12. Sınıf İki Savaş Arası Türkiye ve Dünya Testi

🏛️ İki Savaş Arasındaki Dönemde Türkiye ve Dünya

🇹🇷 Atatürk Dönemi İç Politika (1923-1938)

• Şeyh Said İsyanı (1925): Takrir-i Sükûn Kanunu çıkarıldı, İstiklâl Mahkemeleri yeniden kuruldu.
• Menemen Olayı (1930): Serbest Cumhuriyet Fırkası sonrası dinî kalkışma.
• Çok partili hayat denemeleri: TCF (1924) ve SCF (1930); tek parti yönetimine geri dönüldü.

🌍 Atatürk Dönemi Dış Politika — Temel İlkeler

Yurtta sulh, cihanda sulh. Bağımsızlık, gerçekçilik, akılcılık, barışçılık, eşitlik, millî güvenlik ve uluslararası hukuka saygı. Yayılmacılık yoktur.

📜 Önemli Dış Politika Olayları

• Musul Meselesi (1926): Ankara Antlaşması ile Musul Irak\’ta kaldı, Türkiye\’ye 25 yıl petrol geliri.
• Bozkurt-Lotus Davası (1926): Türkiye lehine Fransa ile karasuları davası.
• Milletler Cemiyeti (1932): Türkiye davet üzerine üye oldu.
• Balkan Antantı (1934): TR-Yunanistan-Yugoslavya-Romanya. Bulgaristan katılmadı.
• Montrö Boğazlar Sözleşmesi (1936): Boğazlar Komisyonu kaldırıldı, Türkiye tam egemenlik kazandı, Boğazları silahlandırma hakkı.
• Sadabat Paktı (1937): TR-İran-Irak-Afganistan; doğu sınırı güvencesi.
• Hatay (1939): “Kırk asırlık Türk yurdu…” — Atatürk\’ten sonra Türkiye\’ye katıldı.

🌐 Dünyada Siyasi ve Ekonomik Gelişmeler

• 1929 Büyük Buhran: ABD borsa çöküşü → küresel ekonomik kriz.
• New Deal: Roosevelt\’in krize karşı kamu yatırımı programı.
• Totaliter rejimler: İtalya Faşizm (Mussolini), Almanya Nazizm (Hitler), Sovyet Rusya Stalinizm — tek parti, lider kültü, yayılmacılık, devlet müdahaleli ekonomi.

Hatırla: Türkiye 1930\’larda Balkan Antantı (batı) + Montrö (boğazlar) + Sadabat (doğu) ile millî güvenlik çemberini tamamladı. Bu dönemde komşu Suriye ile Atatürk döneminde siyasi ilişki kurulmamıştır (Hatay meselesinin sürmesi nedeniyle).