12. Sınıf Türklerin İslamlaşması ve Anadolu’da İslam Testi

“Kim Allah’a ve Peygamber’e itaat ederse işte onlar; Allah’ın kendilerine nimet verdiği peygamberler, sıddıklar, şehitler ve salih kişilerle beraberdir. Bunlar ne güzel arkadaştır!” (Nisâ suresi, 69. ayet)

Bu ayetten hareketle aşağıdakilerden hangisine ulaşılır?

Türkler ile Müslümanlar arasındaki ilk temaslar, sınır bölgelerindeki ticari ve askerî münasebetler aracılığıyla gerçekleşmiştir. Maveraünnehir ve Horasan’da Müslüman tüccarların dürüst ve ahlaklı davranışları Türklerin gönlünü kazanmıştır. Talas Savaşı (751) ise Türkler ile Abbasiler arasında siyasi bir yakınlaşmaya zemin hazırlamış; ortak rakiplere karşı kurulan ittifak bu ilişkiyi güçlendirmiştir.

Bu parçada Türklerin İslamlaşması sürecinde etkili olan unsurlardan hangisine değinilmemiştir?

Türkler İslamiyet ile tanışmadan önce çeşitli inanç sistemleriyle temas hâlindeydi. Şamanizm, Budizm ve Maniheizm gibi inançlarla karşılaşmalarına rağmen Gök Tanrı inancı, Türkler arasında en yaygın ve köklü anlayış olarak kalmıştır. Bu tek tanrılı inanç, İslamiyet’in tevhit ilkesiyle örtüştüğü için Türklerin İslam’ı benimsemesini kolaylaştırmıştır. Türklerde var olan ahiret, cennet ve cehennem kavramları da İslam’ın bu öğretileriyle benzeşmekte ve geçişi hızlandırmaktaydı.

Bu parçaya göre Türklerin İslamiyet’i benimsemesini kolaylaştıran temel etken aşağıdakilerden hangisidir?

Aşağıdakilerden hangisi ahilik hakkında yanlış bir bilgidir?

(I) Tasavvuf, Allah’a yakın olmak amacıyla nefsi terbiye etmeyi ve ilahi sevgiyi esas alan bir İslam anlayışıdır. (II) Mutasavvıflar, sevgi ve muhabbet temeline dayanan bu anlayışı tekke, zaviye ve dergâhlarda sistematik biçimde öğretmiştir. (III) Sufi dervişler, İslamiyet’i Horasan, Anadolu ve Balkanlarda yayarken anlaşılır bir dil ve sanatsal bir anlatım kullanmıştır. (IV) Bu yolla tasavvuf, özellikle göçebe Türkler arasında İslam’ın kökleşmesine önemli katkılar sağlamıştır. (V) Mutasavvıflar, Anadolu’ya gelen Türklerin ticaret ve tarım faaliyetlerini bizzat yönetmiştir.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Orta Asya’da yetişmiş olan bu büyük mutasavvıf, Türkçeyi tasavvuf şiirinin dili hâline getirerek İslam’ı halk arasında yaymıştır. Kaleme aldığı şiirlere “hikmet” adı verilmekte olup bu şiirlerde sade ve anlaşılır bir üslup kullanmıştır. Tesis ettiği tekke geleneği ve yetiştirdiği dervişler aracılığıyla öğretileri Orta Asya’dan Anadolu’ya kadar yayılmış; İslam’ın bu coğrafyalara taşınmasında belirleyici bir rol oynamıştır.

Bu parçada tanıtılan şahıs aşağıdakilerden hangisidir?

13. yüzyılda Anadolu’da yaşayan bu büyük mutasavvıf, İslam düşüncesinin en çok okunan eserleri arasında yer alan Mesnevi, Divan-ı Kebir ve Fîhi mâ fîh gibi yapıtlar kaleme almıştır. “Gel, gel, ne olursan ol yine gel” diyerek sevgi ve hoşgörüyü İslam anlayışının merkezine taşımıştır. Kurduğu tarikat, günümüzde semâ törenleriyle UNESCO tarafından insanlığın somut olmayan kültürel mirası olarak tanınmaktadır.

Bu parçada tanıtılan şahıs aşağıdakilerden hangisidir?

Aşağıdakilerden hangisi Hacı Bektaş-ı Veli ile ilgili yanlış bir bilgidir?

Aşağıda bazı şahsiyetler ve bu şahsiyetlerle ilgili bilgiler verilmiştir. Hangisinde eşleştirme yanlış yapılmıştır?

Aşkın aldı benden beni,
Bana seni gerek seni,
Ben yanarım dünü günü,
Bana seni gerek seni.
(Yunus Emre)

Hak Mustafa yoluna canım kurban eyleyip,
Bu dünyadan geçip giden erlere uymak gerek.
(Ahmet Yesevi)

Bu şiirlerden hareketle sûfi şairler hakkında aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?