Aşağıdaki cümlelerde altı çizili sözcüklerden hangisi yapım eki almıştır?

Kitaplar rafın üst kısmındaydı.

Arkadaşım bana defterleri getirdi.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde '-lar/-ler' eki saygı anlamı katmıştır?

"Müdürler, size bir sorum var." cümlesinde tek kişiye saygı gösterilmiştir.

Öğrenciler bahçede toplandı.

5. Sınıf Kök ve Ekler Testi Çöz

📚 Konu Anlatımı 👇 Teste Git✕+

🌱 Kök ve Ekler – 5. Sınıf (Kapsamlı)

📚 Kök Nedir?

Bir sözcüğün anlamlı en küçük parçasıdır. Kök, başka sözcükten türememiş, bölünemeyen temel birimdir.

Sözcük	Kökü	Açıklama
Evler	Ev	-ler çoğul eki çıkarılır
Kitaplık	Kitap	-lık yapım eki çıkarılır
Yolculuk	Yol	-cu-luk ekleri çıkarılır
Yolculuklardan	Yol	Tüm ekler çıkarılır

🔤 İsim Kökü ve Fiil Kökü:

İsim Kökü	Fiil Kökü
Varlıkları, kavramları karşılar	Eylem, hareket bildirir
ev, kitap, yol, göz, el	gel-, git-, oku-, yaz-, koş-
“-mak/-mek” EKLENEMEZ	“-mak/-mek” EKLENEBİLİR

📌 Test Yöntemi: Kök İsim mi Fiil mi?

Köke “-mak/-mek” ekleyebiliyorsak fiil köküdür:

“Yazmak” olur → Fiil kökü ✓
“Kitapmak” olmaz → İsim kökü ✓

📝 Ek Çeşitleri:

1️⃣ Yapım Ekleri (Yeni sözcük türetir):

Ek	Örnek	Yeni Anlam
-ci/-cı	balık → balıkçı	Meslek anlamı
-lik/-lık	kitap → kitaplık	Yer anlamı
-len/-lan	yeşil → yeşillenmek	Fiil türetme

2️⃣ Çekim Ekleri (Anlam değiştirmez):

-ler/-lar: Çoğul eki (kitaplar, evler)
-de/-da: Bulunma hali (evde, okulda)
-i/-ı/-u/-ü: Belirtme hali (kitabı, evi)

🏠 “-lık/-lik” Ekinin Anlamları:

Anlam	Örnek	Açıklama
Yer	ormanlık, kitaplık, odunluk	O şeyin bulunduğu yer
Meslek	öğretmenlik, doktorluk, avukatlık	O işi yapma
Alet	tuzluk, şekerlik, gözlük	O şeyi koymak için
Sıfat	güzellik, iyilik, kötülük	Soyut kavram

👥 “-ler/-lar” Ekinin Anlamları:

Anlam	Örnek	Açıklama
Çoğul	Kitaplar masada.	Birden fazla
Aile/yakınlar	Hasanlar tatile çıkmış.	Hasan ve ailesi
Abartma	Paralar kazandı.	Çok para (abartı)
Saygı	Öğretmenim geldiler.	Saygı çoğulu

🔍 Kök ve Ek Ayırımı Örnekleri:

Sözcük	Doğru Ayrım	Ek Sayısı
Yeşillenmek	Yeşil + len + mek	2 ek
Dönüşüm	Dön + üş + üm	2 ek
Hastalanmış	Hasta + lan + mış	2 ek
Kaplamak	Kap + la + mak	2 ek

⚠️ Dikkat! Kök Halindeki Sözcükler:

Hiç ek almamış sözcükler kök halindedir:

“Meyve aldım.” → meyve (kök halinde)
“Meyveler aldım.” → meyveler (ek almış)

⚠️ Test İpucu: “Yolculuklardan” kökü = YOL (tüm ekler çıkarılır). “-mak/-mek” eklenebiliyorsa = FİİL KÖKÜ. “Ormanlık” = YER anlamı. “Öğretmenlik” = MESLEK anlamı. “Hasanlar tatile çıkmış” = AİLE/YAKINLAR anlamı. “Paralar kazandı” = ABARTI anlamı. “Meyve” = KÖK HALİNDE (ek almamış)!

Test sorularını çözmeye başlayın.

5. Sınıf Türkçe Kök ve Ekler

5. Sınıf Türkçe Kök ve Ekler

Kök ve ekler. Kelimelerin yapısını incele.