📚 Konu Anlatımı 👇 Teste Git✕+
🔄 Düzgün Çembersel Hareket
📐 Temel Kavramlar
Bir cisim sabit hızla çember yörüngede hareket ediyorsa buna düzgün çembersel hareket denir. Hız büyüklüğü sabit olsa da yönü sürekli değiştiği için cisim ivmelidir.
🔢 Periyot ve Frekans
- Periyot (T): Bir tam turun tamamlanma süresi. Birimi saniyedir (s).
- Frekans (f): Birim zamanda yapılan tur sayısı. f = 1/T. Birimi Hz’dir.
- Periyot arttıkça frekans azalır, frekans arttıkça periyot azalır.
⚡ Açısal Hız (ω)
Birim zamanda taranan açıdır. Formülü:
ω = 2π / T = 2πf
Önemli: Aynı periyotla dönen cisimler, yarıçapları farklı olsa bile aynı açısal hıza sahiptir. Açısal hız yarıçaptan bağımsızdır.
📏 Çizgisel Hız (v)
Cismin çember üzerindeki anlık hız büyüklüğüdür:
v = ω · r = 2πr / T
Aynı açısal hızla dönen cisimlerde, yarıçapı büyük olan cismin çizgisel hızı daha büyüktür.
🎯 Merkezcil İvme ve Kuvvet
Çembersel harekette cismi yörüngede tutan kuvvet, her an merkeze doğru yönelir:
- Merkezcil ivme: a = v²/r = ω²r
- Merkezcil kuvvet: F = m·v²/r = m·ω²·r
- Bu kuvvet yeni bir kuvvet değildir; ip gerilimi, sürtünme, yerçekimi gibi mevcut kuvvetlerin bileşkesidir.
⚙️ Dişli ve Kasnak Sistemleri
İki dişli birbirine bağlıysa:
- Temas noktasında çizgisel hızlar eşittir: v₁ = v₂ → ω₁·r₁ = ω₂·r₂
- Büyük dişli yavaş, küçük dişli hızlı döner.
- Aynı eksene perçinlenmiş dişliler: Açısal hızları eşittir (ω₁ = ω₂), çizgisel hızları yarıçapla orantılıdır.
🚗 Virajda Araç Hareketi
Yatay düzlemde viraj (sürtünmeli):
- Merkezcil kuvveti sürtünme sağlar: Fs = m·v²/r
- Maksimum güvenli hız: vmax = √(k·g·r)
- Bu hız kütleden bağımsızdır! Ağır veya hafif araç aynı maksimum hızla viraj alabilir.
Eğik viraj (sürtünmesiz):
- Merkezcil kuvveti ağırlığın yatay bileşeni sağlar.
- tan(θ) = v²/(g·r) bağıntısıyla eğim açısı ve hız ilişkilidir.
- Belirli bir eğimde sadece tek bir hız değeri için araç güvenle viraj alabilir.
🌀 Derişim Etkisi ve Özel Durumlar
- Silindirik oda (yapay yerçekimi): İç yüzeyi sürtünmeli dönen bir silindirde cisim düşeyde dengede kalır. Normal kuvvet merkezcil kuvveti, sürtünme ağırlığı dengeler.
- Yer değiştirme: Çembersel harekette A noktasından B noktasına giderken yer değiştirme, iki nokta arasındaki doğrusal mesafedir (kiriş uzunluğu).
Hatırla: Periyotları eşit olan cisimler aynı ω’ya sahiptir ama çizgisel hızları farklı olabilir (yarıçapa bağlı).
⚠️ Test İpucu: Dişli sistemlerinde “temas eden dişliler → çizgisel hız eşit”, “aynı eksene bağlı dişliler → açısal hız eşit” kuralını karıştırma!
12. Sınıf Fizik Çembersel Hareket Testi testini çözerek bilgilerinizi ölçün. Bu testte 10 soru bulunmaktadır.
Sınav özeti
0 - 10 soru tamamlandı
Sorular:
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
Bilgi
10 soruluk test. Süreniz 15 dakikadır.
Daha önce bu sınavı bitidiniz ve tekrar alamazsınız.
Sınav yükleniyor...
Sınava başlamak için önce kayıt olmalısınız.
