⚖️ Yaşayan Demokrasi
7. Sınıf Sosyal Bilgiler
Bu Ünitede Neler Öğreneceğiz?
- Demokrasinin temel ilkeleri
- Vatandaşlık hakları ve sorumlulukları
- Seçim ve temsil kavramları
- İnsan hakları evrensel beyannamesi
- Sivil toplum kuruluşları
- Hukuk devleti ilkesi
Demokrasi Nedir?
Demokrasinin Tanımı:
Demokrasi, halkın kendi kendini yönetmesidir. Yunanca “demos” (halk) ve “kratos” (iktidar) kelimelerinden gelir. “Halkın iktidarı” anlamına gelir.
➤ Doğrudan Demokrasi: Halkın doğrudan karar alması (referandum)
➤ Temsili Demokrasi: Halkın seçtiği temsilciler aracılığıyla yönetim
Demokrasinin Temel İlkeleri:
| İlke | Açıklama |
|---|---|
| Milli Egemenlik | Yönetim yetkisi millete aittir |
| Eşitlik | Herkes kanun önünde eşittir |
| Özgürlük | Temel hak ve özgürlükler güvence altındadır |
| Çoğulculuk | Farklı görüşlere saygı gösterilir |
| Hukukun Üstünlüğü | Devlet dahil herkes hukuka tabidir |
Seçim ve Temsil
Seçim İlkeleri:
➤ Genel Oy: Her vatandaşın oy hakkı vardır
➤ Eşit Oy: Her oy eşit değerdedir
➤ Gizli Oy: Oylar gizli kullanılır
➤ Açık Sayım: Oylar açık sayılır
➤ Serbest Seçim: Baskı olmadan özgürce oy kullanılır
Türkiye’de Seçim Hakkı:
Türkiye’de 18 yaşını dolduran her Türk vatandaşı seçme hakkına sahiptir. Milletvekilliği için ise 18 yaş şartı aranır.
Vatandaşlık Hakları ve Sorumlulukları
Temel Haklar:
✓ Yaşama hakkı
✓ Eğitim hakkı
✓ Sağlık hakkı
✓ Seçme ve seçilme hakkı
✓ Çalışma hakkı
✓ Düşünce özgürlüğü
Vatandaşlık Sorumlulukları:
✓ Vergi vermek
✓ Askerlik yapmak (erkekler için)
✓ Yasalara uymak
✓ Oy kullanmak
✓ Çevreyi korumak
✓ Kamu mallarına zarar vermemek
İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi
10 Aralık 1948 tarihinde Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından kabul edilmiştir. 30 maddeden oluşur ve tüm insanların doğuştan sahip olduğu hakları tanımlar.
Önemli Maddeler:
➤ Madde 1: Bütün insanlar özgür doğar, onur ve haklar bakımından eşittir.
➤ Madde 3: Herkesin yaşama, özgürlük ve güvenlik hakkı vardır.
➤ Madde 26: Herkesin eğitim hakkı vardır.
Sivil Toplum Kuruluşları (STK)
Sivil toplum kuruluşları, devletten bağımsız olarak toplumsal sorunlara çözüm arayan gönüllü kuruluşlardır.
Örnekler:
➤ Kızılay: İnsani yardım
➤ TEMA: Çevre koruma
➤ LÖSEV: Lösemili çocuklara yardım
➤ UNICEF: Çocuk hakları (uluslararası)
Özet
Bu ünitede demokrasinin temel ilkelerini, seçim ve temsil kavramlarını, vatandaşlık hak ve sorumluluklarını öğrendik. İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi’nin önemini ve sivil toplum kuruluşlarının toplumsal katkılarını inceledik.
0 Yorum