⚔️ 8. Sınıf İnkılap Tarihi – Millî Mücadele Konu Anlatımı
Millî Mücadele'nin hazırlık dönemi, kongreler, genelgeler ve Kuvâ-yı Milliye hareketi. LGS'ye yönelik detaylı anlatım!
📌 Millî Mücadele'nin Başlaması
- Mondros Ateşkes Antlaşması (30 Ekim 1918) sonrası işgaller başladı
- İstanbul Hükümeti işgallere karşı etkisiz kaldı
- Mustafa Kemal 19 Mayıs 1919'da Samsun'a çıktı
- Bu tarih Millî Mücadele'nin fiilen başlangıcı kabul edilir
- Mustafa Kemal'in görevi: Karadeniz'deki karışıklıkları incelemek (9. Ordu Müfettişi)
19 Mayıs 1919, Millî Mücadele'nin başlangıç tarihidir!
📣 Genelgeler
Havza Genelgesi (28 Mayıs 1919)
- İşgallere karşı mitingler düzenlenmesi istendi
- Halkın millî bilinci uyandırılmaya çalışıldı
- Protesto telgrafları çekilmesi istendi
Amasya Genelgesi (22 Haziran 1919)
- "Vatanın bütünlüğü, milletin bağımsızlığı tehlikededir"
- "Milletin istiklâlini yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır"
- Sivas'ta millî bir kongre toplanması kararlaştırıldı
- Millî Mücadele'nin gerekçesi ve amacı ortaya kondu
Amasya Genelgesi, Millî Mücadele'nin gerekçe belgesidir. Kurtuluş'un milletin kendisine bağlı olduğu vurgulanmıştır.
🏛️ Kongreler
Erzurum Kongresi (23 Temmuz – 7 Ağustos 1919)
- Bölgesel bir kongredir (Doğu illerinin delegeleri katıldı)
- Millî sınırlar içinde vatan bir bütündür, parçalanamaz
- Manda ve himaye kabul edilemez
- Geçici bir hükümet kurulmalıdır
- Temsil Heyeti oluşturuldu (Başkan: Mustafa Kemal)
Sivas Kongresi (4 – 11 Eylül 1919)
- Ulusal bir kongredir (tüm yurttan delegeler katıldı)
- Erzurum Kongresi kararları genişletilerek kabul edildi
- Bölgesel cemiyetler "Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti" altında birleştirildi
- Manda ve himaye kesin olarak reddedildi
- Temsil Heyeti'nin yetki alanı tüm vatanı kapsadı
| Özellik | Erzurum | Sivas |
|---|---|---|
| Kapsam | Bölgesel | Ulusal |
| Manda reddi | Kabul edilemez | Kesin ret |
| Cemiyetler | Ayrı ayrı | Birleştirildi |
| Temsil Heyeti | Bölgesel yetki | Ulusal yetki |
🗡️ Kuvâ-yı Milliye
- Düzenli ordu kurulana kadar halkın oluşturduğu silahlı direniş güçleri
- İşgallere karşı ilk direniş hareketleridir
- Düzensiz ve bağımsız birliklerden oluşur
- Düşmanın ilerleyişini yavaşlattı ve zaman kazandırdı
- Düzenli ordunun kurulmasıyla görevleri sona erdi
Kuvâ-yı Milliye, millî bilincin silahlı ifadesidir. Düzenli ordu kurulana kadar vatanı savunmuştur.
📊 Millî Mücadele Kronolojisi
| Tarih | Olay |
|---|---|
| 30 Ekim 1918 | Mondros Ateşkes Antlaşması |
| 19 Mayıs 1919 | Mustafa Kemal Samsun'a çıktı |
| 28 Mayıs 1919 | Havza Genelgesi |
| 22 Haziran 1919 | Amasya Genelgesi |
| 23 Temmuz 1919 | Erzurum Kongresi başladı |
| 4 Eylül 1919 | Sivas Kongresi başladı |
| 23 Nisan 1920 | TBMM açıldı |
✍️ Pratik Sorular
Soru 1: Amasya Genelgesi'nin en önemli özelliği nedir?
Amasya Genelgesi, Millî Mücadele'nin gerekçesi ve amacını ortaya koyan ilk belgedir. "Milletin istiklâlini yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır" ifadesiyle millî egemenlik anlayışı ilk kez dile getirilmiştir.
Soru 2: Erzurum ve Sivas Kongreleri arasındaki temel fark nedir?
Erzurum Kongresi bölgesel, Sivas Kongresi ulusal niteliktedir. Sivas'ta tüm yurttan delegeler katılmış ve bölgesel cemiyetler tek çatı altında birleştirilmiştir.
Soru 3: Kuvâ-yı Milliye neden düzenli orduya dönüştürüldü?
Kuvâ-yı Milliye birlikleri düzensizdi, merkezi bir komutaya bağlı değildi ve büyük çaplı savaşlarda yetersiz kalıyordu. Düzenli ordu kurularak askeri disiplin sağlandı ve daha etkili bir savunma oluşturuldu.
🎯 Hızlı Özet
- 19 Mayıs 1919: Mustafa Kemal Samsun'a çıktı → Millî Mücadele başladı
- Havza Genelgesi: Mitingler düzenlenmesi istendi
- Amasya Genelgesi: Millî Mücadele'nin gerekçe belgesi
- Erzurum Kongresi: Bölgesel, Temsil Heyeti kuruldu
- Sivas Kongresi: Ulusal, cemiyetler birleştirildi
- Kuvâ-yı Milliye: Halkın silahlı direniş güçleri
📝 Konuyu anladın mı? Şimdi kendini test et!
0 Yorum