10. Sınıf Felsefeyi Tanıma Testi

Thales’in “Her şeyin aslı sudur” demesi, onun doğada bir arché (ilk madde) arayışını simgeler. Bu düşünce, doğa olaylarını tanrıların iradesiyle değil, doğanın kendi iç ilkeleriyle açıklama girişimidir.

Bu parçaya göre ilk filozofların felsefe yapmaya başlamasında belirleyici olan etken aşağıdakilerden hangisidir?

I. Akılcıdır — duygu ve alışkanlıktan bağımsız, mantık temellidir.

II. Evrenseldir — belirli bir kültür veya çağla sınırlı kalmaz.

III. Dogmatiktir — temel kabullerini sorgulamaktan kaçınır.

IV. Sistematiktir — kavramlar arasında tutarlı bağlantılar kurar.

Felsefi düşüncenin özelliklerini doğru açıklayan maddeler aşağıdakilerden hangisinde birlikte verilmiştir?

“Neden hiçlik değil de bir şeyler var?”, “Gerçek nedir, görünen mi yoksa düşünülen mi?”, “Değişim mi yoksa kalıcılık mı asıldır?” Bu sorular antik çağda soruldu, Ortaçağ’da soruldu, modern dönemde de sorulmaya devam etti.

Bu parçadan hareketle felsefe hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Sokrates, Atina’da insanlarla konuşarak onların bildiklerini sandıkları şeyleri aslında bilmediklerini ortaya çıkardı. “Bildiğim tek şey hiçbir şey bilmediğimdir.” sözü bu tutumun özüdür.

Sokrates’in bu tutumu felsefenin hangi özelliğini en iyi örneklemektedir?

“Bir toplumda insanlar ‘Devlet neden var?’, ‘Hukuk neden uyulması gereken bir şeydir?’, ‘Adalet ne demektir?’ gibi sorular sormaya başladığında o toplumda felsefi bir uyanış başlamış demektir.”

Bu parçaya göre felsefenin toplum hayatındaki temel rolü nedir?

I. Felsefi düşünce, kesin ve mutlak sonuçlara ulaştığını savunur.

II. Felsefi düşünce, öne sürülen görüşleri gerekçe ve kanıtlara dayandırır.

III. Felsefi düşünce, varılan sonuçları eleştiriye açık tutar.

IV. Felsefi düşünce, yalnızca belirli bir kültürde geçerli sonuçlar üretir.

Felsefi düşüncenin özellikleriyle bağdaşmayan maddeler aşağıdakilerden hangisinde birlikte verilmiştir?

Tarih boyunca büyük toplumsal dönüşümlerin ve siyasi devrimlerin öncesinde felsefi bir sorgulamanın olduğu gözlemlenir. 18. yüzyılda Aydınlanma filozofları, aklı otorite karşısında ön plana çıkararak özgürlük, eşitlik ve insan hakları gibi kavramları toplumun gündemine taşımış; bu düşünceler Fransız Devrimi’nin zeminini hazırlamıştır.

Bu parçada felsefenin hangi işlevi ön plana çıkarılmaktadır?

Pythagoras, müziği, aritmetiği, geometriyi ve astronomiyi dört temel bilgi dalı olarak bir araya getirmiş; tüm bu alanlardaki derin kavrayışı ve bilgeliği tanımlamak için philosophia (bilgelik sevgisi) sözcüğünü kullanmıştır.

Bu bilgiye dayanarak felsefe hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Kendi kültürünün değerlerini, ön yargılarını ve alışkanlıklarını sorgulamadan kabul eden bir bireyin felsefi düşünce yaptığı söylenemez. Çünkü felsefi tutum, teslimiyetle değil sorgulamayla başlar.

Bu parçada felsefi düşüncenin hangi özelliği açıklanmaktadır?

Nietzsche şöyle demiştir: “Kendi değerlerini yaratmayan insan, başkalarının değerleriyle yaşamak zorunda kalır.”

Bu görüşten hareketle felsefenin bireysel yaşamdaki temel katkısı nedir?