10. Sınıf Biyoloji Kalıtımın Genel İlkeleri Testi ile Mendel yasaları, aleller, X’e bağlı kalıtım, gamet çeşitliliği ve genetik varyasyon konularındaki bilgilerinizi ölçün. Bu testte 10 soru bulunmaktadır.
📚 Konu Anlatımı 👇 Teste Git✕+
🧬 Kalıtımın Genel İlkeleri
📌 Temel Kavramlar
- Gen: DNA üzerinde belirli bir özelliği kodlayan bölge
- Alel: Aynı genin farklı biçimleri; homolog kromozomların karşılıklı lokuslarında bulunur
- Diploit birey bir karakter için iki alel taşır (biri anneden, biri babadan)
- Genotip: Genetik yapı (AA, Aa, aa)
- Fenotip: Dışa yansıyan özellik
⚠️ Aleller homolog kromozomların karşılıklı (aynı) lokuslarında bulunur — farklı lokuslar değil!
📊 Mendel’in İlkeleri
| İlke | Açıklama |
|---|---|
| Ayrılma (Segregasyon) | Alel çiftleri gametlere ayrılır; her gamet bir alel alır |
| Bağımsız Dağılım | Farklı kromozomlardaki genler birbirinden bağımsız gametlere dağılır |
Mendel’in ilkelerinde krossing over (parça değişimi) ve eş baskınlık yer almaz — bunlar sonradan keşfedilmiştir.
Bezelyenin Mendel için uygunluğu: kolay yetiştirilmesi, bir mevsimde birden fazla döl alınması ve dışarıdan polen almaya kapalı çiçek yapısı (oto-döllenme/kontrollü çaprazlama).
🔢 Gamet Çeşidi Hesabı
Her heterozigot (Aa gibi) lokus 2 çeşit gamet oluşturur. Homozigot (AA veya aa) lokuslar sadece 1 çeşit gamet verir.
AaBbccddEeFfGg → heterozigot lokuslar: Aa, Bb, Ee, Ff, Gg = 5 lokus
Gamet çeşidi = 2⁵ = 32
AaKkDdEeXRXr → AKD bağlı (2 çeşit gamet), Ee bağımsız (2), XRXr bağımsız (2)
Gamet çeşidi = 2 × 2 × 2 = 8
👨👩👧 X’e Bağlı Çekinik Kalıtım (Renk Körlüğü)
Kısmi renk körlüğü X kromozomunda çekinik bir alelle taşınır (Xr):
| Genotip | Fenotip |
|---|---|
| XRXR | Normal kız |
| XRXr | Taşıyıcı kız (sağlıklı görünür) |
| XrXr | Renk körü kız |
| XRY | Normal erkek |
| XrY | Renk körü erkek |
Önemli kurallar:
- Erkek genini annesinden alır (X anneden, Y babadan)
- Renk körü erkek çocuk → annesinden mutlaka Xr almıştır → anne ya taşıyıcı ya da renk körüdür
- Renk körü kız → hem anneden hem babadan Xr almış → baba kesinlikle renk körüdür
🌀 Genetik Varyasyon Kaynakları
- ✅ Krossing over (parça değişimi) — mayoz I
- ✅ Homolog kromozomların bağımsız dağılımı — mayoz
- ✅ Mutasyon (gen dizilimindeki ani değişme)
⚠️ Test İpucu: Renk körü kız → baba kesinlikle renk körü. Mendel’in ilkelerinde eş baskınlık ve krossing over yoktur. Gamet sayısı = 2^(heterozigot lokus sayısı). Bağlı genler birlikte gamet oluşturur → 2 çeşit (krossing over yoksa).
Sınav özeti
0 - 10 soru tamamlandı
Sorular:
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
Bilgi
10 soruluk test. Süreniz 15 dakikadır.
Daha önce bu sınavı bitidiniz ve tekrar alamazsınız.
Sınav yükleniyor...
Sınava başlamak için önce kayıt olmalısınız.
