📐 TYT Matematik Formülleri 2026
40 sorunun arka planındaki tüm temel formüller tek sayfada. Sayılar, cebir, geometri, olasılık ve istatistik için yıl boyunca başvurabileceğin yoğun bir formül kartı.
📚 12 Ana Konu
🧮 100+ Formül
📅 2026 TYT Müfredatı
1. Sayılar ve İşlemler
~5-6 soru
Sayı Kümeleri
ℕ = {0, 1, 2, 3, …} Doğal sayılar
ℤ = {…, -2, -1, 0, 1, …} Tam sayılar
ℚ = a/b (b≠0) Rasyonel sayılar
ℝ = ℚ ∪ İrrasyonel Reel sayılar
Bölünebilme Kuralları
3 ile: Rakamlar toplamı 3’ün katı
4 ile: Son iki rakam 4’ün katı
5 ile: Son rakam 0 veya 5
6 ile: 2 ve 3’e bölünür
8 ile: Son üç rakam 8’in katı
9 ile: Rakamlar toplamı 9’un katı
10 ile: Son rakam 0
11 ile: Tek-çift basamaklar farkı 11’in katı
EBOB – EKOK
a/EBOB(a,b) ile b/EBOB(a,b) aralarında asal
Çarpanlara ayırarak ortak asalları al → en küçük üs EBOB, en büyük üs EKOK.
Asal Sayılar
İlk asallar: 2, 3, 5, 7, 11, 13, 17, 19, 23, 29, 31, 37, 41, 43, 47
2 → tek çift asal sayıdır
2. Kümeler
~1-2 soru
Temel İşlemler
A ∩ B : Kesişim (hem A hem B’ye ait)
A \ B : Fark (A’da olup B’de olmayan)
A’ : Tümleyen (E evrensel kümede A’da olmayan)
∅ : Boş küme
Eleman Sayısı (Kardinalite)
s(A ∪ B ∪ C) = s(A) + s(B) + s(C)
− s(A∩B) − s(A∩C) − s(B∩C)
+ s(A∩B∩C)
A ⊆ B ⇒ s(A) ≤ s(B)
n elemanlı kümenin alt küme sayısı: 2ⁿ
n elemanlı kümenin r elemanlı alt küme sayısı: C(n, r)
De Morgan Kuralları
(A ∩ B)’ = A’ ∪ B’
Soru çözümünde Venn şeması ile çalışmak en hızlı yöntemdir.
3. Fonksiyonlar
~2-3 soru
Tanım
A: tanım kümesi (domain)
B: değer kümesi (codomain)
f(A): görüntü kümesi (image, range)
y = f(x) ise: x bağımsız, y bağımlı değişken
Bileşke (İç İçe) Fonksiyon
(f ∘ g) ∘ h = f ∘ (g ∘ h) (birleşme özelliği)
f ∘ g ≠ g ∘ f (genelde değişme yok)
Ters Fonksiyon
(f⁻¹)⁻¹ = f
(f ∘ f⁻¹)(x) = x
y = f(x) → x ile y’nin yerini değiştir, y’yi yalnız bırak
y = ax + b → f⁻¹(x) = (x − b)/a
Doğrusal & Sabit Fonksiyon
Sabit: f(x) = c (her x için aynı değer, grafiği yatay doğru)
Birim: f(x) = x (45° doğrusu, y = x)
Eşitlik: f = g ⇔ her x için f(x) = g(x)
Bire-Bir & Örten Fonksiyon
⇔ x₁ ≠ x₂ ⇒ f(x₁) ≠ f(x₂)
Örten: değer kümesindeki her eleman bir x ile elde edilir
1-1 ve örten ise → ters fonksiyonu vardır
4. Üslü ve Köklü Sayılar
~3-4 soru
Üslü Sayı Kuralları
aᵐ ÷ aⁿ = aᵐ⁻ⁿ
(aᵐ)ⁿ = aᵐⁿ
(a × b)ⁿ = aⁿ × bⁿ
(a/b)ⁿ = aⁿ/bⁿ
a⁻ⁿ = 1/aⁿ
a⁰ = 1 (a≠0)
a^(1/n) = ⁿ√a
Köklü Sayı Kuralları
√a ÷ √b = √(a/b)
(√a)² = a (a≥0)
ⁿ√aᵐ = a^(m/n)
a√b ± c√b = (a±c)√b
Paydanın Rasyonelleştirilmesi
a/(√b + √c) → çarpan: (√b – √c)
1/(√3 + 1) = (√3 – 1)/2
Paydadan kökü atmak için “eş yapı” kullanılır (eşlenik).
