8. Sınıf Türkçe Edebi Türler ve Söz Sanatları (3)

📖 Edebi Türler ve Söz Sanatları

LGS Türkçe sınavında edebi türler ve söz sanatları konusu önemli yer tutar. Hikâye, anı, gezi yazısı, deneme gibi türleri ve benzetme, kişileştirme gibi söz sanatlarını tanımak gerekir.

🎯 Temel Edebi Türler

💡 Söz Sanatları

Benzetme (Teşbih): İki varlık arasında ortak özelliklere dayalı karşılaştırma. “Saçları ipek gibi yumuşak.”

Kişileştirme (Teşhis): İnsan dışı varlıklara insan özellikleri verme. “Rüzgâr uluyor.”

Konuşturma (İntak): İnsan dışı varlıkları konuşturma. “Ağaç dedi ki: Beni kesme!”

Abartma (Mübalağa): Bir durumu olduğundan büyük gösterme. “Ağlamaktan göz pınarlarım kurudu.”

Ad Aktarması: Bir sözcüğü başka bir sözcük yerine kullanma. “Tüm salon ayağa kalktı.” (salonakiler)

⚠️ Benzetme ile Kişileştirme Farkı

• Benzetme: “gibi, kadar, sanki” kullanılır, iki şey karşılaştırılır
• Kişileştirme: Cansız varlık insan gibi hareket eder
• Örnek: “Güneş gülümsedi” → Kişileştirme (Güneş insan gibi gülümsüyor)

🔑 LGS İpuçları

• Anı gerçek, hikâye kurgu olabilir – anlatıcıya dikkat edin
• Fablda hayvanlar konuşur ama amaç ders vermektir
• Benzetmede “gibi” varsa tam benzetme arayın
• Kişileştirmede cansız varlık fiille birlikte kullanılır