6. Sınıf Sosyal Bilgiler Bilim Teknoloji ve Toplum

Bir öğrenci okul bahçesindeki bitkinin yapraklarının sararmasını fark eder. Nedenini merak ederek “Güneş ışığı yetersizse yapraklar solar” diye düşünür, deneyi tasarlar, sonuçları kaydeder ve değerlendirme yapar.

Bu öğrencinin izlediği süreç aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır?

Günlük hayatımızdaki sorunları çözmek veya ihtiyaçlarımızı karşılamak amacıyla bilimsel bilginin pratiğe uygulanmasıyla elde edilen araç, gereç ve yöntemlerin tümüne ne ad verilir?

Aşağıdakilerden hangisi bu tanıma uygundur?

Sanayi Devrimi ile birlikte fabrikalar kurulmuş, üretim artmış ve insanların yaşam standardı yükselmiştir. Ancak aynı dönemde hava ve su kirliliği artmış, doğal kaynaklar hızla tüketilmiştir.

Bu durum teknoloji hakkında aşağıdakilerden hangisini göstermektedir?

Tarihte insanlar uzak mesafelere haber iletmek için ateş, duman, ulak veya güvercin gibi yöntemler kullanmıştır. Günümüzde ise akıllı telefonlar, internet ve uydular aracılığıyla dünyada birkaç saniye içinde iletişim kurulabilmektedir.

Bu gelişme aşağıdakilerden hangisini doğrudan göstermektedir?

Aşağıdaki ifadelerden hangisi bir bilim insanının çalışma anlayışını en iyi tanımlar?

Doğru seçeneği işaretleyiniz.

Tarımda çekiç ve pulluk gibi basit aletlerin kullanıldığı dönemlerde verim düşüktü; az ürün elde edilirdi. Günümüzde ise GPS destekli traktörler, sulama sistemleri ve bitki analiz teknolojileri sayesinde çok daha az alanda çok daha fazla ürün yetiştirilmektedir.

Bu durum aşağıdakilerden hangisinin kanıtıdır?

Bir araştırmacı “Şeker hastalığında hangi besinler kan şekerini daha fazla yükseltir?” sorusunu araştırmaktadır. Önce mevcut kaynakları inceliyor, ardından deneyler yapıyor, sonuçları analiz ediyor ve bulgularını yayımlıyor.

Bu süreç aşağıdakilerden hangisini açıklamaktadır?

Matbaanın icadından önce kitaplar elle çoğaltılıyor ve yalnızca zenginler ya da din adamları bu kitaplara ulaşabiliyordu. Matbaanın yaygınlaşmasıyla birlikte bilgiye erişim kolaylaşmış, okuryazarlık oranları artmış ve düşünce akımları daha hızlı yayılmıştır.

Bu örnek teknoloji ile toplum arasındaki ilişki hakkında ne söylemektedir?

Aşağıda verilen örneklerden hangisi bilimsel bilginin günlük hayata uygulanmasına örnek değildir?

Doğru seçeneği işaretleyiniz.

18. yüzyılda İngiltere’de başlayan Sanayi Devrimi, üretimi köklü biçimde değiştirmiştir. Fabrikalar kurulmuş, insanlar köylerden şehirlere göç etmeye başlamış ve yeni meslekler ortaya çıkmıştır.

Bu bilgiye göre Sanayi Devrimi’nin en temel sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

Gelişen teknoloji sayesinde üretim artmış, ancak aynı dönemde ormanlar tahrip edilmiş, hava kirlenmiş ve denizler plastikle dolmuştur. Bilim insanları bu sorunları da yine teknoloji ve bilim yoluyla çözmeye çalışmaktadır.

Bu durum aşağıdakilerden hangisini en iyi ifade eder?

“Dünya düzdür” yargısı yüzyıllarca genel kabul görmüştür. Ancak bilim insanları gözlem ve gezi yoluyla bu fikri sorgulamış, Dünya’nın yuvarlak olduğunu kanıtlamışlardır.

Bu örnek bilimsel düşüncenin hangi özelliğini vurgulamaktadır?

Geçmişte öğrenciler derse gitmediklerinde konuları kaçırırdı. Günümüzde ise video dersler, çevrimiçi platformlar ve eğitim uygulamaları sayesinde öğrenciler konulara istedikleri zaman ve yerden ulaşabilmektedir.

Bu gelişme eğitim teknolojileri hakkında aşağıdakilerden hangisini ortaya koymaktadır?

Bilim insanları bulgularını yayınlarlar, diğer araştırmacılar bunları tekrar test eder ve gerektiğinde revize eder. Bu süreç bilimin toplumsal bir etkinlik olduğunu gösterir.

Bu bilgiye göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Fabrikaların robotlaşması ve yapay zekanın yaygınlaşması bazı mesleklerin ortadan kalkmasına yol açmaktadır. Aynı zamanda yazılım geliştirme, siber güvenlik ve veri analizi gibi yeni meslekler de doğmaktadır.

Bu durum teknoloji ve iş dünyası ilişkisi hakkında ne söylemektedir?

Tarihte İslam Altın Çağı’nda (8-13. yüzyıllar) İbn-i Sina tıp alanında, El-Harizmi matematik alanında, İbn-i Heysem optik alanında önemli eserler vermiştir. Bu bilim insanlarının çalışmaları Avrupa’ya aktarılmış ve Rönesans’ı hazırlamıştır.

Bu bilgiye göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Bir ilaç şirketinin yaptırdığı araştırmada bilim insanları, ilacın zararlı yan etkilerini bilerek raporda gizlemiş ve yalnızca olumlu sonuçları yayımlamıştır.

Bu durum bilim etiği açısından aşağıdakilerden hangisini ihlal etmektedir?

Araştırmalar, gençlerin günde ortalama 6-8 saat ekran başında geçirdiğini ve uyku sorunları, dikkat dağınıklığı gibi olumsuz etkilerin arttığını ortaya koymaktadır.

Bu veriler ışığında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Penisilin’in keşfiyle birlikte bakteriyel enfeksiyonlardan kaynaklanan ölümler büyük ölçüde azalmış, ortalama insan ömrü uzamıştır. Aşıların geliştirilmesiyle çiçek hastalığı ve çocuk felci gibi salgınlar neredeyse tamamen yok edilmiştir.

Bu örnekler aşağıdakilerden hangisini en iyi açıklamaktadır?

Bilim yeni bilgiler üretir, teknoloji bu bilgileri pratiğe dönüştürür, toplum da bu ürünleri kullanarak hem yeni ihtiyaçlar ortaya çıkarır hem de bilim ve teknolojiye geri bildirim sağlar.

Bu döngü aşağıdakilerden hangisini açıklamaktadır?