11. Sınıf Tarih Devrimler Çağında Değişen Devlet-Toplum İlişkileri Testi

🏛️ Devrimler Çağında Devlet-Toplum İlişkileri

🇫🇷 Fransız İhtilali (1789)

• Temel ilkeler: Özgürlük, Eşitlik, Kardeşlik
• Mutlak monarşiyi sarstı; halk egemenliği anlayışını güçlendirdi
• Milliyetçilik akımını başlattı → Osmanlı azınlıkları etkiledi
• Ulus devlet anlayışının güçlenmesini sağladı

🏭 Sanayi Devrimi (18.-19. yy)

• İngiltere’de başladı; kısa sürede Avrupa’ya yayıldı
• İşçi sınıfı (proletarya) ortaya çıktı
• Kırdan kente göç başladı; şehirler büyüdü
• Sendikacılık ve işçi hakları hareketleri doğdu

🌍 Sömürgecilik

• Temel nedenler: Hammadde, pazar, ucuz iş gücü, yatırım alanı
• Afrika, Asya ve Amerika kıtaları sömürgeleştirildi
• Osmanlı’ya dolaylı etkisi: kapitülasyonlar ve ekonomik nüfuz

🇹🇷 Osmanlı’da Ulus Devletleşme ve Ordu Islahatı

• Sened-i İttifak (1808): Padişah ile taşra ayanları arasında → merkezi otorite ilk kez sınırlandı
• Vaka-i Hayriye (1826): Yeniçeri Ocağı kaldırıldı → modern ordu (Asakir-i Mansure-i Muhammediye) kuruldu
• Ulus devletleşme → Balkan milletlerinin bağımsızlık hareketleri hızlandı

⚠️ Test İpucu: Sened-i İttifak = padişah + taşra ayanı (1808). Vaka-i Hayriye = Yeniçeri kaldırıldı (1826). Sömürgecilik nedeni = hammadde + pazar + iş gücü.