📚 Konu Anlatımı 👇 Teste Git✕+
🌊 Basit Harmonik Hareket (BHH)
📐 Tanım ve Çembersel Hareketle İlişkisi
Bir cisim, denge noktasından uzaklığı (uzanımı) ile orantılı ve daima denge noktasına yönelmiş bir geri çağırıcı kuvvetin etkisi altında yaptığı salınım hareketine basit harmonik hareket denir. Düzgün çembersel hareket yapan bir cismin çap üzerindeki izdüşümü de basit harmonik harekettir; bu nedenle BHH’nin periyodu, ilgili çembersel hareketin periyoduna; genliği ise çemberin yarıçapına eşittir.
📏 Temel Büyüklükler
- Genlik (A): Cismin denge noktasından uzaklaşabildiği maksimum uzanım.
- Periyot (T): Bir tam salınımın tamamlanma süresi. Birimi saniyedir.
- Frekans (f): Birim zamanda yapılan tam salınım sayısı. f = 1 / T.
- Açısal frekans (ω): ω = 2π / T = 2πf.
⚡ Hız, İvme ve Kuvvetin Konuma Göre Değişimi
- Cismin hızı denge noktasında maksimum, uç noktalarda sıfırdır: vmax = ω · A.
- İvme denge noktasında sıfır, uç noktalarda maksimumdur: a = −ω2 · x, amax = ω2 · A.
- Geri çağırıcı kuvvet F = −k · x bağıntısı ile uzanıma bağlıdır; uç noktalarda maksimum, denge noktasında sıfırdır.
- İvme ve kuvvetin yönü daima denge noktasına doğrudur.
🔩 Yay Sarkacının Periyodu
T = 2π · √(m / k)
Yay sarkacının periyodu yalnızca kütle (m) ve yay sabitine (k) bağlıdır. Genlikten ve yer çekimi ivmesinden bağımsızdır. Kütle 4 katına çıkarsa periyot 2 katına çıkar; yay sabiti büyüdükçe periyot küçülür.
🕰️ Basit Sarkacın Periyodu
T = 2π · √(L / g)
Küçük açılarla salınım yapan bir basit sarkacın periyodu yalnızca ipin uzunluğuna (L) ve yer çekimi ivmesine (g) bağlıdır. Cismin kütlesinden ve (küçük) salınım açısından bağımsızdır.
Hatırla: Hem yay sarkacı hem de basit sarkacın periyodu genlikten bağımsızdır; sınavlarda en sık tuzak bu noktadadır.
⚠️ Test İpucu: Denge noktası = maksimum hız + sıfır ivme; uç noktalar = sıfır hız + maksimum ivme ve kuvvet. Grafik sorularında periyodu bir tam salınımdan, genliği ise konumun en büyük mutlak değerinden oku.
12. Sınıf Fizik Basit Harmonik Hareket Testi testini çözerek bilgilerinizi ölçün. Bu testte 10 soru bulunmaktadır.
Sınav özeti
0 - 10 soru tamamlandı
Sorular:
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
Bilgi
10 soruluk test. Süreniz 15 dakikadır.
Daha önce bu sınavı bitidiniz ve tekrar alamazsınız.
Sınav yükleniyor...
Sınava başlamak için önce kayıt olmalısınız.
Bu sınavı başlatmak için, aşağıdaki sınav bitirmek zorundasınız:
Sonuçlar
0 - 10 soru doğru olarak cevaplandı
Zamanınız:
Zaman doldu
0 - 0 Puan aldınız, (0)
Kategoriler
- Kategorize edilmedi 0%
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- Cevaplanan
- Gözden geçirme
-
Soru 1 - 10
1. Soru
1 Puan“Düzgün çembersel hareket yapan bir cismin çap üzerindeki izdüşümü basit harmonik hareket yapar.”
Buna göre yarıçapı r, periyodu T olan düzgün çembersel hareketten türetilen basit harmonik hareketin genliği ve periyodu aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Doğru
Doğru değil
-
Soru 2 - 10
2. Soru
1 PuanBasit harmonik hareket ile düzgün çembersel hareket arasındaki ilişki hakkında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Doğru
Doğru değil
-
Soru 3 - 10
3. Soru
1 Puan
Grafikte bir cismin basit harmonik hareketine ait konum–zaman değişimi verilmiştir. Bu harekete ait periyot (T) ve genlik (A) aşağıdakilerden hangisidir?Doğru
Doğru değil
-
Soru 4 - 10
4. Soru
1 PuanK–O–L doğrusu üzerinde basit harmonik hareket yapan bir cisim için O denge noktası, K ve L ise uç (dönüm) noktalarıdır.
Cisim O noktasından L uç noktasına doğru hareket ederken hız, ivme ve geri çağırıcı kuvvetin büyüklükleri sırasıyla nasıl değişir?
Doğru
Doğru değil
-
Soru 5 - 10
5. Soru
1 PuanSürtünmesiz yatay bir düzlemde yaya bağlı m kütleli bir cisim, K–O–L doğrultusunda basit harmonik hareket yapmaktadır. O denge noktası, K ise bir dönüm noktasıdır.
Cisim K noktasında iken;
I. Hızı sıfırdır.
II. İvmesi maksimumdur.
III. Üzerine etki eden net kuvvet maksimumdur.
verilenlerden hangileri doğrudur?
Doğru
Doğru değil
-
Soru 6 - 10
6. Soru
1 PuanGenliği 0,5 m, periyodu 2 s olan basit harmonik hareket yapan bir cismin denge noktasından geçerken sahip olduğu maksimum hızın büyüklüğü kaç m/s’dir? (π = 3)
Doğru
Doğru değil
-
Soru 7 - 10
7. Soru
1 PuanSürtünmesiz yatay zeminde yay sabiti k olan bir yaya bağlı m kütleli bir cisim A genliği ile basit harmonik hareket yapmaktadır.
Bu yay sarkacının periyodu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Doğru
Doğru değil
-
Soru 8 - 10
8. Soru
1 PuanSürtünmesiz ortamda küçük açılarla salınım yapan bir basit sarkacın periyodu;
I. İpin uzunluğuna
II. Yer çekimi ivmesine
III. Sarkaç ucundaki cismin kütlesine
IV. Salınım açısına (genliğe)
verilenlerden hangilerine bağlıdır?
Doğru
Doğru değil
-
Soru 9 - 10
9. Soru
1 PuanYay sabiti k = 400 N/m olan bir yayın ucuna bağlanan 1 kg kütleli bir cisim sürtünmesiz yatay zeminde basit harmonik hareket yapmaktadır.
Bu hareketin periyodu kaç saniyedir? (π = 3)
Doğru
Doğru değil
-
Soru 10 - 10
10. Soru
1 PuanYer çekimi ivmesinin g = 10 m/s2 olduğu bir ortamda ipinin uzunluğu L = 0,4 m olan bir basit sarkaç küçük açılarla salınım yapmaktadır.
Bu sarkacın periyodu kaç saniyedir? (π = 3)
Doğru
Doğru değil
Soru Sayısı: 10 | Süre: 15 dakika
12. Sınıf Fizik Basit Harmonik Hareket Konu Anlatımı →
0 Yorum