Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "ilgi zamiri (-ki)" kullanılmıştır?

Öğretmenler odasının temizliği bitti, koridorunki kaldı.

Duydum ki kar yağmış oralara.

Yelken aç ki yol alasın sevdalara.

Parktaki çocuklar giderek çoğalıyordu.

İçimdeki sıkıntıyı bir türlü dışarı çıkaramıyorum.

Aşağıdakilerden hangisi roman ile hikâye türünün ortak özelliklerinden biridir?

Anlatmaya bağlı kurmaca metinler olması

Tek bir olay etrafında kurgulanması

Kişi sayısının az olması ve sadece ana karakter çevresinde gelişmesi

Mekân ve zamanın çok sınırlı tutulması

Karakterlerin çok yönlü ve ayrıntılı çözümlenmesi

"Koşarak kapıdan çıktım. Tramvaya doğru acele adımlarla yürümeye başladım. Arkamdan gelen adamı fark etmemiştim bile. Omzuma dokunmasıyla birlikte neye uğradığımı şaşırdım. Kafamı çevirince yıllar öncesinden silik bir yüz gördüm."Yukarıdaki metin parçasında hangi bakış açısı kullanılmıştır?

İlahî (hâkim, tanrısal) bakış açısı

Müşahit (tanık) bakış açısı

Aşağıdakilerden hangisi roman ile hikâye arasındaki benzerliklerden biri DEĞİLDİR?

İki türde de her zaman tek bir konu üzerinde durulur, çoklu konu işlenmez.

İkisinin de yazarı bellidir; halk anonimi değildir.

Gerçek ya da gerçeğe yakın olaylar anlatılır; kurmaca esastır.

Her ikisinde de mekân ve zaman bellidir; olaylar belirli bir kronolojide aktarılır.

Roman türü ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

Batılı teknikte yazılmış ilk Türk romanı Mai ve Siyah'tır.

Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat (Şemsettin Sami, 1872) Türk edebiyatında yazılan ilk yerli romandır.

Edebiyatımızda ilk roman çevirisi Yusuf Kâmil Paşa'nın Fenelon'dan yaptığı Telemak'tır.

Dünya edebiyatında ilk modern roman Cervantes'in Don Kişot adlı eseridir.

Roman türü Türk edebiyatına Tanzimat Dönemi'nde girmiştir.

9. Sınıf Edebiyat Roman Testi Çöz

📚 Konu Anlatımı 👇 Teste Git✕+

📚 Roman

📖 Roman Nedir?

Roman, insan ve toplumun çok yönlü olarak ele alındığı, geniş hacimli, anlatmaya bağlı kurmaca metin türüdür. Hikâyeden ayrılan en önemli özelliği, çoklu olay zinciri ve geniş kişi kadrosuna sahip olmasıdır.

🏗️ Romanın Yapı Unsurları

Olay Örgüsü (Vaka): Sebep-sonuç ilişkisiyle bağlanan olaylar zinciri.
Kişiler (Şahıs Kadrosu): Ana kahraman, yardımcı karakterler, karşıt karakter.
Zaman: Olayların yaşandığı dönem (gerçek/kurmaca).
Mekân: Olayların geçtiği yer (açık/kapalı).
Anlatıcı / Bakış Açısı: Olayların hangi gözle aktarıldığı.
Çatışma: İç çatışma, kişiler arası, kişi-toplum çatışması vb.
Dil-Üslup, Tema: Yazarın anlatım tarzı ve eserin ana fikri.

👁️ Bakış Açıları

Bakış Açısı	Özelliği
Kahraman (1. tekil “ben”)	Olayın içindeki kişi anlatır. Sınırlıdır.
Gözlemci/Müşahit (3. tekil)	Dışarıdan gören biri; kahramanların iç dünyasına giremez.
İlahî/Hâkim (3. tekil)	Tanrısal bakış; tüm karakterlerin içini bilir.
Çoğulcu	Birden fazla anlatıcı/bakış birlikte verilir.

📚 Romanın Konularına Göre Çeşitleri

Macera/Serüven romanı: Heyecan-aksiyon (Jules Verne).
Psikolojik roman: İç dünya çözümlemeleri (Peyami Safa, Dostoyevski).
Polisiye roman: Suç, dedektif (Agatha Christie).
Tarihî roman: Geçmiş olaylara dayalı (Tarık Buğra, Walter Scott).
Sosyal roman: Toplumsal sorunlar (Yaşar Kemal).
Egzotik roman: Uzak ülkeler, farklı kültürler.

🏛️ Hikâye ile Roman Karşılaştırması

Özellik	Hikâye	Roman
Olay sayısı	Tek olay/kesit	Çok olay/zincir
Kişi kadrosu	Az	Geniş
Mekân-Zaman	Sınırlı	Geniş
Karakter çözümleme	Yüzeysel	Derin, çok yönlü
Hacim	Kısa	Uzun

Ortak özellikleri: İkisi de anlatmaya bağlı kurmaca metinlerdir; yazarı bellidir; gerçek ya da gerçeğe yakın olaylar anlatılır.

🇹🇷 Türk ve Dünya Edebiyatında Roman

Don Kişot (Cervantes, 1605) — Dünya edebiyatında ilk modern roman.
Telemak (Yusuf Kâmil Paşa, 1862, çeviri) — İlk roman çevirisi.
Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat (Şemsettin Sami, 1872) — İlk yerli roman.
İntibah (Namık Kemal, 1876) — İlk edebî roman.
Mai ve Siyah (Halit Ziya, 1897) — Batılı tekniğin ilk olgun örneği.
Dokuzuncu Hariciye Koğuşu / Fatih-Harbiye (Peyami Safa, 1930-1931).
Çalıkuşu (Reşat Nuri Güntekin, 1922).
Küçük Ağa (Tarık Buğra) — Tarihî roman.

🔠 Dil Bilgisi: “ki” – Üç Görev

Tür	Yazılışı	Örnek
Bağlaç “ki”	Ayrı yazılır	“Duydum ki kar yağmış.”
Sıfat eki “-ki”	Bitişik yazılır	“Parktaki çocuklar”
İlgi zamiri “-ki”	Bitişik yazılır; ismin yerini tutar	“Koridorunki kaldı.”

Hatırla: Romanın yapı unsurları: olay örgüsü-kişiler-zaman-mekân-anlatıcı-çatışma. Türk edebiyatında ilk yerli roman Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat (1872). 1. tekil “ben” anlatım = kahraman bakış açısı. Romanlarda en yaygın anlatım türleri: öyküleyici + betimleyici.

9. Sınıf Edebiyat Roman Testi‘ni çözerek bilgilerinizi ölçün. Bu testte 10 soru bulunmaktadır.

10 soruluk test. Süreniz 15 dakikadır.

Soru Sayısı: 10 | Süre: 15 dakika

9. Sınıf Edebiyat Roman Testi

9. Sınıf Edebiyat Roman Testi

Roman yapı unsurları, türleri, bakış açıları, hikaye-roman karşılaştırması, Tanzimat romanları ve Peyami Safa üzerine 10 soruluk 9. sınıf edebiyat testi.