Ehliyet Sınavı Trafik Kuralları Konu Anlatımı

Hız sınırları, yolun türüne ve aracın cinsine göre değişir. Sınavda en sık sorulan konulardan biridir.

Yerleşim yeri (şehir) içi azami hız sınırları:

Hız kurallarıyla ilgili önemli noktalar:

• Şehir içinde tüm motorlu taşıtlar için hız sınırı 50 km/s’tir (okul taşıtları ve iş makineleri hariç)
• Hız sınırını belirleyen levha varsa, tablodaki sınırlara değil levhaya uyulur
• Görüş mesafesinin kısaldığı durumlarda (sis, yağmur, kar) hız düşürülmelidir
• Okul bölgelerinde azami hız 30 km/s’e düşer
• Hız sınırının altında çok yavaş gitmek de trafik kurallarına aykırıdır (akan trafiği engellemek)

Sınav ipucu: Şehir içi = 50. Otomobil otoyol = 120. Otobüs otoyol = 100. Kamyon otoyol = 90. Bu dört sayıyı ezberle, sınavda hız sorusu geldiğinde kolayca cevaplayacaksın!

Sollama: Aynı yönde hareket eden bir aracın önüne geçmektir. Türkiye’de sollama soldan yapılır.

Sollama yapmak için gerekli şartlar:

• Karşı yönden araç gelmemeli
• Önündeki araç sollama yapıyor olmamalı
• Sollama mesafesi yeterli olmalı (güvenli dönüş yapabilecek kadar)
• Yol çizgileri sollama yapmaya uygun olmalı (kesik çizgi)
• Sollama yasağı levhası olmamalı

Sollama yapılması yasak olan yerler:

Sağdan sollama yapılabilen durumlar (istisnai):

• Tek yönlü yollarda birden fazla şerit varsa
• Tramvay yolu varsa ve sol taraf uygun değilse
• Öndeki araç sola dönüş sinyali veriyorsa

Sollanacak aracın yükümlülükleri:

• Hızını artırmaz, sollamayı engellemez
• Gerekirse sağa yanaşarak yol verir
• Şehir dışında, dar yollarda, hız azaltarak sollama yapan araca yol vermek zorundadır

Sınav ipucu: Sollama SOLDAN yapılır. Sağdan sollama istisnai durumlardır. “Tepe üstü, viraj, kavşak, hemzemin, yaya geçidi” = sollama yasak yerleri. Bunları ezberle!

Kavşaklarda kimin önce geçeceğini belirleyen kurallar, sınavda en çok sorulan konulardandır.

Geçiş üstünlüğü sıralaması (en öncelikli → en az öncelikli):

Genel geçiş kuralları (levha, ışık, polis yoksa):

• Sağdan gelen araç her zaman önceliklidir (kontrollü olmayan kavşaklarda)
• Ana yoldaki araç tali yoldaki araca göre önceliklidir
• Bölünmüş yoldaki araç bölünmemiş yoldaki araca göre önceliklidir
• Dönel kavşakta (göbekte) dönen araç önceliklidir
• Eğimli yolda çıkan araç inen araca göre önceliklidir
• Dar yolda büyük araç küçük araca göre önceliklidir

Geçiş üstünlüğü olan araçlar (acil araçlar):

• İtfaiye
• Ambulans
• Polis / Jandarma (görev halinde)
• Bunlar tepe lambası ve siren çaldığında HER ŞEYE göre önceliklidir
• Acil araç geldiğinde: Sağa yanaş, yol ver, gerekirse dur

Sınav ipucu: Sıralama: Polis > Işık > Levha > Yer İşareti > Genel Kural. Ezberleme formülü: “PİLYeG” (Polis, Işık, Levha, Yer, Genel). Sınavda kavşak sorusunda ilk olarak bu sıralamaya bak!

Duraklama: Aracın trafik zorunlulukları dışında yolcu indirmek-bindirmek veya yük yüklemek-boşaltmak amacıyla kısa süreli durmasıdır.

Park etme: Aracın, durma ve duraklamanın dışında bırakılmasıdır (uzun süreli).

