koludur.