12. Sınıf Edebiyat Deneme 2: Yazarlar, Sohbet ve Günlük Testi

Türk deneme yazarları, sohbet-günlük karşılaştırması ve deneme eser eşleştirmeleri üzerine 10 soruluk test.


📚 Konu Anlatımı 👇 Teste Git+

✍️ Deneme: Yazarlar, Sohbet ve Günlük

📌 Deneme Türünün Özellikleri

  • Yazar kendi kendisiyle konuşur gibi yazar — öznel ve samimi ton.
  • Konu sınırlaması yoktur — bilim, sanat, gündelik hayat, felsefe…
  • Kesin hükümlere ulaşma zorunluluğu yoktur. Yazar düşüncesini akıttığı gibi paylaşır.
  • İddialarını kanıtlama zorunluluğu yoktur (makaleden temel farkı).

⚡ Deneme – Diğer Türler Karşılaştırması

  • Deneme vs Sohbet (musahabe): Denemede yazar kendi kendisiyle konuşur; sohbette okuyucuyla diyalog kurar.
  • Deneme vs Makale: Makalede iddia kanıtlanır, kesin hükümlere ulaşılır, nesnel bilimsel dil kullanılır. Deneme ise öznel ve serbesttir.
  • Deneme vs Günlük (jurnal): Günlük tarih sıralı kişisel kayıt; deneme ise düşünsel-felsefi açılım.
  • Deneme vs Fıkra: Fıkra kısa, güncel olaya bağlı yorum; deneme daha uzun, kalıcı düşüncelere yöneliktir.

✍️ Önemli Türk Deneme Yazarları

  • Ahmet Rasim: İstanbul sokak hayatı, sade Türkçe. Falaka, Şehir Mektupları, Muharrir Şair Edip.
  • Nurullah Ataç: Öz Türkçe savunusu, devrik cümle, eleştiriden kaçınmayan üslup. Karalama Defteri, Günce, Söyleşiler.
  • Cemil Meriç: Doğu-Batı sentezi, ansiklopedik bilgi. Bu Ülke, Mağaradakiler, Umrandan Uygarlığa.
  • Sabahattin Eyüboğlu: Hümanizm, Anadolu kültürü, sanat. Mavi ve Kara, Sanat Üzerine Denemeler.
  • Falih Rıfkı Atay: Atatürk dönemi anıları, gezi-deneme. Çankaya, Zeytindağı, Tuna Kıyıları.

🌍 Dünya Edebiyatında Deneme

  • Michel de Montaigne (1533-1592): Türün kurucusu. Essais (1580) adlı eseri “deneme” kelimesini edebiyata kazandırdı.
  • Francis Bacon: İngiliz deneme geleneğinin kurucusu.

⚠️ Dikkat: Beş Şehir → Ahmet Hamdi Tanpınar (Falih Rıfkı Atay değil!). Bu Ülke → Cemil Meriç.

12. Sınıf Edebiyat Deneme 2 testini çözerek bilgilerinizi ölçün. Bu testte 10 soru bulunmaktadır.


Beğendiniz mi? Arkadaşlarınızla Paylaşın!

0

0 Yorum

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir