🌍 8. Sınıf İnkılap Tarihi – Atatürk Dönemi Dış Politika Konu Anlatımı
Hatay sorunu, Montrö Boğazlar Sözleşmesi, Balkan ve Sadabat Paktı, Milletler Cemiyeti. LGS'ye yönelik detaylı anlatım!
📌 Atatürk'ün Dış Politika İlkeleri
Atatürk'ün dış politikadaki temel yaklaşımı: "Yurtta barış, dünyada barış"
- Bağımsızlık: Tam bağımsızlık, her alanda egemenlik
- Barışçılık: Sorunları diplomasiyle çözmek
- Gerçekçilik: Hayallere değil gerçeklere dayalı politika
- Karşılıklı saygı: Eşit devlet ilişkileri
- Uluslararası iş birliği: Paktlar ve anlaşmalar
🇹🇷 Önemli Dış Politika Olayları
1. Türkiye'nin Milletler Cemiyeti'ne Girişi (1932)
- Milletler Cemiyeti, I. Dünya Savaşı sonrası kurulan uluslararası örgüttür
- Türkiye 1932'de İspanya'nın teklifiyle üye olmuştur
- Bu, Türkiye'nin uluslararası arenada tanınması ve itibar kazanmasıdır
2. Balkan Antantı (1934)
- Üyeler: Türkiye, Yunanistan, Romanya, Yugoslavya
- Amaç: Balkanlarda barış ve güvenliği korumak
- Neden: İtalya ve Almanya'nın yayılmacı politikalarına karşı
- Bulgaristan sınır sorunları nedeniyle katılmamıştır
3. Montrö Boğazlar Sözleşmesi (1936)
Atatürk dönemi dış politikanın en önemli başarısı!
- Lozan'da kurulan Boğazlar Komisyonu kaldırıldı
- Boğazlar'ın yönetimi tamamen Türkiye'ye verildi
- Ticaret gemileri serbestçe geçebilir
- Savaş gemileri Türkiye'nin izniyle geçer
- Sonuç: Türkiye'nin egemenlik haklarının tam olarak tanınması
4. Sadabat Paktı (1937)
- Üyeler: Türkiye, İran, Irak, Afganistan
- Amaç: Doğu sınırlarında güvenlik ve iş birliği
- İtalya'nın Orta Doğu'daki yayılmacı politikasına karşı kurulmuştur
5. Hatay'ın Anavatana Katılması (1939)
- Hatay, Lozan'da Fransa mandası altındaki Suriye'ye bırakılmıştı
- 1936'da Suriye'nin bağımsızlık hazırlıkları başlayınca Hatay sorunu gündeme geldi
- 1938'de Hatay Devleti kuruldu (Milletler Cemiyeti gözetiminde seçim)
- 23 Haziran 1939'da Hatay Meclisi Türkiye'ye katılma kararı aldı
- Atatürk, Hatay sorununu diplomasi yoluyla çözmüştür
📊 Karşılaştırma Tablosu
| Olay | Tarih | Önemi |
|---|---|---|
| Milletler Cemiyeti | 1932 | Uluslararası tanınma |
| Balkan Antantı | 1934 | Batı sınır güvenliği |
| Montrö Sözleşmesi | 1936 | Boğazlarda tam egemenlik |
| Sadabat Paktı | 1937 | Doğu sınır güvenliği |
| Hatay'ın katılması | 1939 | Toprak bütünlüğü |
✍️ Pratik Sorular
Soru 1: Montrö Boğazlar Sözleşmesi'nin en önemli sonucu nedir?
Lozan'da kurulan Boğazlar Komisyonu kaldırılmış ve Boğazlar'ın yönetimi tamamen Türkiye'ye devredilmiştir. Bu, Türkiye'nin egemenlik haklarının tam olarak kabul edilmesi anlamına gelir.
Soru 2: Balkan Antantı ve Sadabat Paktı'nın ortak amacı nedir?
Her ikisi de sınır güvenliğini korumak ve yayılmacı devletlere karşı savunma ittifakı oluşturmak amacıyla kurulmuştur. Balkan Antantı batı sınırını, Sadabat Paktı doğu sınırını güvence altına almıştır.
Soru 3: Hatay sorununun diplomasi ile çözülmesi hangi Atatürk ilkesiyle ilgilidir?
"Yurtta barış, dünyada barış" ilkesi ve barışçıl dış politika anlayışıyla ilgilidir. Atatürk, savaş yerine uluslararası hukuk ve diplomasi yolunu tercih etmiştir.
🎯 Hızlı Özet
- Atatürk'ün dış politika ilkesi: Yurtta barış, dünyada barış
- 1932: Milletler Cemiyeti üyeliği → uluslararası tanınma
- 1934: Balkan Antantı → TR, Yunanistan, Romanya, Yugoslavya
- 1936: Montrö → Boğazlar'da tam egemenlik (en önemli başarı)
- 1937: Sadabat Paktı → TR, İran, Irak, Afganistan
- 1939: Hatay anavatana katıldı (diplomasiyle çözüldü)
📝 Konuyu anladın mı? Şimdi kendini test et!
0 Yorum