Derinliği her yerde aynı olan bir dalga leğeninde aynı fazda titreşen iki özdeş nokta kaynak bir girişim deseni oluşturmaktadır.Bu girişim deseni ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Kaynaklar arasındaki mesafe azaltıldığında düğüm çizgileri birbirine yaklaşır.

Aynı fazda karşılaşan iki tepe, kuvvetli (çift genlikli) girişim oluşturur.

Zıt fazda karşılaşan bir tepe ile bir çukur sönümlü girişim oluşturur ve düğüm çizgisini meydana getirir.

Düğüm çizgisi üzerindeki su tanecikleri yüzeyde denge konumundan ayrılmaz.

Kaynakların titreşim frekansı artırıldığında düğüm çizgileri birbirine yaklaşır.

Derinliği her yerde aynı olan bir dalga leğeninde aynı fazda titreşen K1 ve K2 nokta kaynakları, dalga boyu λ = 8 cm olan bir girişim deseni oluşturmaktadır.Girişim deseninde P noktasının K1 kaynağına uzaklığı 10 cm, K2 kaynağına uzaklığı 14 cm olarak ölçülmüştür.P noktasının girişim deseninde bulunduğu konum aşağıdakilerden hangisidir?

Merkezi (0. dereceden) kuvvetli girişim çizgisi

1. dereceden kuvvetli girişim çizgisi

2. dereceden kuvvetli girişim çizgisi

Dar bir tek yarığa gönderilen tek renkli ışığın perdede oluşturduğu kırınım deseninde merkezi aydınlık saçağın genişliği daraltılmak istenmektedir.Bunun için aşağıdakilerden hangisi tek başına yapılmalıdır?

Yarığın genişliği artırılmalıdır.

Kullanılan ışığın dalga boyu artırılmalıdır.

Yarık ile perde arasındaki mesafe artırılmalıdır.

Yarığın genişliği azaltılmalıdır.

Işık kaynağının şiddeti azaltılmalıdır.

Astronomlar, belirli bir uzak yıldızdan Dünya'ya ulaşan ışığın tayfı incelendiğinde, bilinen bir spektral çizginin dalga boyunun kısaldığını (mavi uca kaydığını) gözlemlemişlerdir.Bu gözlem Doppler olayı ile yorumlandığında aşağıdaki sonuçlardan hangisine ulaşılır?

Yıldız Dünya'ya doğru hareket etmektedir.

Yıldızın ışık yayma gücü (şiddeti) azalmıştır.

Yıldız Dünya'dan uzaklaşmaktadır.

Yıldız ile Dünya arasındaki ışık hızı artmıştır.

Yıldızın sıcaklığı zamanla azalmıştır.

Elektromanyetik dalgaların ortak özellikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Boşluktaki dalga boyları bütün elektromanyetik dalgalar için eşittir.

Yayılmak için maddesel bir ortama ihtiyaç duymazlar.

Elektrik alan bileşeni ile manyetik alan bileşeni birbirine diktir.

Boşlukta c = 3 × 108 m/s hızıyla yayılırlar.

Elektromanyetik spektrumda yer alan dalgaların günlük hayattaki kullanımları ile ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?

Radyo dalgası → Gece görüş gözlükleri

Mikrodalga → Cep telefonu ve uydu iletişimi

Kızılötesi (IR) → Televizyon uzaktan kumandası

Mor ötesi (UV) → Suda ve havada mikrop öldürme

X-ışını → Vücut iç dokularının görüntülenmesi (röntgen)

12. Sınıf Fizik Dalga Mekaniği Testi Çöz

📚 Konu Anlatımı 👇 Teste Git✕+

🌊 Dalga Mekaniği

💧 Su Dalgalarında Kırınım

Bir dalganın önüne çıkan engeli dolanması ya da bir yarıktan geçerken yönünden sapması olayına kırınım denir. Kırınım olayının belirginliği dalga boyunun (λ) yarık genişliğine (d) oranı olan λ/d‘ye bağlıdır. Bu oran büyüdükçe kırınım daha belirgin hâle gelir. Yarık daraltıldığında veya frekans azaltılıp dalga boyu büyütüldüğünde kırınım belirginleşir.

🌐 Su Dalgalarında Girişim

Aynı fazda titreşen iki özdeş dalga kaynağı girişim deseni oluşturur. Tepe–tepe veya çukur–çukur karşılaşmaları kuvvetli (çift genlikli) girişim doğururken, tepe–çukur karşılaşmaları birbirini söndürerek düğüm çizgilerini oluşturur. Bir noktadaki yol farkı λ’nın tam katı ise kuvvetli, (2k+1)·λ/2 ise düğümdür.

🔬 Çift Yarıkta Girişim (Young Deneyi)

Perdedeki saçak genişliği:

Δy = λ · L / d

Saçak genişliğini artırmak için λ arttırılır, L arttırılır veya d azaltılır. Saçak genişliği ışığın dalga boyundan bağımsız değildir; kırmızı ışık saçağı mordan geniştir.

🔦 Tek Yarıkta Kırınım

Merkezi aydınlık saçağın yarı-genişliği yaklaşık w ≈ λ · L / a (a: yarık genişliği) bağıntısıyla verilir. Merkezi saçağı daraltmak için λ azaltılır, L azaltılır veya a artırılır.

✨ Işığın Dalga Doğası

Işığın girişim ve kırınım göstermesi, onun dalga doğasının en güçlü kanıtıdır. Fotoelektrik olay ve siyah cisim ışıması ise ışığın parçacık (foton) doğasını destekler.

🚑 Doppler Olayı

Kaynak veya gözlemci göreli hareket ederken algılanan frekansın değişmesi Doppler olayıdır. Kaynak yaklaşıyorsa dalga boyu kısalır, frekans artar (ses incelir / ışık maviye kayar). Uzaklaşıyorsa dalga boyu uzar, frekans azalır (ses kalınlaşır / ışık kırmızıya kayar). Ortamdaki yayılma hızı değişmez.

📡 Elektromanyetik Dalgalar

Enine dalgadırlar; E ve B alanları birbirine ve yayılma doğrultusuna diktir.
Yayılmak için maddesel ortama ihtiyaç duymazlar.
Boşlukta c = 3 × 10⁸ m/s hızıyla yayılırlar; bu hız tüm EM dalgalar için aynıdır.
Dalga boyu ve frekansları farklıdır; spektrumu oluşturan fark budur.

🌈 Elektromanyetik Spektrum (artan frekans)

Radyo dalgası → Mikrodalga → Kızılötesi (IR) → Görünür ışık → Mor ötesi (UV) → X-ışını → Gama ışını. Günlük hayatta: mikrodalga (cep telefonu, uydu), IR (uzaktan kumanda, gece görüş), UV (sterilizasyon), X-ışını (röntgen), gama (kanser tedavisi).

Hatırla: Girişimde yol farkı, çift yarıkta λL/d, tek yarıkta ise λL/a kritiktir. Yarık genişliği (a) arttıkça tek yarıkta saçak daralır; yarıklar arası (d) arttıkça çift yarıkta saçak daralır — karıştırma!

⚠️ Test İpucu: Doppler olayında sesin ortamdaki hızı değişmez; değişen dalga boyu ve algılanan frekanstır. Işık için de c değişmez; dalga boyunda kayma oluşur (mavi/kırmızı kayma).

12. Sınıf Fizik Dalga Mekaniği Testi testini çözerek bilgilerinizi ölçün. Bu testte 10 soru bulunmaktadır.

10 soruluk test. Süreniz 15 dakikadır.

Soru Sayısı: 10 | Süre: 15 dakika

12. Sınıf Fizik Dalga Mekaniği Testi

12. Sınıf Fizik Dalga Mekaniği Testi

Girişim, kırınım, Doppler olayı ve elektromanyetik spektrum konularını kapsayan 10 soruluk dalga mekaniği testi.