📚 Konu Anlatımı 👇 Teste Git✕+
📖 Çokgenler
🔷 Çokgenler
📐 Formüller
- İç açılar toplamı: (n-2)×180°
- Dış açılar toplamı: 360°
- Köşegen sayısı: n(n-3)/2
⚠️ Test İpucu: Düzgün çokgende dış açılar toplamı her zaman 360°!
⬡ Çokgenler – 7. Sınıf Matematik
Çokgen kavramı, çeşitleri, iç açılar, dış açılar ve köşegenler konularını derinlemesine öğrenelim!
📐 Çokgen Nedir?
Çokgen, en az üç doğru parçasıyla sınırlanmış kapalı geometrik şekillerdir. Kenar sayısına göre isim alırlar.
Çokgen Çeşitleri
| Kenar Sayısı | Çokgen Adı | İngilizce | Örnek |
|---|---|---|---|
| 3 | Üçgen | Triangle | △ |
| 4 | Dörtgen | Quadrilateral | Kare, Dikdörtgen |
| 5 | Beşgen | Pentagon | ABD Savunma Bakanlığı |
| 6 | Altıgen | Hexagon | Bal peteği |
| 7 | Yedigen | Heptagon | – |
| 8 | Sekizgen | Octagon | DUR tabelası |
| 10 | Ongen | Decagon | – |
| n | n-gen | n-gon | Genel form |
💡 Not: Çokgen en az 3 kenarlı olmalıdır. 2 veya 1 kenarlı çokgen yoktur!
⭐ Düzgün Çokgen
Düzgün çokgen, tüm kenarları ve tüm iç açıları eşit olan çokgendir.
Düzgün Çokgen Örnekleri
✓ Eşkenar üçgen: 3 kenar eşit, 3 açı eşit (her biri 60°)
✓ Kare: 4 kenar eşit, 4 açı eşit (her biri 90°)
✓ Düzgün beşgen: 5 kenar eşit, 5 açı eşit (her biri 108°)
✓ Düzgün altıgen: 6 kenar eşit, 6 açı eşit (her biri 120°)
Düzgün Olmayan Çokgenler
✗ Dikdörtgen: Kenarlar eşit değil (düzgün DEĞİL)
✗ İkizkenar üçgen: Açılar eşit değil (düzgün DEĞİL)
✗ Yamuk: Kenarlar ve açılar farklı (düzgün DEĞİL)
💡 Önemli: Düzgün çokgen için hem kenarlar hem de açılar eşit olmalı!
📊 İç Açılar Toplamı
Bir çokgenin iç açılarının toplamı, kenar sayısına bağlıdır.
İç Açılar Toplamı = (n – 2) × 180°
n = kenar sayısı
Örnek 1: Beşgenin İç Açılar Toplamı
Soru: Bir beşgenin iç açılar toplamı kaç derecedir?
Çözüm:
n = 5 (beşgen 5 kenarlıdır)
İç Açılar Toplamı = (5 – 2) × 180°
= 3 × 180° = 540°
Cevap: 540°
İç Açılar Toplamı Tablosu
| Çokgen | n | Hesaplama | Toplam |
|---|---|---|---|
| Üçgen | 3 | (3-2)×180° = 1×180° | 180° |
| Dörtgen | 4 | (4-2)×180° = 2×180° | 360° |
| Beşgen | 5 | (5-2)×180° = 3×180° | 540° |
| Altıgen | 6 | (6-2)×180° = 4×180° | 720° |
| Sekizgen | 8 | (8-2)×180° = 6×180° | 1080° |
Örnek 2: Kenar Sayısını Bulma
Soru: İç açılar toplamı 900° olan çokgen kaç kenarlıdır?
Çözüm:
İç Açılar Toplamı = (n – 2) × 180°
900° = (n – 2) × 180°
900° ÷ 180° = n – 2
5 = n – 2
n = 5 + 2 = 7
Cevap: 7 kenarlı (Yedigen)
🔄 Düzgün Çokgenlerde Bir İç Açı
Düzgün çokgenlerde tüm iç açılar eşittir. Bir iç açıyı bulmak için toplam açıyı kenar sayısına böleriz.
Bir İç Açı = (n – 2) × 180° ÷ n
veya
Bir İç Açı = [(n – 2) × 180°] / n
Örnek 3: Düzgün Altıgenin Bir İç Açısı
Soru: Düzgün bir altıgenin bir iç açısı kaç derecedir?
Çözüm:
Yöntem 1: Toplam bulup böl
İç Açılar Toplamı = (6 – 2) × 180° = 720°
Bir İç Açı = 720° ÷ 6 = 120°
Yöntem 2: Direkt formül
Bir İç Açı = (6 – 2) × 180° ÷ 6
= 4 × 180° ÷ 6 = 720° ÷ 6 = 120°
Cevap: 120°
Örnek 4: Düzgün Çokgenlerde Bir İç Açı Değerleri
| Düzgün Çokgen | Bir İç Açı |
|---|---|
| Eşkenar Üçgen | 60° |
| Kare | 90° |
| Düzgün Beşgen | 108° |
| Düzgün Altıgen | 120° |
| Düzgün Sekizgen | 135° |
🔓 Dış Açılar Toplamı
Bir çokgenin dış açılarının toplamı her zaman 360°‘dir. Bu, kenar sayısından bağımsızdır!
