🏛️ 8. Sınıf İnkılap Tarihi – Atatürk İnkılapları Konu Anlatımı
Siyasi, hukuki, eğitim, ekonomi ve toplumsal alanda yapılan inkılaplar. LGS'ye yönelik detaylı anlatım ve kronoloji!
🏛️ Siyasi Alanda İnkılaplar
| Tarih | İnkılap | Önemi |
|---|---|---|
| 1 Kasım 1922 | Saltanatın kaldırılması | Monarşi sona erdi |
| 29 Ekim 1923 | Cumhuriyetin ilanı | Yönetim şekli cumhuriyet oldu |
| 3 Mart 1924 | Halifeliğin kaldırılması | Laikliğe geçişin en önemli adımı |
| 1924 | 1924 Anayasası | Cumhuriyetin ilk anayasası |
| 1934 | Kadınlara seçme-seçilme hakkı | Birçok Avrupa ülkesinden önce |
⚖️ Hukuk Alanında İnkılaplar
| Kanun | Alındığı Ülke | Önemi |
|---|---|---|
| Medeni Kanun (1926) | İsviçre | Kadın-erkek eşitliği, resmi nikâh, tek eşlilik |
| Borçlar Kanunu | İsviçre | Ticari ilişkiler |
| Ceza Kanunu | İtalya | Modern ceza hukuku |
| Ticaret Kanunu | Almanya | Ticari düzenlemeler |
LGS İpucu: Medeni Kanun en sık sorulan konudur! İsviçre'den alındığını ve kadın haklarını (miras, boşanma, tek eşlilik) getirdiğini unutma.
📚 Eğitim ve Kültür Alanında İnkılaplar
- Tevhid-i Tedrisat Kanunu (1924): Eğitim birliği, tüm okullar MEB'e bağlandı
- Harf İnkılabı (1928): Arap harfleri bırakılıp Latin harfleri kabul edildi
- Türk Tarih Kurumu (1931): Türk tarihini araştırmak
- Türk Dil Kurumu (1932): Türk dilini araştırmak, sadeleştirmek
- Üniversite reformu (1933): Darülfünun kapatılıp İstanbul Üniversitesi kuruldu
- Millet Mektepleri: Yetişkinlere okuma-yazma öğretmek
👔 Toplumsal Alanda İnkılaplar
- Şapka Kanunu (1925): Fes yasaklandı, şapka zorunlu oldu
- Tekke ve zaviyelerin kapatılması (1925): Tarikat faaliyetleri yasaklandı
- Soyadı Kanunu (1934): Herkes soyadı almak zorunda, Mustafa Kemal'e “Atatürk” soyadı verildi
- Uluslararası takvim ve saat (1926): Miladi takvim ve 24 saat sistemi kabul edildi
- Ölçü ve tartı birimleri (1931): Metrik sistem kabul edildi
- Hafta tatili değişikliği (1935): Cuma → Pazar
💰 Ekonomi Alanında İnkılaplar
- İzmir İktisat Kongresi (1923): Milli ekonomi politikası belirlendi, “Misak-ı İktisadi”
- Aşar vergisinin kaldırılması (1925): Çiftçinin üzerindeki ağır yük kaldırıldı
- Kabotaj Kanunu (1 Temmuz 1926): Türk karasularında taşımacılık hakkı Türklere verildi
- I. Beş Yıllık Kalkınma Planı (1934): Devletçilik ilkesi uygulamaya kondu
- Sümerbank, Etibank: Devlet fabrikaları ve bankalar kuruldu
✍️ Pratik Sorular
Soru 1: Tevhid-i Tedrisat Kanunu'nun amacı nedir?
Eğitim-öğretimi birleştirmek. Tüm okullar Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlanmış, medreseler kapatılmıştır. Bu sayede eğitimde birlik sağlanmıştır.
Soru 2: Medeni Kanun ile kadınlara hangi haklar verilmiştir?
Resmi nikâh zorunluluğu, tek eşlilik, boşanma hakkı, miras hakkında eşitlik, mahkemede tanıklık hakkı. Kadın-erkek eşitliğinin hukuki temeli atılmıştır.
Soru 3: Harf inkılabının yapılmasının en önemli nedeni nedir?
Okuma-yazma oranını artırmak ve Batı dünyasıyla iletişimi kolaylaştırmak. Latin harfleri öğrenmesi daha kolay olduğu için okuryazarlık hızla artmıştır.
🎯 Hızlı Özet
- Saltanat kaldırma (1922) → Cumhuriyet ilanı (1923) → Halifelik kaldırma (1924)
- Medeni Kanun İsviçre'den, Ceza Kanunu İtalya'dan alındı
- Tevhid-i Tedrisat: Eğitim birliği (1924)
- Harf İnkılabı: Latin harfleri (1928)
- Soyadı Kanunu (1934), Kadınlara seçme hakkı (1934)
- Aşar vergisi kaldırma (1925): Çiftçiyi rahatlatma
- Kabotaj Kanunu (1926): Deniz ticaretinde bağımsızlık
📝 Konuyu anladın mı? Şimdi kendini test et!
0 Yorum