10. Sınıf İlk Türk İslam Eserleri Testi ile Kutadgu Bilig, Atabetül-Hakayık, Divanu Lugatit-Türk ve Divan-ı Hikmet konularındaki bilgilerinizi ölçün. Bu testte 10 soru bulunmaktadır.
Konu Anlatımı Teste Git✕+
İlk Türk İslam Eserleri (XI-XII. Yüzyıl)
İslamiyet Öncesi Türk Edebiyatı (Hatırlatma)
Geçiş dönemi eserlerini anlamak için İslamiyet öncesi özellikleri bilmek gerekir:
- Kopuz eşliğinde söylenir
- Hece ölçüsü kullanılır
- Nazım birimi dörtlüktür
- Yarım uyak hakimdir
- Sade, arı bir Türkçe kullanılır
- Doğa, aşk ve ölüm konuları işlenir
Geçiş Dönemi (XI-XII. Yüzyıl) Genel Özellikleri
Türklerin İslamiyet’i kabulüyle edebiyatta büyük değişimler yaşandı:
- Arapça ve Farsça kelimeler Türkçeye girmeye başladı
- Aruz ölçüsü ve beyit nazım birimi kullanılmaya başlandı
- Hem hece hem aruz bir arada kullanıldı
- Dini ve ahlaki konular öne çıktı
Dikkat: Bu dönem “geçiş” dönemidir. İslamiyet öncesi gelenek tamamen bırakılmamış, yeni etkiler yavaş yavaş eklenmiştir.
Dönemin Dört Büyük Eseri
| Eser | Yazar | Yüzyıl | Ölçü | Tür/Biçim | Konu |
|---|---|---|---|---|---|
| Kutadgu Bilig | Yusuf Has Hacib | XI. yy | Aruz | Mesnevi (beyit) | İdeal devlet yönetimi, siyasetname |
| Divanu Lugatit-Türk | Kaşgarlı Mahmut | XI. yy | — | Sözlük (ansiklopedik) | Türkçe-Arapça sözlük, Türk boyları |
| Atabetül-Hakayık | Edip Ahmet Yükneki | XII. yy | Aruz | Mesnevi + dörtlük | Ahlak, öğüt, bilginin önemi |
| Divan-ı Hikmet | Ahmet Yesevi | XII. yy | Hece | Dörtlük (hikmet) | Tasavvuf, dini-ahlaki öğüt |
Eser Detayları
Kutadgu Bilig (Mutluluk Veren Bilgi):
- Türk edebiyatının ilk mesnevisi ve ilk siyasetnamesi
- Aruz ölçüsüyle yazılmış ilk Türkçe eser
- 4 sembolik karakter üzerinden ideal devlet yönetimi anlatılır
- Karahanlı Türkçesiyle yazılmıştır
Divanu Lugatit-Türk (Türk Dilleri Sözlüğü):
- Araplara Türkçe öğretmek amacıyla yazılmıştır
- Türkçe-Arapça ansiklopedik sözlük
- Türk boyları, atasözleri, şiirler ve bir Türk dünyası haritası içerir
- Edebiyat eseri değil, dilbilim eseridir
Atabetül-Hakayık (Hakikatlerin Eşiği):
- Ahlaki öğütler ve bilginin önemi işlenir
- Bilgisizliğin zararları anlatılır
- İslami düşünceyle yol gösterici bir eserdir
Önemli: Bu dört eserin ortak özelliği hepsinin didaktik (öğretici) nitelik taşımasıdır. Karahanlı Türkçesiyle yazılmışlardır.
Divan-ı Hikmet:
- Türk edebiyatında tasavvuf edebiyatının başlangıcı
- Hece ölçüsü ve dörtlüklerle yazılmıştır (İslamiyet öncesi geleneği sürdürür)
- Her dörtlüğe hikmet denir
Sınav özeti
0 - 10 soru tamamlandı
Sorular:
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
Bilgi
10 soruluk test. Süreniz 15 dakikadır.
Daha önce bu sınavı bitidiniz ve tekrar alamazsınız.
Sınav yükleniyor...
Sınava başlamak için önce kayıt olmalısınız.
Bu sınavı başlatmak için, aşağıdaki sınav bitirmek zorundasınız:
Sonuçlar
0 - 10 soru doğru olarak cevaplandı
Zamanınız:
Zaman doldu
0 - 0 Puan aldınız, (0)
Kategoriler
- Kategorize edilmedi 0%
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- Cevaplanan
- Gözden geçirme
-
Soru 1 - 10
1. Soru
1 PuanTürk-İslam edebiyatının ilk büyük mesnevisi olarak kabul edilen Kutadgu Bilig hangi nazım biçimiyle yazılmıştır?
Doğru
Doğru değil
-
Soru 2 - 10
2. Soru
1 PuanAhmet Yesevi’nin Dîvân-ı Hikmet’indeki şiirlerin temel içeriğini ve işlenen değerleri en doğru biçimde açıklayan seçenek hangisidir?
Doğru
Doğru değil
-
Soru 3 - 10
3. Soru
1 PuanAtâbetü’l-Hakayık’ta ahengi sağlayan nazım birimi ve kafiye düzeni aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru
Doğru değil
-
Soru 4 - 10
4. Soru
1 PuanKutadgu Bilig’in temel teması aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru
Doğru değil
-
Soru 5 - 10
5. Soru
1 PuanDivânu Lugati’t-Türk ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Doğru
Doğru değil
-
Soru 6 - 10
6. Soru
1 PuanTürk-İslam edebiyatının ilk örneklerinden alınan şu dizelerde hangi edebî sanat kullanılmıştır?
“Bilgisiz kişi karanlık bir gece gibidir;
Bilgili kişi ise güneş gibi her yeri aydınlatır.”Bu dizelerde öne çıkan edebî sanat hangisidir?
Doğru
Doğru değil
-
Soru 7 - 10
7. Soru
1 PuanXI-XII. yüzyıl Türk-İslam edebiyatının genel zihniyetini en doğru biçimde yansıtan ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru
Doğru değil
-
Soru 8 - 10
8. Soru
1 PuanKutadgu Bilig’deki ana düşünceyi yansıtan aşağıdaki parça incelendiğinde:
“Adalet olmadan halk huzur bulmaz,
Huzur olmadan ise mutluluk gelmez.”Bu parçanın temel mesajı aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru
Doğru değil
-
Soru 9 - 10
9. Soru
1 PuanDîvân-ı Hikmet’teki şiirlerde genellikle hangi iletişim ilişkisi kurulmaktadır?
Doğru
Doğru değil
-
Soru 10 - 10
10. Soru
1 PuanKutadgu Bilig ile Atâbetü’l-Hakayık karşılaştırıldığında bu iki eserin ortak özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru
Doğru değil
Soru Sayısı: 10 | Süre: 15 dakika
0 Yorum