📚 Konu Anlatımı 👇 Teste Git✕+
📝 Sözcük Türleri
Bu konuda sözcük türlerini, özellikle fiilimsileri (isim-fiil, sıfat-fiil, zarf-fiil) ve bunların cümle içindeki görevlerini inceliyoruz.
📊 Sözcük Türleri Özet
| Tür | Görevi | Örnek |
|---|---|---|
| İsim | Varlıkların adı | ev, masa, Ali, mutluluk |
| Sıfat | İsmi niteler/belirtir | güzel ev, iki kişi |
| Zamir | İsmin yerini tutar | o, ben, şu, kendisi |
| Zarf | Fiili niteler/belirtir | hızlı koştu, çok güzel |
| Fiil | İş, oluş, hareket bildirir | gel-di, yaz-ıyor, oku-r |
🔄 Fiilimsiler (Eylemsiler)
Fiilimsiler, fiil kök ve gövdelerine getirilen eklerle oluşan ancak fiil gibi çekimlenemeyen sözcüklerdir. 3 türü vardır:
1️⃣ İsim-Fiil (Mastar)
Fiillere -mak/-mek, -ma/-me, -ış/-iş/-uş/-üş ekleri getirilerek yapılır. Cümlede isim gibi kullanılır.
- Okumak güzeldir. (-mak eki)
- Yürüyüş sağlığa faydalıdır. (-üş eki)
- Yazma alıştırması yaptık. (-ma eki)
2️⃣ Sıfat-Fiil (Ortaç)
Fiillere -an/-en, -dık/-dik, -acak/-ecek, -mış/-miş, -ar/-er, -maz/-mez ekleri getirilerek yapılır. Bir ismi niteler, yani sıfat görevi yapar.
- Koşan çocuk düştü. (-an eki → hangi çocuk?)
- Aldığı bilgisayar bozuldu. (-dığı eki → hangi bilgisayar?)
- Yapılacak işler var. (-acak eki → nasıl işler?)
- Nasır tutmuş elleriyle çalıştı. (-mış eki → nasıl eller?)
💡 İpucu: Sıfat-fiil bir isimden önce gelir ve onu niteler: “giden gemi”, “yapılan roman”
3️⃣ Zarf-Fiil (Bağ-fiil / Ulaç)
Fiillere -arak/-erek, -ıp/-ip, -ınca/-ince, -dıkça/-dikçe, -a…-a/-e…-e, -madan/-meden, -ken ekleri getirilerek yapılır. Fiili niteler.
- Faturasını ödeyip geri geldi. (-ip eki)
- Koşarak eve gitti. (-arak eki)
- Uzaklaştıkça sessizlik büyür. (-dıkça eki)
- Kollarını sallaya sallaya yürüdü. (-a…-a eki)
❌ Fiilimsi Olmayan Cümleler
Her cümlede fiilimsi bulunmak zorunda değildir:
- “Bahçenin girişinde bir ceviz ağacı vardı.” → Fiilimsi yok
- “Senin yaşındayken bir kaza geçirmiştim.” → “-ken” eki zamir/isme geldiği için fiilimsi değil
💡 Dikkat: Fiilimsi ekleri bir fiil kök/gövdesine gelmelidir. İsme gelen “-ki”, “-daki” gibi ekler fiilimsi değildir!
⚠️ Test İpucu: Fiilimsi sayarken her eki tek tek işaretle! İsim-fiil = -mak/-me/-ış, sıfat-fiil = -an/-dık/-acak/-mış (ismi niteler), zarf-fiil = -arak/-ıp/-ınca/-dıkça (fiili niteler). Fiilimsi olmayan cümlelerde fiil ekleri çekimli fiildir, fiilimsi değil!
7. Sınıf Türkçe – Sözcük Türleri Testi ile bilginizi test edin. Bu testte 10 soru bulunmaktadır. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli müfredatına uygun hazırlanmıştır.
0 Yorum