8. Sınıf Fen Bilimleri Mevsimler ve İklim (2)

🌍 İklim ve Hava Durumu

Hava durumu: Dar bir yerde ve kısa sürede görülen atmosfer olaylarıdır.

İklim: Geniş bir alanda uzun yıllar boyunca görülen ortalama atmosfer koşullarıdır.

Klimatoloji: Uzun süreli ortalama hava şartlarını inceleyen bilim dalıdır.

Klimatolog: İklim bilimci (iklimi inceleyen bilim insanı)

❌ Dikkat: “Klimatoloji günlük değişken atmosfer olaylarını inceler” ifadesi yanlıştır. Klimatoloji uzun süreli iklimi inceler.

🌡️ İklimi Etkileyen Faktörler

• Güneş ışınlarının düşme açısı
• Atmosferin nem derecesi
• Denize uzaklık
• Yükselti (rakım)
• Dağların uzanışı

☀️ Güneş Işınları ve Dönenceler

Önemli enlem daireleri:

• Ekvator: 0° – Yıl boyunca Güneş ışınları dik veya dike yakın
• Yengeç Dönencesi: 23,5° Kuzey – 21 Haziran’da dik açı
• Oğlak Dönencesi: 23,5° Güney – 21 Aralık’ta dik açı
• Kutup daireleri: 66,5° Kuzey/Güney

Güneş ışınlarının dik düşmediği bölgeler:

• Yengeç ve Oğlak dönenceleri dışındaki bölgelere Güneş ışınları hiçbir zaman dik düşmez
• Kutup bölgeleri en eğik ışın alır

🔄 Dünya’nın Hareketleri

Kendi ekseni etrafında dönme (günlük):

• Gece ve gündüzün oluşması
• Gece-gündüz arasındaki sıcaklık farkı

Güneş etrafında dolanma (yıllık):

• Mevsimlerin oluşması
• Mevsimsel sıcaklık değişimleri

📅 Mevsimler ve Gece-Gündüz Süreleri

🌧️ Yağış Oluşumu

Yağmur: Bulutlardaki su damlacıklarının biraraya gelerek yeryüzüne düşmesi

Sis: Yeryüzünün soğuk olması durumunda su buharının yeryüzüne yakın yerde yoğuşarak havada asılı kalması

Çiy: Geceleyin havanın serinlemesiyle su buharının toprak, çimen ve yapraklar üzerinde su damlacıkları oluşturması

🏠 İklimin Etkileri

İklim şunları etkiler:

• İnsanların giydiği kıyafetler
• Tarımda yetiştirilen ürünler
• Binaların yapısı

❌ Dikkat: Yer altı madenleri iklimden etkilenmez.

🌡️ Küresel Isınma

Küresel ısınmayı azaltmak için:

• Yenilenebilir enerji kaynakları kullanmak
• Toplu taşıma tercih etmek
• Ağaçlandırma yapmak
• Enerji tasarrufu yapmak

❌ Dikkat: “Fosil yakıt kullanımını artırmak” küresel ısınmayı azaltmaz, artırır.

Küresel iklim değişiminin etkileri:

• Deniz ekosistemlerine zarar verir
• Orman ekosistemlerini etkiler
• Okyanus ekosistemlerini bozar
• Tüm ekosistemleri olumsuz etkiler