12. Sınıf Biyoloji Fotosentez Testi

Fotosentez ışığa bağımlı tepkimeler, Calvin döngüsü, Engelmann deneyi ve kemiosmoz konularını test et!


📚 Konu Anlatımı 👇 Teste Git+

🌿 Fotosentezin Genel Denklemi

Fotosentez, ışık enerjisini kullanarak inorganik maddelerden organik madde sentezleme sürecidir. Ancak tüm fotosentez yapan canlılar aynı denklemi kullanmaz:

Canlı Denklem H kaynağı
Bitkiler CO2 + 2H2O → (CH2O) + H2O + O2 Su (H2O)
Kükürt bakterileri CO2 + 2H2S → (CH2O) + H2O + 2S Kükürtlü hidrojen (H2S)
  • ✅ Karbon kaynağı her ikisinde de CO2
  • ✅ Hidrojen kaynakları farklı olabilir (su veya H2S)
  • ❌ Tüm fotosentez yapanlarda proton kaynağı su değildir

☀️ Işığa Bağımlı Tepkimeler (Tilakoit Zarı)

Kloroplastın tilakoit zarlarında gerçekleşir. Işık enerjisi kimyasal enerjiye dönüştürülür.

Olay Açıklama
Suyun fotolizi H2O → H+ + O2 + e (oksijen açığa çıkar)
Fotofosforilasyon ADP + Pi → ATP sentezi (ışık enerjisiyle)
NADP+ indirgenmesi NADP+ + H+ + eNADPH
ETS (Elektron taşıma) Elektronlar taşıyıcılar arasında aktarılır
Kemiosmoz Tilakoit boşlukta biriken H+ → stromaya geçişte ATP sentezi

⚠️ Dikkat: CO2 kullanılması ışığa bağımlı tepkimelerde gerçekleşmez — CO2 tüketimi Calvin döngüsüne aittir!

🔄 Calvin Döngüsü (Işıktan Bağımsız Tepkimeler — Stroma)

Kloroplastın stromasında gerçekleşir. ATP ve NADPH kullanılarak CO2‘den organik madde (PGAL) sentezlenir.

Reaksiyon sırası:

  1. Karbon fiksasyonu: CO2 + RuBP → 2 adet 3C’li bileşik (3-PGA)
  2. NADPH yükseltgenmesi + ATP harcanması: 3-PGA indirgenirken NADPH → NADP+ olur
  3. PGAL oluşumu: 3C’li organik molekül (glikoz öncüsü)

💡 Calvin döngüsü için gerekli NADPH ve ATP tilakoit zarlarında üretilir. CO2 ise dışarıdan alınır, tilakoit zarında üretilmez!

🔬 Engelmann Deneyi (1883)

İpliksi bir alg farklı dalga boylarında ışıkla aydınlatılmış, ortama aerobik bakteriler eklenmiştir. Sonuç:

  • Mavi-mor ve kırmızı ışıkta en çok bakteri toplanmış → en yüksek fotosentez (en çok O2 üretimi)
  • Yeşil ışıkta en az bakteri → en düşük fotosentez hızı (yeşil ışık yansıtılır)
  • ❌ Alg sayısı değişmez — bakteriler O2‘ye yönelir, alg sabit kalır

🍃 Yaprak Enine Kesiti ve CO2 Tüketimi

Yaprakta fotosentez kloroplast içeren hücrelerde gerçekleşir:

  • Palizat parankiması: En yoğun kloroplast, en çok fotosentez
  • Sünger parankiması: Daha az kloroplast, fotosentez yapar
  • Bekçi (stoma) hücreleri: Kloroplast içerir, fotosentez yapabilir
  • Epidermis: Kloroplast içermez, fotosentez yapamaz → CO2 tüketmez
  • ❌ Üst ve alt kutikula tabakası da fotosentez yapamaz

⚡ Kemiosmotik Hipotez

Organel H+ birikim yeri H+ geçiş yönü
Kloroplast Tilakoit boşluk Tilakoit → Stroma
Mitokondri Zarlar arası boşluk Zarlar arası → Matriks

Her iki organelde de H+ geçişi sırasında ATP sentaz enzimi aracılığıyla ATP üretilir.

⚠️ Test İpucu: Işığa bağımlı = tilakoit (H2O parçalanır, ATP+NADPH üretilir, O2 çıkar), Calvin = stroma (CO2 tüketilir, PGAL üretilir). Engelmann deneyinde yeşil ışık = en düşük fotosentez. Epidermiste kloroplast yok = CO2 tüketmez!

12. Sınıf Biyoloji Fotosentez Testi testini çözerek bilgilerinizi ölçün. Bu testte 10 soru bulunmaktadır.


Beğendiniz mi? Arkadaşlarınızla Paylaşın!

0

0 Yorum

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir