11. Sınıf Tarih Devrimler Çağında Değişen Devlet-Toplum İlişkileri 2: Fransız Devrimi, Viyana Kongresi ve Meşrutiyet Testi

⚖️ Devrimler Çağında Değişen Devlet-Toplum İlişkileri (1789-1908)

📌 Fransız Devrimi (1789)

• 3 İlke: Özgürlük, Eşitlik, Kardeşlik
• 14 Temmuz 1789: Bastille’in düşüşü → milli bayram
• 26 Ağustos 1789: İnsan ve Vatandaş Hakları Beyannamesi
• 1791: İlk anayasa (anayasal monarşi); 1792: Cumhuriyet; 1793: XVI. Louis idamı
• 1793-94 Robespierre Terör; 1799 Napolyon (18 Brumaire)

⚔️ Napolyon Savaşları (1799-1815)

• Trafalgar (1805): İngiliz amiral Nelson Fransa-İspanya donanmasını yendi
• Austerlitz (1805): Napolyon’un en parlak zaferi
• Borodino (1812): Rusya seferi
• Leipzig “Milletler” (1813): büyük yenilgi
• Waterloo (18 Haziran 1815): Kesin yenilgi (Wellington + Blücher); St. Helena sürgünü

🏛️ Viyana Kongresi (1814-15) & Restorasyon

• Metternich başkanlığında; “Meşruluk-Restorasyon-Denge”
• Kutsal İttifak (Rusya-Avusturya-Prusya); Dörtlü İttifak
• Mutlak monarşilerin geri getirilmesi; liberal-milliyetçi hareketlerin bastırılması

🌍 1848 Halk Baharı

• Avrupa çapında liberal-milliyetçi devrim dalgası
• Şubat 1848 Fransa → İkinci Cumhuriyet; Mart Almanya, Avusturya (Metternich istifa), İtalya
• Komünist Manifesto (Marx-Engels, Şubat 1848)
• Serfliğin kaldırılması; sosyalist akımlar yükseldi

🇹🇷 Osmanlı’da Meşrutiyet

• 23 Aralık 1876: Kanun-i Esasi (Mithat Paşa); I. Meşrutiyet — ilk anayasa, 119 madde
• 1878: II. Abdülhamid Kanun-i Esasi’yi askıya aldı; İstibdat (1878-1908)
• 23 Temmuz 1908: II. Meşrutiyet (Resneli Niyazi, Enver Bey, İttihat ve Terakki)
• 31 Mart 1909: Karşı isyan bastırıldı; II. Abdülhamid tahttan indirildi (V. Mehmed Reşad)

💼 İdeolojiler & Sosyal Hareketler

• Liberalizm: Locke, Smith, Mill — bireysel haklar, serbest piyasa
• Sosyalizm-Komünizm: Marx-Engels “Komünist Manifesto” (1848); proletarya devrimi
• Milliyetçilik: Ulus-devlet, halk egemenliği; İtalya birliği (1861), Almanya birliği (1871)
• Sömürgecilik (Emperyalizm): Afrika’nın bölünmesi (Berlin 1884-85); İngiltere, Fransa, Almanya, Belçika, İtalya, Hollanda, Portekiz, Japonya
• İşçi hareketleri / Sendikalar: Çartizm (1838-48), Paris Komünü (1871), Haymarket (1886), 1 Mayıs (1889), Birinci-İkinci Enternasyonal

⚠️ Dikkat: “Restorasyon” (Viyana Kongresi 1815) = eski düzene dönüş çabası. “Devrim” (1789, 1848) = bu düzene karşı tepki. İkisi sürekli çatışma halinde Avrupa’yı şekillendirdi.