Bu sınavı başlatmak için, aşağıdaki sınav bitirmek zorundasınız:
Sonuçlar
0 - 10 soru doğru olarak cevaplandı
Zamanınız:
Zaman doldu
0 - 0 Puan aldınız, (0)
Kategoriler
- Kategorize edilmedi 0%
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- Cevaplanan
- Gözden geçirme
-
Soru 1 - 10
1. Soru
1 PuanKısmi renk körlüğü X kromozomunda çekinik bir alel ile taşınır.
Kısmi renk körlüğü ile ilgili;
I. Erkek çocuklar kısmi renk körlüğü genini annesinden alır,
II. Anne renk körü ise bütün erkek çocuklar renk körü olur.
III. Anne renk körü, baba sağlıklı olduğu durumlarda kız çocuklar taşıyıcı olur.
IV. Taşıyıcı bir annenin sağlıklı erkek çocukları olabilir.verilenlerden hangileri doğrudur?
Doğru
Doğru değil
-
Soru 2 - 10
2. Soru
1 Puanİnsanlarda kısmi renk körlüğü X kromozomunda çekinik bir alel ile taşınır.
Buna göre kısmi renk körlüğü hastalığı ile ilgili;
I. Kısmi renk körü olan bir erkek çocuğun annesi kısmi renk körüdür.
II. Kısmi renk körlüğü alelini taşıyan sağlıklı bir annenin kız çocukları da taşıyıcı olur.
III. Kısmi renk körü olan bir kız çocuğun babası da kısmi renk körüdür.verilenlerden hangisi kesinlikle doğrudur?
Doğru
Doğru değil
-
Soru 3 - 10
3. Soru
1 PuanCanlılarda homolog kromozomlar üzerinde bulunan alellerin özellikleri ile ilgili;
I. Aleller, aynı genin farklı biçimleridir.
II. Homolog kromozomlar üzerinde farklı lokuslar üzerinde bulunur.
III. Homolog kromozomlar üzerinde karşılıklı lokuslar üzerinde bulunur.
IV. Diploit bir canlı bir karakter için iki alel taşır.verilenlerden hangileri doğrudur?
Doğru
Doğru değil
-
Soru 4 - 10
4. Soru
1 PuanAaBbccddEeFfGg genotine sahip birey kaç çeşit gamet oluşturabilir?
Doğru
Doğru değil
-
Soru 5 - 10
5. Soru
1 PuanAyrık kulak memesi fenotipindeki bir adam ile ayrık kulak memesi fenotipindeki bir kadının ilk çocukları yapışık kulak memesi fenotipine sahip bir dişidir.
Buna göre;
I. Fenotipik farklılığın nedeni tek bir genin iki aleli olmasıdır.
II. Yapışık kulak memesi fenotipi X bağlantılı çekinik bir alel tarafından ortaya çıkar.
III. Yapışık kulak memesi fenotipini ortaya çıkaran alel baskındır.ifadelerinden hangileri doğrudur?
Doğru
Doğru değil
-
Soru 6 - 10
6. Soru
1 PuanAABbcc genotipindeki dişi ile AaBbCc genotipindeki erkek bireyin çaprazlanması sonucu bu ailenin Abc fenotipinde bir yavru oluşturma ihtimali kaçtır? (Genler bağımsızdır.)
Doğru
Doğru değil
-
Soru 7 - 10
7. Soru
1 PuanI. Mayoz sırasında gerçekleşen parça değişimi
II. Homolog kromozomların rastgele ve bağımsız kutuplara çekilmesi
III. Bir genin diziliminde meydana gelen ani değişmelerYukarıda verilen olaylardan hangileri genetik varyasyonlara neden olur?
Doğru
Doğru değil
-
Soru 8 - 10
8. Soru
1 PuanI. Yetiştirmenin kolay olması
II. Bir mevsimde birkaç döl alınabilmesi
III. Dışarıdan polen almaya uygun çiçek yapısının olmamasıBezelyelerin yukarıda verilen hangi özelliklere sahip olması, Mendel’in çalışmalarında başarılı olmasını sağlamıştır?
Doğru
Doğru değil
-
Soru 9 - 10
9. Soru
1 PuanAaKkDdEeXRXr genotipli bireyde AKD alelleri bağlı olup diğerleri bağımsızdır.
Bu birey bu karakterler açısından kaç çeşit gamet oluşturabilir? (Krossing over gerçekleşmemiştir.)
Doğru
Doğru değil
-
Soru 10 - 10
10. Soru
1 PuanI. Krossing over
II. Tam baskınlık
III. Eş baskınlık
IV. Bağımsız dağılımyukarıda verilenlerden hangileri Mendel’in ilkelerinde yer almaz?
Doğru
Doğru değil
Soru Sayısı: 10 | Süre: 15 dakika
0 Yorum