İsimler – 5. Sınıf Türkçe Konu Anlatımı


.isim-container {
max-width: 900px;
margin: 0 auto;
}
.isim-turu {
background: white;
border: 2px solid #E65100;
border-radius: 10px;
padding: 20px;
margin: 15px 0;
}
.ornek-kutu {
background: #E3F2FD;
border-left: 4px solid #2196F3;
padding: 15px;
margin: 10px 0;
border-radius: 5px;
}
.tablo-kutu {
background: white;
border-radius: 8px;
overflow: hidden;
margin: 15px 0;
}

📝 İsimler (Adlar) – 5. Sınıf Türkçe

Varlıklara, kavramlara ve durumlara verilen adları öğrenelim!

🎯 İsim (Ad) Nedir?

İsim, varlıklara, eşyalara, canlılara, kavramlara ve durumlara verilen adlardır.

Örnekler:

masa, kalem, Ahmet, İstanbul, kitap, okul, güzellik, sevgi, kızgınlık, koşu

💡 Pratik Test: “Bu bir ____dır.” cümlesindeki boşluğa yazılabiliyorsa isimdir!

✅ Bu bir masadır. → İsim
✅ Bu bir sevgidir. → İsim
❌ Bu bir koşmaktır. → Fiil (İsim değil)

🏷️ Özel İsim – Cins İsim

🌟 Özel İsim

Tanım: Belli bir varlığa, kişiye veya yere özgü isimdir. İlk harfi büyük yazılır.

Kişi Adları:

Mehmet, Ayşe, Ali, Zeynep

Şehir/Ülke Adları:

Ankara, İstanbul, Türkiye, Paris

Kitap/Film Adları:

Çalıkuşu, Heidi, Küçük Prens

Dağ/Nehir Adları:

Ağrı Dağı, Fırat Nehri

📦 Cins İsim

Tanım: Aynı türdeki varlıkların ortak adıdır. İlk harfi küçük yazılır.

İnsan:

öğrenci, öğretmen, doktor, çocuk

Eşya:

masa, sandalye, kalem, kitap

Hayvan:

kedi, köpek, kuş, balık

Yer:

okul, ev, park, bahçe

💡 Karşılaştırma:

Özel: Mehmet Cins: çocuk
Özel: Ankara Cins: şehir
Özel: Çalıkuşu Cins: kitap

👁️ Somut İsim – Soyut İsim

👀 Somut İsim

Tanım: Beş duyumuzla algılayabildiğimiz, dokunabildiğimiz, görebildiğimiz varlıkların adlarıdır.

Örnekler:

  • Görebiliyoruz: ağaç, masa, araba
  • Dokunabiliyoruz: kalem, kitap, taş
  • Duyabiliyoruz: zil, müzik aleti
  • Tadabiliyoruz: elma, ekmek, su
  • Koklayabiliyoruz: çiçek, parfüm

💭 Soyut İsim

Tanım: Duyularımızla algılayamadığımız, sadece düşünce ve hayal dünyamızda olan kavramların adlarıdır.

Örnekler:

  • Duygular: sevgi, mutluluk, üzüntü, korku
  • Özellikler: güzellik, akıllılık, cesaret
  • Kavramlar: bilim, sanat, adalet, özgürlük
  • Durumlar: hastalık, sağlık, barış
💡 Pratik Test: “Dokunabilir miyim?” diye sor!

✅ Masa → Dokunabiliyorum → Somut
✅ Sevgi → Dokunamıyorum → Soyut

🔢 Tekil İsim – Çoğul İsim

1️⃣ Tekil İsim

Tanım: Bir varlığı ifade eden isimlerdir.

Örnekler:

kitap, kalem, öğrenci, ağaç, araba, çiçek, kuş

👥 Çoğul İsim

Tanım: Birden fazla varlığı ifade eden isimlerdir. -ler/-lar eki alır.

Örnekler:

kitaplar, kalemler, öğrenciler, ağaçlar, arabalar

📋 Tekil → Çoğul Dönüşüm Tablosu

Tekil Çoğul Ek
kalem kalemler -ler
kitap kitaplar -lar
öğrenci öğrenciler -ler
ağaç ağaçlar -lar
💡 Kural: Son hecede e, i, ö, ü varsa -ler, a, ı, o, u varsa -lar eki alır.

👥 Topluluk İsimleri

Tanım: Birden fazla varlığı bir grup olarak ifade eden isimlerdir. Çoğul eki almaz ama çoğul anlamlıdır.

👨‍👩‍👧‍👦

aile

birden fazla kişi

takım

birden fazla sporcu

🌳

orman

birden fazla ağaç

🐑

sürü

birden fazla hayvan

📚

kütüphane

birden fazla kitap

🎵

orkestra

birden fazla müzisyen

Diğer Örnekler: sınıf, grup, topluluk, çarşı, donanma, filo

✏️ Pratik Alıştırma

Soru 1: Aşağıdaki isimleri gruplandırın:

Mehmet, masa, sevgi, İstanbul, kitap, mutluluk, kalem, Ankara

Cevabı Göster
Özel İsim: Mehmet, İstanbul, Ankara
Cins İsim: masa, kitap, kalem
Soyut İsim: sevgi, mutluluk
Soru 2: Aşağıdaki isimlerin çoğulunu yazın:

öğrenci, araba, çiçek, ağaç

Cevabı Göster
öğrenciler, arabalar, çiçekler, ağaçlar
Soru 3: Hangisi topluluk ismidir?

A) kitaplar B) sınıf C) öğrenciler D) kalemler

Cevabı Göster
Cevap: B) sınıf
(Birden fazla öğrenciyi ifade eder ama çoğul eki almaz)

📝 İsimler Özet Tablosu

İsim Türü Açıklama Örnek
Özel İsim Belli bir varlık (büyük harf) Mehmet, Ankara
Cins İsim Tür adı (küçük harf) çocuk, şehir
Somut İsim Duyularla algılanır masa, elma
Soyut İsim Duyularla algılanmaz sevgi, mutluluk
Tekil İsim Bir varlık kitap, kalem
Çoğul İsim Birden fazla (-ler/-lar) kitaplar, kalemler
Topluluk İsmi Grup (ek almaz) aile, sınıf, orman

🎯 Öğrendiklerini test etmeye hazır mısın?

📝 Teste Başla →


Beğendiniz mi? Arkadaşlarınızla Paylaşın!

0

0 Yorum

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir