📚 Konu Anlatımı 👇 Teste Git✕+
🌿 Fotosentezin Genel Denklemi
Fotosentez, ışık enerjisini kullanarak inorganik maddelerden organik madde sentezleme sürecidir. Ancak tüm fotosentez yapan canlılar aynı denklemi kullanmaz:
| Canlı | Denklem | H kaynağı |
|---|---|---|
| Bitkiler | CO₂ + 2H₂O → (CH₂O) + H₂O + O₂ | Su (H₂O) |
| Kükürt bakterileri | CO₂ + 2H₂S → (CH₂O) + H₂O + 2S | Kükürtlü hidrojen (H₂S) |
- ✅ Karbon kaynağı her ikisinde de CO₂
- ✅ Hidrojen kaynakları farklı olabilir (su veya H₂S)
- ❌ Tüm fotosentez yapanlarda proton kaynağı su değildir
☀️ Işığa Bağımlı Tepkimeler (Tilakoit Zarı)
Kloroplastın tilakoit zarlarında gerçekleşir. Işık enerjisi kimyasal enerjiye dönüştürülür.
| Olay | Açıklama |
|---|---|
| Suyun fotolizi | H₂O → H⁺ + O₂ + e⁻ (oksijen açığa çıkar) |
| Fotofosforilasyon | ADP + Pi → ATP sentezi (ışık enerjisiyle) |
| NADP⁺ indirgenmesi | NADP⁺ + H⁺ + e⁻ → NADPH |
| ETS (Elektron taşıma) | Elektronlar taşıyıcılar arasında aktarılır |
| Kemiosmoz | Tilakoit boşlukta biriken H⁺ → stromaya geçişte ATP sentezi |
⚠️ Dikkat: CO₂ kullanılması ışığa bağımlı tepkimelerde gerçekleşmez — CO₂ tüketimi Calvin döngüsüne aittir!
🔄 Calvin Döngüsü (Işıktan Bağımsız Tepkimeler — Stroma)
Kloroplastın stromasında gerçekleşir. ATP ve NADPH kullanılarak CO₂’den organik madde (PGAL) sentezlenir.
Reaksiyon sırası:
- Karbon fiksasyonu: CO₂ + RuBP → 2 adet 3C’li bileşik (3-PGA)
- NADPH yükseltgenmesi + ATP harcanması: 3-PGA indirgenirken NADPH → NADP⁺ olur
- PGAL oluşumu: 3C’li organik molekül (glikoz öncüsü)
💡 Calvin döngüsü için gerekli NADPH ve ATP tilakoit zarlarında üretilir. CO₂ ise dışarıdan alınır, tilakoit zarında üretilmez!
🔬 Engelmann Deneyi (1883)
İpliksi bir alg farklı dalga boylarında ışıkla aydınlatılmış, ortama aerobik bakteriler eklenmiştir. Sonuç:
- ✅ Mavi-mor ve kırmızı ışıkta en çok bakteri toplanmış → en yüksek fotosentez (en çok O₂ üretimi)
- ✅ Yeşil ışıkta en az bakteri → en düşük fotosentez hızı (yeşil ışık yansıtılır)
- ❌ Alg sayısı değişmez — bakteriler O₂’ye yönelir, alg sabit kalır
🍃 Yaprak Enine Kesiti ve CO₂ Tüketimi
Yaprakta fotosentez kloroplast içeren hücrelerde gerçekleşir:
- ✅ Palizat parankiması: En yoğun kloroplast, en çok fotosentez
- ✅ Sünger parankiması: Daha az kloroplast, fotosentez yapar
- ✅ Bekçi (stoma) hücreleri: Kloroplast içerir, fotosentez yapabilir
- ❌ Epidermis: Kloroplast içermez, fotosentez yapamaz → CO₂ tüketmez
- ❌ Üst ve alt kutikula tabakası da fotosentez yapamaz
⚡ Kemiosmotik Hipotez
| Organel | H⁺ birikim yeri | H⁺ geçiş yönü |
|---|---|---|
| Kloroplast | Tilakoit boşluk | Tilakoit → Stroma |
| Mitokondri | Zarlar arası boşluk | Zarlar arası → Matriks |
Her iki organelde de H⁺ geçişi sırasında ATP sentaz enzimi aracılığıyla ATP üretilir.
