7. Sınıf Sosyal Bilgiler İnsanlar Yerler ve Çevreler (3)

Doğu Anadolu Bölgesi; yüksek dağlık yapısı, uzun ve çetin kışları, sınırlı tarım alanları ve az sayıda sanayi tesisiyle Türkiye’nin en seyrek nüfuslu bölgesidir.

Artan nüfusa yetişemeyen altyapı (su, elektrik, kanalizasyon, yol) diğer pek çok kentsel sorunun temel kaynağıdır; konut sıkıntısı, ulaşım tıkanıklığı ve çevre sorunları bu yetersizlikten beslenir.

Nüfus yoğunluğu; bir bölgedeki toplam nüfusun o bölgenin yüzölçümüne (km²) bölünmesiyle bulunur ve “kişi/km²” birimiyle ifade edilir.

Nüfusu yoğun bölgelerde su, enerji ve gıda gibi kaynaklar daha hızlı tüketilir; okul, hastane, ulaşım gibi hizmetler üzerindeki baskı artar.

Akdeniz ve Ege kıyıları; Akdeniz ikliminin sağladığı ılıman hava, verimli zeytin-turunçgil bağları ve güçlü turizm sektörüyle iç kesimlere göre daha yoğun nüfus çekmiştir.

Nüfus sayımı verileri; okul, hastane, yol, su tesisi gibi yatırımların nerelere ne ölçüde yapılacağını belirlemede devlet için temel karar destek aracıdır.

Şehirlerdeki iş imkânları, eğitim kurumları ve sağlık hizmetleri köy nüfusunu merkeze çekerken, tarımda makineleşme de köyde gerekli olan iş gücünü azaltmıştır.

Tabanı geniş nüfus piramidi; yüksek doğum oranını ve genç nüfus fazlalığını gösterir. Bu durum ülkenin hızlı nüfus artışı yaşadığına işaret eder.

Doğu Karadeniz’de dağlar denize paralel uzanır ve tarıma elverişli düzlükler son derece azdır. Bu coğrafi yapı bölgede kalıcı nüfus yoğunluğunu sınırlandırmaktadır.

Nüfus azaldıkça köy okulu ve sağlık ocağı gibi hizmetler sürdürülemez hale gelir; bu durum köyde kalanlar için de zorunlu göçü kaçınılmaz kılar ve köyler zamanla terk edilir.