8. Sınıf Fen Bilimleri Deprem ve Yanardağlar Testi

🔹 Deprem Nedir?

Yerkabuğundaki tektonik plakaların hareket etmesi sonucu biriken enerjinin aniden boşalmasıyla oluşan sarsıntılardır.

• Depremlerin çoğu fay hatları üzerinde meydana gelir
• Fay: Kayaların kırıldığı çatlak bölgeler

🔹 Deprem Terimleri

• Odak (Hiposantır): Depremin başladığı yer altındaki nokta
• Merkez Üssü (Episantır): Odağın tam yeryüzündeki karşılığı (en fazla hasar burada)
• Sismograf: Deprem dalgalarını kaydeden alet
• Richter Ölçeği: Depremin büyüklüğünü (enerjisini) gösteren ölçek (0-10 arası)
• Şiddet: Depremin yol açtığı hasarın derecesi

🔹 Türkiye ve Deprem

Türkiye Alp-Himalaya Deprem Kuşağı üzerindedir.
• Kuzey Anadolu Fayı (KAF) en aktif fay hattıdır
• Türkiye’nin %95’i deprem bölgesidir
• Bu nedenle depreme dayanıklı yapı ve afet bilinci çok önemli

🔹 Depremde Güvenlik

Deprem Sırasında:
• İçerdeyseniz: Çök-Kapan-Tutun (masanın altına)
• Dışardayseniz: Açık alana çıkın, binalardan uzak durun
• Hayat üçgeni: Sağlam mobilya yanı güvenli olabilir

Deprem Sonrası:
• Artçı depremler olabilir, dikkatli olun
• Gaz, elektrik, su hatlarını kontrol edin

🔹 Yanardağlar

Yeraltındaki magmanın (erimiş kaya) yeryüzüne çıkmasıyla oluşan yapılardır.

Patlama Ürünleri:
• Lav: Yeryüzüne çıkan sıvı magma
• Volkanik Kül: İnce toz parçacıkları
• Gazlar: Su buharı, CO₂, SO₂
• Pomza: Volkanik köpüklü taş

Yanardağ Türleri:
• Aktif: Yakın zamanda patlamış veya patlama riski olan
• Uyuyan: Uzun süredir patlamayan ama patlayabilir
• Sönmüş: Artık patlama riski olmayan

🔹 Tsunami

Deniz altında meydana gelen deprem veya yanardağ patlaması sonucu oluşan dev dalgalardır. Kıyılara ulaştığında büyük hasara yol açar.

💡 Test İpucu

⚠️ Hatırla: Deprem çantası hazırlayın: Su, gıda, el feneri, ilk yardım malzemeleri, düdük, radyo.