Duraklama ve park etme YASAK olan yerler:

Park ederken dikkat edilecekler:

• Eğimli yolda park: İnişte ön tekerlekler kaldırıma doğru kırılır, çıkışta yolun ortasına doğru kırılır
• El freni mutlaka çekilir
• Kontak anahtarı çıkarılır, kapılar kilitlenir
• Gece karanlıkta park: Şehir dışında park lambaları yakılır

Sınav ipucu: “Duraklama serbest ama park yasak” olan yerler: Durak levhası yakını, kavşağa 5m, yangın musluğu 5m, garaj girişi 5m. “Hem duraklama hem park yasak” olan yerler: Geçit, kavşak ortası, tünel, otoyol, tepe, viraj.

Otoyollar, motorlu araçlar için yapılmış özel yollardır. Kendine özgü kuralları vardır.

Otoyola giremeyecek araçlar:

• Bisikletler
• Motorlu bisikletler (mopetler)
• Lastik tekerlekli traktörler
• İş makineleri
• Hayvan sürüleri
• Yayalar
• At arabaları ve benzeri hayvan çekişli taşıtlar

Otoyolda YASAK olan davranışlar:

• Duraklamak ve park etmek (arıza hariç)
• U dönüşü yapmak
• Geri geri gitmek
• Taksi çevirmek veya otostop yapmak
• Hız limitinin altında (çok yavaş) gitmek
• Emniyet şeridinde sürmek (ancak arıza durumunda kullanılır)

Otoyolda arıza durumunda:

• Aracı emniyet şeridine (banket) çek
• Dörtlü flaşörleri yak
• Reflektör (yansıtıcı üçgen) koy — aracın en az 150 m gerisine
• Araçtaki herkes yol kenarına (bariyerin arkasına) çıksın
• Yardım telefonu veya 112’yi ara

Otoyolda şerit kullanımı:

• Normal seyir: En sağ şerit kullanılır
• Sol şeritler: Sadece sollama için kullanılır
• Sollama bittikten sonra sağ şeride dönülür
• Kamyon ve ağır vasıtalar: En sağ şeridi kullanmak zorundadır

Sınav ipucu: Otoyol arıza reflektörü = 150 m. Bu mesafeyi sıkça sorarlar. Ayrıca otoyolda U dönüşü ve geri geri gitmek = kesinlikle yasak!

Aracın ışık ve ses donanımını doğru kullanmak hem güvenlik hem de sınav için çok önemlidir.

Far kullanım kuralları:

Korna (ses cihazı) kuralları:

• Şehir içinde korna çalmak yasaktır (tehlike anı hariç)
• Şehir dışında, sollama yapacağınızı bildirmek için kısa korna kullanılabilir
• Hastane, okul ve ibadet yerleri yakınında korna çalmak yasaktır
• Gece selektör (kısa-uzun far yapma), kornanın yerine kullanılır

Sinyal (dönüş ışıkları) kuralları:

• Dönüş, şerit değiştirme, sollama, durak ve park öncesinde sinyal verilir
• Sinyal dönüşten/manevradan önce verilmelidir (yeterli mesafede)
• Sinyal vermek başlı başına geçiş hakkı vermez, çevreye dikkat etmek gerekir

Sınav ipucu: Siste UZUN FAR kullanılmaz (ışık yansır ve görüşü daha da bozar). Siste kısa far + sis farı kullan. Bu kural sınavda sıkça sorulur!

Her motorlu aracın tescil (kayıt) edilmesi ve periyodik muayeneden geçmesi zorunludur.

Tescil kuralları:

• Araç satın alındığında 3 iş günü içinde noter satışı yapılır
• Tescil plakası (plaka) aracın ön ve arkasına takılır
• Araçla birlikte bulundurulması gereken belgeler: Ruhsat (tescil belgesi), sürücü belgesi (ehliyet), zorunlu mali sorumluluk sigortası (trafik sigortası)
• Sürücü belgesi olmadan araç kullanmak suçtur

Araç muayenesi:

Zorunlu trafik sigortası:

• Tüm motorlu araçlar için zorunludur
• Sigortasız araç kullanmak ceza gerektirir
• Karşı tarafın maddi ve bedeni zararlarını karşılar
• Kendi aracınızın hasarını karşılamaz (onun için kasko gerekir)

Sınav ipucu: Otomobil ilk muayene: 3 yıl sonra, sonra her 2 yılda bir. Ticari araçlar: 1 yıl sonra, sonra her yıl. Bu süreleri karıştırmamak önemli!

Asli kusur: Trafik kazasında kusur oranını belirlerken “ağır kusur” sayılan davranışlardır. Asli kusurlu tarafın kusur oranı en az %51’dir.