Bu sınavı başlatmak için, aşağıdaki sınav bitirmek zorundasınız:
Sonuçlar
0 - 10 soru doğru olarak cevaplandı
Zamanınız:
Zaman doldu
0 - 0 Puan aldınız, (0)
Kategoriler
- Kategorize edilmedi 0%
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- Cevaplanan
- Gözden geçirme
-
Soru 1 - 10
1. Soru
1 Puan
Düzgün çembersel hareket yapan iki cismin dönme periyotları eşittir.Buna göre açısal hız büyüklüğü ω, çizgisel hız büyüklüğü , merkezcil ivme büyüklüğü a, merkezcil kuvvet büyüklüğü Fm değişkenlerinden hangileri iki cisim için de eşit büyüklüktedir?
Doğru
Doğru değil
-
Soru 2 - 10
2. Soru
1 Puan
Şekildeki gibi sürtünme katsayısı k olan yatay sürtünmeli düzlemde kütlesi 600 kg olan bir araç r yarıçaplı bir virajı en fazla 30 m/s süratle güvenli bir şekilde alabiliyor.Buna göre;
I.60 kg kütleli bir bisikletli aynı virajı en fazla 3 m/s süratle güvenli bir şekilde alabilir.
II.Bu virajı güvenli almak için herhangi bir aracın sürati en fazla 30 m/s olmalıdır.
III.Kütlesi 6000 kg olan araç 30 m/s den daha fazla süratle virajı güvenle alabilir.
ifadelerinden hangileri doğrudur?
Doğru
Doğru değil
-
Soru 3 - 10
3. Soru
1 Puan
Doğru
Doğru değil
-
Soru 4 - 10
4. Soru
1 Puan
Yarıçapları sırasıyla 3r, r ve 2r olan K, L ve M dişlilerinden K ile L' nin dişlileri O1 noktasından birbirine perçinlenmiştir.Buna göre;
I.A ve B noktalarının çizgisel hızlarının büyüklüğü eşittir.
II.A ve C noktalarının açısal hızlarının büyüklüğü eşittir.
III.A ve C noktalarının çizgisel hızlarının büyüklüğü eşittir.
ifadelerinden hangileri doğrudur?
Doğru
Doğru değil
-
Soru 5 - 10
5. Soru
1 Puan
Bir otomobilin OOı ekseni etrafında sürtünmesiz eğik düzlemde yarıçapı 50 m olan bir virajı yoldaki şeridini değiştirmeden alabilmesi için virajdaki hızının büyüklüğü kaç m/s olmalıdır? (g = 10 m/s2)Doğru
Doğru değil
-
Soru 6 - 10
6. Soru
1 Puan
O merkezli r yarıçaplı yörüngede 8 m/s' lik çizgisel hız büyüklüğü ile düzgün çembersel hareket yapmakta olan bir cisim A noktasından B noktasına 2 s de gelmektedir. Cismin A ve B noktaları arasındaki ortalama ivmesinin büyüklüğü ve yönü aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?Doğru
Doğru değil
-
Soru 7 - 10
7. Soru
1 Puan
x-y düzleminde şekildeki yönde düzgün çembersel hareket yapan K cisminin açısal hız vektörü hangi yöndedir?Doğru
Doğru değil
-
Soru 8 - 10
8. Soru
1 Puan
Yatay sürtünmesiz tabla üzerindeki m kütleli bir cisim tabla ile birlikte ω açısal hızı ile dönmektedir.m kütlesinin kuvvet diyagramı çizildiğinde cisim üzerindeki merkezcil kuvvet ve ivmenin yönü aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru verilmiştir?
Doğru
Doğru değil
-
Soru 9 - 10
9. Soru
1 Puan
O noktası etrafında yatay düzlemde dönmekte olan bir çubuğun üzerinde eşit aralıklarla verilen noktaların çizgisel hız büyüklüğü ϑ ve açısal hız büyüklüğü ω' nin karşılaştırılması aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?Doğru
Doğru değil
-
Soru 10 - 10
10. Soru
1 Puan
İç yüzeyi sürtünmeli r yarıçaplı silindirik bir oda OOı ekseni etrafında şekildeki gibi döndürülüyor. m kütleli bir cisim şekildeki gibi bırakıldığında düşeyde ancak dengede kalabilmektedir.Buna göre aşağıda verilen ifadelerden hangisi tek başına değiştirildiğinde cismin denge durumu kesinlikle bozulmaz?
Doğru
Doğru değil
Soru Sayısı: 10 | Süre: 15 dakika
0 Yorum