8. Sınıf İnkılap Tarihi Atatürk’ün Ölümü ve Sonrası

⭐ Atatürk’ün Ölümü (10 Kasım 1938)

Atatürk, 10 Kasım 1938’de İstanbul Dolmabahçe Sarayı’nda hayatını kaybetti. Yerine İsmet İnönü cumhurbaşkanı seçildi.

🌍 II. Dünya Savaşı ve Türkiye

Türkiye’nin savaşa girmemesinin nedenleri:

• I. Dünya Savaşı’ndan çıkan yaralar henüz sarılmamıştı
• Ekonomik güçsüzlük
• Askeri hazırlıksızlık

❌ Dikkat: “Savaşı Almanya’nın kazanacağına inanılması” Türkiye’nin savaşa girmemesinin gerekçesi değildir.

🔵 Soğuk Savaş Dönemi

Bloklaşma:

Varşova Paktı hakkında:

• 14 Mayıs 1955’te kuruldu
• SSCB önderliğinde
• NATO’ya karşı kuruldu
• Doğu bloğu ülkeleri tarafından oluşturuldu

II. Dünya Savaşı sonrası kurulan devletler:

• İsrail (1948)

🏭 1960 Sonrası Türkiye’de Gelişmeler

Ekonomi ve Sanayi:

• Devlet Planlama Teşkilatı (DPT) kuruldu
• Sanayileşme hızlandı
• Türkiye çoğu ihtiyacını 1970’lere kadar ithal ederken, sanayinin gelişmesiyle kendi ihtiyaçlarını karşılayacak düzeye geldi

Haberleşme:

• TRT 1968’de kuruldu
• Radyo kanalları yayılmıştır

Ulaşım:

• Feribot, tren, uçak ve özel araç kullanımı yaygınlaştı
• Şehirler arası bağlantılar güçlendi

Eğitim:

• Zorunlu eğitim 8 yıla çıkarıldı
• Öğretmen yetiştirme hakkı yüksek eğitim kurumlarına verildi
• Okuma-yazma oranında hızlı artış yaşandı

❌ Dikkat: “Tarımın geliştirilmesi” eğitim alanındaki gelişmelerin amacı değildir.

❌ Dikkat: “Sağlık alanında gelişme yaşanmamıştır” ifadesi yanlıştır. Sağlık alanında da gelişmeler yaşanmıştır.

❌ Dikkat: II. Dünya Savaşı sonrası “toprak kayıpları” yaşanmamıştır.

👥 Nüfus ve Göç

1945 sonrası nüfus artışının nedenleri:

• Savaşın bitmesi
• Sağlık hizmetlerinin gelişmesi
• Ekonomik iyileşme

❌ Dikkat: “Dışarıdan göç alınması” 1945 sonrası nüfus artışının nedeni değildir.

İşçi göçleri:

• Avrupa’da ağır sanayinin gelişmesi işçi ihtiyacı doğurdu
• Türkiye özellikle Almanya‘ya yoğun işçi göçü verdi

❌ Dikkat: Rusya, Türkiye’nin en fazla işçi göçü verdiği ülkeler arasında değildir.

🛡️ Savunma Sanayii

1930’larda dış tehditler:

• İtalya’nın saldırgan politikaları
• Türkiye güvenlik sistemini çeşitlendirdi

Önemli kurumlar:

• MKE (Makine Kimya Endüstrisi): Ordunun silah ve cephane ihtiyacını karşılamak için kuruldu
• THY (Türk Hava Yolları): Havacılık alanında gelişmeyi sağlayan kurum

Kıbrıs Barış Harekatı sonrası (1974):

• ABD başta olmak üzere silah ve cephane ambargosu uygulandı
• Bu durum savunma sanayii alanında hızlı kararlar alınmasına neden oldu
• Yerli silah üretimi önem kazandı