Asli kusur sayılan davranışlar:

Önemli trafik cezaları:

• Alkollü araç kullanma: Ehliyet 6 ay süreyle geri alınır, para cezası kesilir. Tekrarında süre artar.
• Kırmızı ışıkta geçme: Para cezası + 15 ceza puanı
• Aşırı hız: Para cezası + ceza puanı, tekrarında ehliyet geri alınır
• Emniyet kemeri takmama: Para cezası (sürücü ve yolcular için)
• Telefonla konuşma (elle): Para cezası + ceza puanı

Ceza puanı sistemi:

• Her ihlalde farklı ceza puanı verilir
• 100 ceza puanına ulaşılırsa ehliyet 2 yıl süreyle geri alınır
• Ceza puanları her yıl düşer (ihlal yapılmazsa)

Alkol sınırları:

• Özel araç sürücüsü: 0.50 promil (1 bira bile sınırda)
• Ticari araç sürücüsü: 0.21 promil (neredeyse sıfır tolerans)
• Yeni sürücü (ilk 5 yıl): 0.21 promil

Sınav ipucu: 8 asli kusuru ezberle! Özellikle “kırmızı ışıkta geçmek, hatalı sollama, geçiş üstünlüğüne uymamak ve alkollü araç kullanmak” en çok sorulanlar. 100 ceza puanı = 2 yıl ehliyet iptali.

Yayalarla ilgili kurallar:

• Yaya geçidinde yaya her zaman önceliklidir
• Yaya geçidinde yayalar karşıdan karşıya geçerken araçlar durmak zorundadır
• Kaldırım olmayan yollarda yayalar yolun sol kenarından yürür (karşıdan gelen trafiği görmek için)
• Gece yayalar mümkünse açık renkli veya yansıtıcı kıyafet giymelidir

Okul bölgesi kuralları:

• Okul çevresinde azami hız 30 km/s
• Okul taşıtlarının yanında geçerken azami dikkat gösterilir
• Okul taşıtı durmuş ve ışıkları yanıyorsa hızınızı çok düşürün
• Okul taşıtlarında “DUR” levhası çıkarıldığında durmanız gerekir

Kış şartlarında sürüş:

• Buzlu ve karlı yollarda hız düşürülür
• Ani fren ve ani direksiyon hareketinden kaçınılır
• Zincir takılması gereken yerlerde zincir takma levhasına uyulur
• Araçlar arası takip mesafesi normalden daha fazla olmalıdır
• Gece buz tutma riski olan köprü ve geçitlerde ekstra dikkat

Trafik kazası durumunda yapılacaklar:

• 1. Olay yerini güvenli hâle getir (dörtlü flaşör, reflektör)
• 2. Yaralıları kontrol et, ilk yardım yap
• 3. 112’yi ara
• 4. Kaza tutanağı tut (maddi hasarlı kazalarda taraflar kendi aralarında tutabilir)
• 5. Olay yerini terk etme (kaçmak suçtur!)

Sınav ipucu: Yaya geçidinde yaya HER ZAMAN önceliklidir. Okul bölgesinde hız = 30 km/s. Yayalar kaldırım yoksa yolun SOL kenarından yürür. Bu üç kural sınavda sıklıkla çıkar!

Takip mesafesi:

• Öndeki araçla arada en az “2 saniye kuralı” uygulanır
• Öndeki araç bir noktayı geçtikten 2 saniye sonra siz de aynı noktaya ulaşmalısınız
• Kötü hava koşullarında (yağmur, kar, sis) takip mesafesi 2 katına çıkarılır
• Hız arttıkça takip mesafesi de artar
• Ağır vasıtaların arkasında daha fazla mesafe bırakılmalıdır

Emniyet kemeri kuralları:

• Sürücü ve tüm yolcular emniyet kemeri takmak zorundadır
• Arka koltuk dahil herkes kemerini takar
• Çocuklar için özel çocuk koltuğu/yükseltici kullanılır
• Ön koltukta hava yastığı varken kucakta çocuk taşınmaz (hava yastığı çocuğa zarar verir)
• Hamile kadınlar da emniyet kemeri takmak zorundadır (karnın altından geçecek şekilde)

Takip mesafesi hesaplama:

Sınav ipucu: 2 saniye kuralı! Hızın km/s cinsinden yarısı metre cinsinden takip mesafesidir (50 km/s → ~25 m). Kaygan yolda 2 katına çıkar. Emniyet kemeri arkada dahil herkes için zorunlu!