5. Mutlak Değer
~2-3 soru
Tanım ve Temel Özellikler
|x| = -x (x < 0) |x| ≥ 0 her zaman |x| = |-x| |x|² = x² |a × b| = |a| × |b| |a/b| = |a|/|b| (b≠0) |a + b| ≤ |a| + |b| (üçgen eşitsizliği)
6. Çarpanlara Ayırma & Özdeşlikler
~3-4 soru
Tam Kare Açılımları
(a – b)² = a² – 2ab + b²
(a + b + c)² = a² + b² + c² + 2(ab + ac + bc)
İki Kare Farkı
Küp Açılımları
(a – b)³ = a³ – 3a²b + 3ab² – b³
a³ + b³ = (a + b)(a² – ab + b²)
a³ – b³ = (a – b)(a² + ab + b²)
Trinom Çarpanlama
ax² + bx + c → kökleri x₁, x₂ ise
ax² + bx + c = a(x – x₁)(x – x₂)
7. Denklem ve Eşitsizlikler
~5-6 soru
Birinci Dereceden Denklem
İkinci Dereceden Denklem
Kökler: x = (-b ± √Δ) / 2a
Diskriminant: Δ = b² – 4ac
Δ > 0 → iki farklı reel kök
Δ = 0 → çakışık tek kök
Δ < 0 → reel kök yok
Kök-Katsayı:
x₁ + x₂ = -b/a
x₁ × x₂ = c/a
Eşitsizlikler
ax + b > 0 → tek yön
ax² + bx + c durumu Δ ve a işaretine bağlı
8. Oran-Orantı, Yüzde, Kâr-Zarar
~4-5 soru
Oran-Orantı
Doğru orantı: a×k = b (k sabit)
Ters orantı: a×b = k (k sabit)
Yüzde
%x kaçtır? = parça/bütün × 100
%x artış: yeni = eski × (1 + x/100)
%x azalış: yeni = eski × (1 – x/100)
Kâr – Zarar
Zarar = Maliyet – Satış
Kâr % = (Satış – Maliyet)/Maliyet × 100
Zarar %= (Maliyet – Satış)/Maliyet × 100
Faiz
A: anapara, n: faiz oranı, t: süre
Bileşik faiz: S = A × (1 + n/100)ᵗ
Hareket Problemleri
Aynı yöne hareket: V_göreli = V₁ – V₂
Zıt yöne hareket: V_göreli = V₁ + V₂
Akıntı: V_aşağı = V_tekne + V_akıntı
V_yukarı = V_tekne – V_akıntı
İşçi-Havuz Problemleri
Birlikte: 1/t_birlikte = 1/t₁ + 1/t₂
9. Sayma, Permütasyon, Kombinasyon, Olasılık
~3-4 soru
Faktöriyel ve Sayma
0! = 1, 1! = 1
Çarpma yolu kuralı: n yol × m yol = n×m
Toplama yolu kuralı: n yol + m yol
Permütasyon (Sıralı)
Tüm sıralama: n!
Dairesel sıralama: (n-1)!
Tekrarlı (n harf, k₁ aynı, k₂ aynı…): n! / (k₁! × k₂!)
Kombinasyon (Sırasız)
C(n, r) = C(n, n-r)
C(n, 0) = C(n, n) = 1
Pascal: C(n, r) = C(n-1, r-1) + C(n-1, r)
Olasılık
0 ≤ P(A) ≤ 1
P(A’) = 1 – P(A)
Bağımsız: P(A ∩ B) = P(A) × P(B)
Birleşim: P(A ∪ B) = P(A) + P(B) – P(A ∩ B)
Koşullu: P(A|B) = P(A∩B) / P(B)
10. Geometri — Üçgen, Dörtgen, Çember
~9-10 soru (en ağırlıklı)
Üçgen Temel
Dış açı = bitişik olmayan iki iç açının toplamı
Üçgen eşitsizliği: |a-b| < c < a+b Pisagor: a² + b² = c² (dik üçgen, c hipotenüs) Alan = (taban × yükseklik) / 2 Alan = (1/2) × a × b × sin C (genel) Alan = √(s(s-a)(s-b)(s-c)) (Heron) s = (a+b+c)/2 (yarı çevre)
Özel Üçgenler
45°-45°-90°: kenar oranları 1 : 1 : √2
Eşkenar üçgen (kenar a):
Yükseklik = a√3/2
Alan = a²√3/4
İkizkenar üçgen: tabanın orta dikmesi tepe noktasından geçer
Üçgende Açıortay – Kenarortay
(kenarı a:b oranında böler)
Kenarortay uzunluğu (Stewart):
2(m_a)² = b² + c² – a²/2
Dörtgenler — Alan Formülleri
Dikdörtgen: Alan = a × b
Paralelkenar: Alan = taban × yükseklik
Eşkenar dörtgen: Alan = (köşegen₁ × köşegen₂) / 2
Yamuk: Alan = ((a + c)/2) × h (a, c paralel kenarlar)
Deltoid: Alan = (köşegen₁ × köşegen₂) / 2
Çember ve Daire
Alan = πr²
Yay uzunluğu: L = (α/360) × 2πr
Daire dilim alanı: A = (α/360) × πr²
Halka alanı: π(R² – r²)
Çevre açı: merkez açının yarısı
Teğet: teğet doğru ⊥ teğet noktasından çizilen yarıçap
Çokgenler
Dış açılar toplamı: 360° (her zaman)
Düzgün çokgen iç açı: ((n-2) × 180°) / n
Köşegen sayısı: n(n-3)/2
11. Analitik Geometri & Katı Cisimler
~3-4 soru
Koordinat Sistemi
d = √((x₂-x₁)² + (y₂-y₁)²)
Orta nokta: M = ((x₁+x₂)/2, (y₁+y₂)/2)
Eğim (m): m = (y₂-y₁) / (x₂-x₁)
Doğru denklemi: y = mx + n (n: y eksenini kestiği nokta)
Paralel doğrular: m₁ = m₂
Dik doğrular: m₁ × m₂ = -1
Düzlemde Dönüşümler
y eksenine göre yansıma: (x, y) → (-x, y)
x eksenine göre yansıma: (x, y) → (x, -y)
Orijine göre yansıma: (x, y) → (-x, -y)
y = x’e göre yansıma: (x, y) → (y, x)
Katı Cisimler — Hacim & Alan
Hacim = a³, Yüzey alanı = 6a², Köşegen = a√3
Dikdörtgenler prizması:
Hacim = a × b × c
Yüzey alanı = 2(ab + bc + ac)
Silindir (yarıçap r, yükseklik h):
Hacim = πr²h
Yan yüzey alanı = 2πrh
Toplam alan = 2πrh + 2πr²
Koni (yarıçap r, yükseklik h, ana doğru ℓ):
Hacim = (1/3) × πr²h
Yan yüzey alanı = πrℓ
Toplam alan = πrℓ + πr²
ℓ² = r² + h²
Küre (yarıçap r):
Hacim = (4/3) × πr³
Yüzey alanı = 4πr²
Kare piramit (taban a, yükseklik h):
Hacim = (1/3) × a² × h
12. Veri ve İstatistik
~1-2 soru
Merkezi Eğilim
Mod: en çok tekrar eden değer
Medyan: küçükten büyüğe sırala, ortadaki değer
n çift sayıysa: medyan = (x_{n/2} + x_{n/2+1}) / 2
Açıklık: en büyük – en küçük
Standart Sapma (kavram)
Standart sapma yüksek → veri dağınık
Standart sapma düşük → veri ortalamaya yakın
❓ Sıkça Sorulan Sorular
TYT Matematik’te hangi konudan en çok soru gelir?
Geometri (~9-10 soru), Problemler-Oran-Yüzde (~4-5 soru) ve Çarpanlara Ayırma + Denklem (~5-6 soru) en ağırlıklı bölümlerdir. Bu üç alandan toplam 18-21 soru gelir, yani 40 sorunun yarısından fazlası. Bu üçüne öncelik vermek puanı en hızlı yükselten yoldur.
TYT Matematik formüllerini ezberlemek yeterli mi?
Hayır. Soruların büyük kısmı formülün ezberini değil, uygulamanı test eder. Formülü öğren, sonra her gün 10-15 soru çözerek formülün hangi durumda nasıl kullanıldığını mantığıyla kavra. 9. sınıf ve 10. sınıf testlerimizle pratik yapabilirsin.
TYT’de türev/integral var mı?
Hayır. Türev, integral, limit ve karmaşık sayılar TYT’de yoktur — bunlar AYT Matematik konularıdır. TYT 9, 10 ve 11. sınıf temel matematik müfredatı; AYT ise 11-12. sınıf ileri matematik konularıdır.
Bu sayfayı PDF olarak indirebilir miyim?
Evet. Sayfa başındaki “📥 PDF Olarak İndir” butonuna tıkla; 9 sayfalık tüm formüllerin profesyonel olarak hazırlanmış PDF’i (~88 KB) anında indirilir. Mobil ve masaüstü uyumlu, A4 kâğıda yazdırılabilir, marka kimliği ve içindekiler tablosuyla birlikte testçöz.com tarafından ücretsiz hazırlanmıştır.
TYT 2026’da kaç net hangi puana denk gelir?
Net hesaplaması: Net = Doğru − Yanlış/4 (4 yanlış 1 doğruyu götürür). Yaklaşık olarak: 25 net ≈ 350 puan, 30 net ≈ 380 puan, 35 net ≈ 410 puan, 40 net (tam) ≈ 440 puan. Detaylı hesaplama için TYT Puan Hesaplama sayfamızı kullan.
TYT formül kartını nasıl en verimli kullanırım?
Öneri: Hafta 1-2: her gün 1 konu başlığını ezberle (10 konu = 10 gün). Hafta 3+: rastgele konu seçip hızlı tekrar yap. Sınava 1 ay kala günde 1 kez bu sayfayı baştan sona oku — 5-10 dakika sürer. Sınav günü sabahı son tekrar için ideal.
0 Yorum