12. Sınıf Kimya Karbon Kimyasına Giriş Testi

⚗️ Karbon Kimyasına Giriş

🧪 Organik ve İnorganik Bileşikler

Canlı organizmaların yapısında yer alan ve C–H bağı içeren bileşiklere organik bileşik denir. Karbondioksit (CO₂), karbonatlar (CaCO₃), siyanürler (KCN) gibi karbon içerseler de bu bileşikler inorganik olarak sınıflandırılır.

💎 Karbon Allotropları

• Elmas: sp³ hibritleşmesi, tetrahedral yapı, çok sert, elektriği iletmez.
• Grafit: sp² hibritleşmesi, düzlemsel katmanlar, elektrik iletken.
• Fulleren: C₆₀ küresel yapı; nanoteknolojide kullanılır.
• Karbon nanotüp: Silindirik altıgen yapı; yüksek dayanım.

📐 Hibritleşme ve Bağ Türleri

• sp³: Tek bağ (örn. metan CH₄) — 4 eş orbital, 109,5° bağ açısı.
• sp²: Çift bağ (örn. etilen C₂H₄) — 3 eş orbital + 1 p orbital, 120° açı.
• sp: Üçlü bağ (örn. asetilen C₂H₂) — 2 eş orbital + 2 p orbital, 180° açı.

🔗 VSEPR Kuramı ve Molekül Geometrisi

Genel gösterim: AX_nE_m — A: merkez atom, X: bağ sayısı, E: ortaklanmamış elektron çifti.

• AX₂ → Doğrusal (BeCl₂)
• AX₃ → Düzlem üçgen (BF₃)
• AX₄ → Tetrahedral (CH₄)
• AX₃E → Üçgen piramit (NH₃)
• AX₂E₂ → Açısal (H₂O)

Hatırla: Bağ sayısı ve lone pair sayısına bakarak geometri ve hibritleşme türü birlikte belirlenir. sp → AX₂, sp² → AX₃ (veya AX₂E), sp³ → AX₄ (veya AX₃E, AX₂E₂).