⚠️ Test İpucu: Işığa bağımlı = tilakoit (H₂O parçalanır, ATP+NADPH üretilir, O₂ çıkar), Calvin = stroma (CO₂ tüketilir, PGAL üretilir). Engelmann deneyinde yeşil ışık = en düşük fotosentez. Epidermiste kloroplast yok = CO₂ tüketmez!
12. Sınıf Biyoloji Fotosentez Testi testini çözerek bilgilerinizi ölçün. Bu testte 10 soru bulunmaktadır.
Sınav özeti
0 - 10 soru tamamlandı
Sorular:
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
Bilgi
10 soruluk test. Süreniz 15 dakikadır.
Daha önce bu sınavı bitidiniz ve tekrar alamazsınız.
Sınav yükleniyor...
Sınava başlamak için önce kayıt olmalısınız.
Bu sınavı başlatmak için, aşağıdaki sınav bitirmek zorundasınız:
Sonuçlar
0 - 10 soru doğru olarak cevaplandı
Zamanınız:
Zaman doldu
0 - 0 Puan aldınız, (0)
Kategoriler
- Kategorize edilmedi 0%
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- Cevaplanan
- Gözden geçirme
-
Soru 1 - 10
1. Soru
1 PuanCanlılarda ATP molekülünün işlevi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Doğru
Doğru değil
-
Soru 2 - 10
2. Soru
1 Puan6CO2 + 6H2O + Işık enerjisi → C6H12O6 + 6O2
Fotosentezin yukarıda verilen genel denklemi incelendiğinde aşağıdaki sonuçlardan hangisine ulaşılamaz?
Doğru
Doğru değil
-
Soru 3 - 10
3. Soru
1 PuanIşığa bağımlı tepkimeler sırasında gerçekleşen;
I. Klorofil pigmentlerinin fotonları absorbe ederek uyarılmış hale geçmesi
II. Suyun fotolizi sonucu O2 açığa çıkması
III. CO2‘nin RuBP’ye bağlanarak 3-PGA oluşturmasıolaylarından hangileri tilakoit zarında gerçekleşir?
Doğru
Doğru değil
-
Soru 4 - 10
4. Soru
1 PuanCalvin döngüsüyle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Doğru
Doğru değil
-
Soru 5 - 10
5. Soru
1 PuanBir bitkiye ışık yoğunluğu, CO2 konsantrasyonu ve sıcaklık birlikte artırılmaktadır. Ancak belirli bir noktadan sonra fotosentez hızı artmamaktadır.
Bu duruma yol açan en olası neden aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru
Doğru değil
-
Soru 6 - 10
6. Soru
1 PuanKemosentez ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Doğru
Doğru değil
-
Soru 7 - 10
7. Soru
1 PuanAerobik solunumda gerçekleşen olaylar ve gerçekleştikleri bölgeler dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Doğru
Doğru değil
-
Soru 8 - 10
8. Soru
1 PuanBir araştırmacı, aerobik solunum yapan maya hücreleri içeren kapalı bir kabı kireçsuyu (Ca(OH)2) çözeltisi içinden geçirilen gazla bağlantılandırıyor. Bir süre sonra kireçsuyunun bulanıklaştığını gözlemliyor.
Bu gözlem aşağıdaki sonuçlardan hangisini destekler?
Doğru
Doğru değil
-
Soru 9 - 10
9. Soru
1 PuanIşık kompansasyon noktasına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Doğru
Doğru değil
-
Soru 10 - 10
10. Soru
1 PuanBir bitkiye ait fotosentez-solunum ilişkisine dair aşağıdaki ifadeler incelenmiştir:
I. Gündüz ışıklı ortamda kloroplastta üretilen glikoz, aynı hücrenin mitokondrilerinde aerobik solunumla parçalanabilir.
II. Işıksız ortamda bitki yalnızca CO2 üretir; O2 tüketmez.
III. Solunumda açığa çıkan CO2, uygun koşullarda bitkinin fotosentezinde yeniden kullanılabilir.
IV. Fotosentez hızı ışık yoğunluğuna bağlı olarak değişirken solunum hızı ışıktan bağımsız olarak gerçekleşir.Bu ifadelerden hangileri doğrudur?
Doğru
Doğru değil
Soru Sayısı: 10 | Süre: 15 dakika
12. Sınıf Biyoloji Enerji Dönüşümleri Konu Anlatımı →
0 Yorum