📚 Konu Anlatımı 👇 Teste Git✕+
🌿 Fotosentezin Genel Denklemi
Fotosentez, ışık enerjisini kullanarak inorganik maddelerden organik madde sentezleme sürecidir. Ancak tüm fotosentez yapan canlılar aynı denklemi kullanmaz:
| Canlı | Denklem | H kaynağı |
|---|---|---|
| Bitkiler | CO₂ + 2H₂O → (CH₂O) + H₂O + O₂ | Su (H₂O) |
| Kükürt bakterileri | CO₂ + 2H₂S → (CH₂O) + H₂O + 2S | Kükürtlü hidrojen (H₂S) |
- ✅ Karbon kaynağı her ikisinde de CO₂
- ✅ Hidrojen kaynakları farklı olabilir (su veya H₂S)
- ❌ Tüm fotosentez yapanlarda proton kaynağı su değildir
☀️ Işığa Bağımlı Tepkimeler (Tilakoit Zarı)
Kloroplastın tilakoit zarlarında gerçekleşir. Işık enerjisi kimyasal enerjiye dönüştürülür.
| Olay | Açıklama |
|---|---|
| Suyun fotolizi | H₂O → H⁺ + O₂ + e⁻ (oksijen açığa çıkar) |
| Fotofosforilasyon | ADP + Pi → ATP sentezi (ışık enerjisiyle) |
| NADP⁺ indirgenmesi | NADP⁺ + H⁺ + e⁻ → NADPH |
| ETS (Elektron taşıma) | Elektronlar taşıyıcılar arasında aktarılır |
| Kemiosmoz | Tilakoit boşlukta biriken H⁺ → stromaya geçişte ATP sentezi |
⚠️ Dikkat: CO₂ kullanılması ışığa bağımlı tepkimelerde gerçekleşmez — CO₂ tüketimi Calvin döngüsüne aittir!
🔄 Calvin Döngüsü (Işıktan Bağımsız Tepkimeler — Stroma)
Kloroplastın stromasında gerçekleşir. ATP ve NADPH kullanılarak CO₂’den organik madde (PGAL) sentezlenir.
Reaksiyon sırası:
- Karbon fiksasyonu: CO₂ + RuBP → 2 adet 3C’li bileşik (3-PGA)
- NADPH yükseltgenmesi + ATP harcanması: 3-PGA indirgenirken NADPH → NADP⁺ olur
- PGAL oluşumu: 3C’li organik molekül (glikoz öncüsü)
💡 Calvin döngüsü için gerekli NADPH ve ATP tilakoit zarlarında üretilir. CO₂ ise dışarıdan alınır, tilakoit zarında üretilmez!
🔬 Engelmann Deneyi (1883)
İpliksi bir alg farklı dalga boylarında ışıkla aydınlatılmış, ortama aerobik bakteriler eklenmiştir. Sonuç:
- ✅ Mavi-mor ve kırmızı ışıkta en çok bakteri toplanmış → en yüksek fotosentez (en çok O₂ üretimi)
- ✅ Yeşil ışıkta en az bakteri → en düşük fotosentez hızı (yeşil ışık yansıtılır)
- ❌ Alg sayısı değişmez — bakteriler O₂’ye yönelir, alg sabit kalır
🍃 Yaprak Enine Kesiti ve CO₂ Tüketimi
Yaprakta fotosentez kloroplast içeren hücrelerde gerçekleşir:
- ✅ Palizat parankiması: En yoğun kloroplast, en çok fotosentez
- ✅ Sünger parankiması: Daha az kloroplast, fotosentez yapar
- ✅ Bekçi (stoma) hücreleri: Kloroplast içerir, fotosentez yapabilir
- ❌ Epidermis: Kloroplast içermez, fotosentez yapamaz → CO₂ tüketmez
- ❌ Üst ve alt kutikula tabakası da fotosentez yapamaz
⚡ Kemiosmotik Hipotez
| Organel | H⁺ birikim yeri | H⁺ geçiş yönü |
|---|---|---|
| Kloroplast | Tilakoit boşluk | Tilakoit → Stroma |
| Mitokondri | Zarlar arası boşluk | Zarlar arası → Matriks |
Her iki organelde de H⁺ geçişi sırasında ATP sentaz enzimi aracılığıyla ATP üretilir.
⚠️ Test İpucu: Işığa bağımlı = tilakoit (H₂O parçalanır, ATP+NADPH üretilir, O₂ çıkar), Calvin = stroma (CO₂ tüketilir, PGAL üretilir). Engelmann deneyinde yeşil ışık = en düşük fotosentez. Epidermiste kloroplast yok = CO₂ tüketmez!
12. Sınıf Biyoloji Fotosentez Testi testini çözerek bilgilerinizi ölçün. Bu testte 10 soru bulunmaktadır.
Sınav özeti
0 - 10 soru tamamlandı
Sorular:
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
Bilgi
10 soruluk test. Süreniz 15 dakikadır.
Daha önce bu sınavı bitidiniz ve tekrar alamazsınız.
Sınav yükleniyor...
Sınava başlamak için önce kayıt olmalısınız.
