8. Sınıf Fen Bilimleri Basit Makineler

⚙️ Basit Makineler

Basit makineler iş kolaylığı sağlar. İşten kazanç sağlamaz! Kuvvetten kazanç varsa yoldan kayıp, yoldan kazanç varsa kuvvetten kayıp vardır.

⚖️ Kaldıraçlar

Bir destek noktası etrafında dönen çubuklardır. Denge şartı:

Kuvvet × Kuvvet Kolu = Yük × Yük Kolu

• 🔹 Kuvvet kolu > Yük kolu: Kuvvetten kazanç (makas, kerpeten, ceviz kıracağı)
• 🔹 Kuvvet kolu < Yük kolu: Yoldan kazanç (maşa, cımbız, olta)
• 🔹 Örnekler: Tahterevalli, makas, pense, kürek, el arabası

📐 Eğik Düzlem

Yükleri yükseğe taşımak için kullanılır.

• 🔹 Eğik düzlemin boyu uzadıkça → Kuvvetten kazanç artar
• 🔹 Eğim açısı azaldıkça → Daha az kuvvet gerekir
• 🔹 Örnekler: Rampa, merdiven, viraj yollar

🔄 Makaralar

Sabit Makara:

• 🔹 Kuvvetten ve yoldan kazanç sağlamaz
• 🔹 Sadece yön değiştirir

Hareketli Makara:

• 🔹 Kuvvetten 2 kat kazanç sağlar
• 🔹 Yön değiştirmez

Palanga:

• 🔹 Sabit ve hareketli makaraların birleşimidir
• 🔹 Kuvvet kazancı = Hareketli makara sayısına bağlı

🔩 Vida

Eğik düzlemin silindir etrafına sarılmış halidir.

• 🔹 Vida adımı: Vida bir tur döndüğünde aldığı yol
• 🔹 Formül: Vida adımı = İlerleme mesafesi / Tur sayısı
• 🔹 Vida adımı küçüldükçe → Kuvvetten kazanç artar

⭕ Çıkrık

Farklı yarıçaplı iki silindirin aynı eksen etrafında dönmesiyle oluşur.

• 🔹 Örnekler: Kuyudan su çekme, tornavida, kapı kolu, direksiyon
• 🔹 Büyük yarıçap / Küçük yarıçap = Kuvvet kazancı
• 🔹 Enerjiden kazanç sağlamaz!