Dış Açılar Toplamı = 360°
Her çokgen için sabit!
Örnek 5: Düzgün Çokgende Bir Dış Açı
Soru: Düzgün bir beşgenin bir dış açısı kaç derecedir?
Çözüm:
Dış Açılar Toplamı = 360° (her zaman)
Düzgün beşgende 5 dış açı vardır ve hepsi eşittir.
Bir Dış Açı = 360° ÷ 5 = 72°
Cevap: 72°
İç Açı ve Dış Açı İlişkisi
İç Açı + Dış Açı = 180°
Örnek: Kare
İç Açı = 90°
Dış Açı = 180° – 90° = 90°
💡 Püf Nokta: Dış açılar toplamı HERKEZ 360°! Üçgen de 360°, sekizgen de 360°!
📏 Köşegen Sayısı
Köşegen, çokgenin komşu olmayan iki köşesini birleştiren doğru parçasıdır.
Köşegen Sayısı = n(n – 3) ÷ 2
n = kenar sayısı
Örnek 6: Altıgenin Köşegen Sayısı
Soru: Bir altıgenin kaç köşegeni vardır?
Çözüm:
n = 6
Köşegen Sayısı = 6(6 – 3) ÷ 2
= 6 × 3 ÷ 2
= 18 ÷ 2 = 9
Cevap: 9 köşegen
Köşegen Sayıları Tablosu
| Çokgen | Kenar (n) | Hesaplama | Köşegen |
|---|---|---|---|
| Üçgen | 3 | 3(3-3)÷2 = 0÷2 | 0 |
| Dörtgen | 4 | 4(4-3)÷2 = 4÷2 | 2 |
| Beşgen | 5 | 5(5-3)÷2 = 10÷2 | 5 |
| Altıgen | 6 | 6(6-3)÷2 = 18÷2 | 9 |
| Sekizgen | 8 | 8(8-3)÷2 = 40÷2 | 20 |
🌍 Günlük Hayattan Örnekler
Örnek 7: Bal Peteği – Düzgün Altıgen
Durum: Arıların yaptığı bal peteği hücreleri
Açıklama: Arılar bal peteklerini düzgün altıgen şeklinde yaparlar. Çünkü altıgen en az malzemeyle en fazla alanı kaplar ve dayanıklıdır.
Geometrik Özellik: Her bir altıgen 6 kenarlı ve her iç açısı 120°’dir.
Örnek 8: DUR Tabelası – Düzgün Sekizgen
Durum: Trafikteki kırmızı DUR tabelaları
Açıklama: Dur tabelaları düzgün sekizgen şeklindedir. Bu şekil uzaktan bile kolayca fark edilir ve dikkat çeker.
Geometrik Özellik: 8 kenarlı, her iç açısı 135°, her dış açısı 45°’dir.
Örnek 9: Pentagon Binası – Düzgün Beşgen
Durum: ABD Savunma Bakanlığı binası
Açıklama: Pentagon binası düzgün beşgen şeklindedir. Dünyanın en büyük ofis binalarından biridir.
Geometrik Özellik: 5 kenarlı, iç açılar toplamı 540°, her iç açısı 108°’dir.
⚠️ Sık Yapılan Hatalar
❌ Hata 1: Formülde (n – 2) yerine (n + 2) yazmak
✓ Doğru: İç Açılar Toplamı = (n – 2) × 180° (eksi 2!)
❌ Hata 2: Dış açılar toplamının kenar sayısına bağlı olduğunu düşünmek
✓ Doğru: Dış açılar toplamı her zaman 360°dir!
❌ Hata 3: Düzgün çokgen için sadece kenarların eşitliğine bakmak
✓ Doğru: Düzgün çokgen için hem kenarlar hem de açılar eşit olmalı!
❌ Hata 4: Köşegen formülünde ÷ 2’yi unutmak
✓ Doğru: Köşegen = n(n – 3) ÷ 2 (bölü 2 önemli!)
❌ Hata 5: İç açı ve dış açı toplamını karıştırmak
✓ Doğru: İç açılar = (n-2)×180°, Dış açılar = 360° (sabit)
📝 Formül Özeti
| Özellik | Formül |
|---|---|
| İç Açılar Toplamı | (n – 2) × 180° |
| Dış Açılar Toplamı | 360° |
| Düzgün Çokgende Bir İç Açı | (n – 2) × 180° ÷ n |
| Düzgün Çokgende Bir Dış Açı | 360° ÷ n |
| Köşegen Sayısı | n(n – 3) ÷ 2 |
| İç Açı + Dış Açı | 180° |
📚 Özet
- Çokgen: En az 3 kenarlı kapalı şekil
- Düzgün Çokgen: Tüm kenarlar ve açılar eşit
- İç Açılar Toplamı: (n – 2) × 180°
- Dış Açılar Toplamı: Her zaman 360°
- Düzgün Çokgende Bir İç Açı: (n – 2) × 180° ÷ n
- Düzgün Çokgende Bir Dış Açı: 360° ÷ n
- Köşegen Sayısı: n(n – 3) ÷ 2
- Üçgen: 180°, Dörtgen: 360°, Beşgen: 540°, Altıgen: 720°
- Önemli: n = kenar sayısı (ve köşe sayısı)
🎯 Konuyu pekiştirmek için testimizi çöz!
0 Yorum