Bu sınavı başlatmak için, aşağıdaki sınav bitirmek zorundasınız:
Sonuçlar
0 - 10 soru doğru olarak cevaplandı
Zamanınız:
Zaman doldu
0 - 0 Puan aldınız, (0)
Kategoriler
- Kategorize edilmedi 0%
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- Cevaplanan
- Gözden geçirme
-
Soru 1 - 10
1. Soru
1 PuanKemiosmotik hipoteze göre;
I. Kloroplastta tilakoit boşlukta biriken protonların (H+) stromaya geçişi sırasında kemiosmoz gerçekleşir.
II. Mitokondride matrikste biriken protonların (H+) zarlar arası boşluğa geçişi sırasında kemiosmoz gerçekleşir.
III. Mitokondride ve kloroplastta kemiosmoz sayesinde ATP üretimi gerçekleşir.ifadelerinden hangileri doğrudur?
Doğru
Doğru değil
-
Soru 2 - 10
2. Soru
1 Puan
Engelmann 1883 yılında yaptığı bir deneyde, ipliksi bir algin farklı bölümlerinin farklı dalga boylarında ışıkla aydınlanmasını sağlamış ve algin bulunduğu yere zorunlu aerobik (oksijenli solunum yapan) bakterileri homojen olarak eklemiştir.Bir süre sonra algin mavi-mor ve kırmızı dalga boylarıyla aydınlanan kısımlarının etrafında diğer kısımlarına göre daha çok bakterinin toplandığını görmüştür.
Buna göre;
I. Algin yeşil ışık alan bölümünde fotosentez hızı en düşüktür.
II. Mavi-mor ve kırmızı ışıkla aydınlanan alandaki bakterilerin su tüketimi ve oksijen üretimi daha hızlıdır.
III. Mavi-mor ışıkla aydınlanan alandaki alg sayısı yeşil ışıkla aydınlanan alandaki alg sayısından fazladır.ifadelerinden hangileri doğrudur?
Doğru
Doğru değil
-
Soru 3 - 10
3. Soru
1 PuanAşağıda kükürt bakterilerinde gerçekleşen fotosentez denklemi(I) ve bitkilerde gerçekleşen fotosentez denklemi(II) verilmiştir.
(I) CO2 + 2H2S → (CH2O) + H2O + 2S
(II) CO2 + 2H2O → (CH2O) + H2O + O2
Yukarıdaki denklemler incelendiğinde;
I. Fotosentez yapan canlıların tümünde proton ve elektron kaynağı olarak su kullanılır.
II. Fotosentez yapan canlıların karbon kaynakları aynı iken hidrojen kaynakları farklılık gösterebilir.
III. Fotosentez tepkimeleri sırasında işaretli oksijen taşıyan CO2 kullanılırsa, bu işaretli oksijen atmosfere verilir.sonuçlarından hangilerine ulaşılabilir?
Doğru
Doğru değil
-
Soru 4 - 10
4. Soru
1 PuanAşağıda verilen olaylardan hangisi bitkilerde fotosentezin ışığa bağımlı tepkimelerinde gerçekleşmez?
Doğru
Doğru değil
-
Soru 5 - 10
5. Soru
1 Puan
Yukarıdaki şekilde bir bitkide fotosentez reaksiyonları sırasında gerçekleşen olaylar verilmiştir.Şemada I, II, III, IV, V ve VI olarak numaralandırılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisinin getirilmesi uygundur?
Doğru
Doğru değil
-
Soru 6 - 10
6. Soru
1 PuanCalvin döngüsünde meydana gelen;
I. NADPH 'ın yükseltgenmesi
II. Karbon fiksasyonu
III. PGAL oluşumureaksiyonların gerçekleşme sırası aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Doğru
Doğru değil
-
Soru 7 - 10
7. Soru
1 PuanFotosentezin Calvin döngüsü reaksiyonlarının gerçekleşmesi için gerekli olan;
I. NADPH
II. ATP
III. CO2moleküllerinden hangileri kloroplastın tilakoit zarları kullanılarak üretilir?
Doğru
Doğru değil
-
Soru 8 - 10
8. Soru
1 PuanFotosentez tepkimeleri sırasında gerçekleşen;
I. CO2 tüketimi
II. ATP üretimi
III. NADPH'ın yükseltgenmesiolaylarının gerçekleşme sırası aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Doğru
Doğru değil
-
Soru 9 - 10
9. Soru
1 PuanFotosentez için uygun koşulların sağlandığı bir ortamda bir bitki hücresine karbon atomu işaretlenmiş CO2 veriliyor. Bir süre sonra işaretli karbon atomuna hücrenin sitoplazmasındaki amino asit moleküllerinde rastlanıyor.
Buna göre;
I. Deneyde incelenen hücre epidermis hücresi olabilir.
II. İşaretli karbon atomuna sahip amino asitler ribozomda sentezlenmiştir.
III. Işıktan bağımsız tepkimeler sonucu üretilen PGAL'nin yapısına azot atomları bağlanmıştır.ifadelerinden hangileri yanlıştır?
Doğru
Doğru değil
-
Soru 10 - 10
10. Soru
1 Puan
Yukarıdaki şekilde bir yaprağın enine kesiti verilmiştir.Buna göre numaralandırılmış kısımların hangilerinde CO2 tüketimi gerçekleşebilir?
Doğru
Doğru değil
Soru Sayısı: 10 | Süre: 15 dakika
12. Sınıf Biyoloji Enerji Dönüşümleri Konu Anlatımı →
0 Yorum