8. Sınıf İnkılap Tarihi Atatürk’ün Ölümü ve Sonrası (2)

🌍 Atatürk’ün Dış Politika İlkeleri

Atatürk’ün sözü: “Çok zaman geçmeden Avrupa’da bir fırtına kopacak… tarafsız kalmak, savaşa katılmamak… bizim için hayati önem taşımaktadır.”

Bu sözle vurgulanan ilkeler:

• Barışçılık: Savaştan uzak durmak
• Tarafsızlık: Bloklaşmalara katılmamak
• Gerçekçilik: Durumu doğru değerlendirmek

⚠️ İç ve Dış Tehditler

Misyonerlik:

• Kutsal kitapları farklı dillerde dağıtırlar
• Dinsel içerikli reklamlar ve kampanyalar düzenlerler
• İnsanların ilgisinin yoğun olduğu yerlerde faaliyet gösterirler
• Din, dil, mezhep konularında tehdit unsuru oluştururlar

Terör: Siyasi, ekonomik, kültürel değerleri kendi hedefi doğrultusunda hiçe sayan örgütlerdir.

İrtica: Çağdaş düzeni reddedip çağdışı bir düzen getirmeyi amaçlayan anlayıştır.

Bölücülük: Ülkenin toprak bütünlüğünü hedef alan faaliyetlerdir.

❌ Dikkat: “Bölücülük ülkenin dış ilişkilerini olumlu yönde etkiler” ifadesi yanlıştır.

🗳️ Çok Partili Hayata Geçiş

II. Dünya Savaşı’ndan sonra çok partili siyasi hayata geçişi hızlandıran gelişmeler:

• Kırsal kesimde yaşayan halkın ekonomik olarak zor durumda olması
• Savaştan sonra Batı dünyasının demokratik bir Türkiye görmek istemesi
• Mevcut hükümetin ülke sorunlarını çözmekte zorlanması

❌ Dikkat: “Basının kontrol altına alınması” çok partili hayata geçişi hızlandıran bir gelişme değildir.

Demokrat Parti (1946) Kurucuları:

• Celal Bayar
• Adnan Menderes
• Fuat Köprülü
• Refik Koraltan

❌ Dikkat: Fethi Okyar Demokrat Parti kurucuları arasında yer almaz. O, Serbest Cumhuriyet Fırkası’nın kurucusudur.

🌐 Soğuk Savaş Sonrası Dünya

SSCB’nin Dağılması (25 Aralık 1991):

• Pek çok Türk devleti bağımsızlığını ilan etmiştir
• Kafkaslarda birçok ülke bağımsızlığını kazanmıştır
• Balkanlarda Yugoslavya Federasyonu parçalanmıştır

❌ Dikkat: “Ermenistan ile Türkiye arasında sorun görülmemektedir” ifadesi yanlıştır. İki ülke arasında ciddi sorunlar (Karabağ, sınır, soykırım iddiaları) bulunmaktadır.

SSCB Sonrası Kurulan Türk Devletleri:

• Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, Türkmenistan, Azerbaycan

❌ Dikkat: Afganistan ve Tacikistan Türk devleti değildir.

Yugoslavya’nın Parçalanması (1991):

• Slovenya, Hırvatistan, Makedonya, Bosna-Hersek kurulmuştur

⚔️ Bölgesel Çatışmalar

İran-Irak Savaşı (Körfez Savaşı) (1980-1988):

• Irak ve İran arasında yaşanmıştır
• Her iki ülke de ağır zararlar görmüştür

Kıbrıs Barış Harekatı (1974):

• Türkiye’nin Kıbrıs’taki Türkleri korumak için düzenlediği askeri harekattır
• Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin temellerini atmıştır

🤝 Uluslararası Örgütler

NATO’ya Üyelik (1952):

Türkiye’nin NATO’ya üye olarak kabul edilmesinde en etkili olan: Kore Savaşı’nda Batılı devletlerin yanında yer alması

Avrupa Birliği:

• Merkezi: Brüksel (Belçika)

TSK’nın Yardım Yaptığı Ülkeler:

Türk Silahlı Kuvvetleri barışa destek için Afganistan gibi ülkelere yardım yapmıştır.

❌ Not: Güney Kore’ye asker gönderilmiş, Mısır’a askeri yardım yapılmamıştır.

⚔️ II. Dünya Savaşı

Adolf Hitler: Almanya’nın lideri olarak II. Dünya Savaşı’nı başlatmıştır.

💡 Önemli Tarihler:
• Kıbrıs Barış Harekatı: 1974
• SSCB’nin Dağılması: 1991
• Türkiye’nin NATO’ya Üyeliği: 1952