6. Sınıf Türkçe Yazım Kuralları Konu Anlatımı


.yazim6-container { max-width: 900px; margin: 0 auto; font-family: -apple-system, BlinkMacSystemFont, “Segoe UI”, Roboto, Arial, sans-serif; }
.yazim6-baslik { background: linear-gradient(135deg, #E65100, #FF8A65); padding: 30px; border-radius: 15px; margin-bottom: 25px; color: white; box-shadow: 0 4px 15px rgba(230, 81, 0, 0.3); }
.yazim6-konu { background: #FFF3E0; padding: 25px; border-radius: 10px; margin-bottom: 20px; border-left: 5px solid #E65100; }
.yazim6-konu h3 { color: #E65100; margin-top: 0; }
.yazim6-ornek { background: white; padding: 20px; border-radius: 10px; margin: 15px 0; border: 2px solid #FFE0B2; }
.kural-kutu { background: white; padding: 20px; border-radius: 10px; margin: 15px 0; border: 2px solid #E65100; }
.dogru-ornek { background: #E8F5E9; padding: 12px; margin: 8px 0; border-radius: 5px; border-left: 4px solid #4CAF50; }
.yanlis-ornek { background: #FFEBEE; padding: 12px; margin: 8px 0; border-radius: 5px; border-left: 4px solid #F44336; }
.yazim6-tablo { width: 100%; border-collapse: collapse; background: white; border-radius: 8px; overflow: hidden; margin: 15px 0; }
.yazim6-tablo thead tr { background: linear-gradient(135deg, #E65100, #F57C00); }
.yazim6-tablo th { padding: 12px; color: white; text-align: center; font-weight: bold; }
.yazim6-tablo td { padding: 10px; border-bottom: 1px solid #eee; }
.yazim6-tablo tr:nth-child(even) { background: #f9f9f9; }
.dikkat-kutu { background: #FFEBEE; padding: 15px; border-left: 4px solid #F44336; margin: 15px 0; border-radius: 5px; }
.ipucu-kutu { background: #E8F5E9; padding: 15px; border-left: 4px solid #4CAF50; margin: 15px 0; border-radius: 5px; }
.soru-kutu { background: #E3F2FD; padding: 20px; border-radius: 10px; margin: 20px 0; border: 2px solid #2196F3; }
.ozet-kutu { background: linear-gradient(135deg, #BF360C, #E65100); padding: 25px; border-radius: 10px; color: white; margin: 25px 0; }
.test-kutu { background: #f0f0f0; padding: 20px; border-radius: 10px; text-align: center; margin: 25px 0; }
.karsilastirma { display: grid; grid-template-columns: 1fr 1fr; gap: 15px; margin: 15px 0; }

✍️ Yazım Kuralları

Bu dersimizde Türkçe’nin doğru yazım kurallarını detaylı olarak öğreneceğiz!

📖 Yazım Kuralları Nedir?

Yazım kuralları, bir dilin yazılı anlatımda nasıl kullanılacağını gösteren, birliği ve anlaşılırlığı sağlayan kurallardır.

Doğru yazım iletişimi kolaylaştırır ve anlam karışıklığını önler.

💡 Neden Önemlidir?
Yanlış yazım anlam değiştirebilir veya metni anlaşılmaz hale getirebilir.
Örnek: “Evde kaldım” ≠ “Ev de kaldım” (farklı anlamlar)

🔤 Büyük Harfin Kullanımı

Tanım: Türkçe’de belirli durumlarda büyük harf kullanılır.

📝 Büyük Harf Kullanım Yerleri:

1️⃣ Cümle Başında

Kitap okumak faydalıdır.
Bugün hava çok güzel.
❌ kitap okumak faydalıdır. (küçük harfle başlamış)
2️⃣ Özel İsimlerde (Kişi Adları)

Mustafa Kemal Atatürk
Ali, Ayşe, Mehmet, Fatma
❌ ali, ayşe (küçük harfle yazılmış)
3️⃣ Yer Adlarında

Türkiye, Ankara, İstanbul, İzmir
Karadeniz, Akdeniz, Ege Denizi
Van Gölü, Sakarya Nehri
Erciyes Dağı, Nemrut Dağı
4️⃣ Millet ve Dil Adlarında

Türk, Alman, İngiliz, Fransız
Türkçe, İngilizce, Arapça, Almanca
5️⃣ Kurum ve Kuruluş Adlarında

Türkiye Büyük Millet Meclisi
Milli Eğitim Bakanlığı
Hacettepe Üniversitesi
6️⃣ Kitap, Dergi, Gazete Adlarında

✅ “Küçük Prens” kitabını okudum.
✅ “Milli Eğitim” dergisi
✅ “Milliyet” gazetesi
7️⃣ Unvan ve Lakaplarında

Sultan Süleyman
Yavuz Sultan Selim
Fatih Sultan Mehmet
⚠️ DİKKAT:
• Ay ve gün adları küçük harfle yazılır: ocak, şubat, pazartesi, salı
• Yön adları küçük harfle yazılır: doğu, batı, güney, kuzey
• Ancak bunlar özel isim olarak kullanılırsa büyük yazılır: Doğu Anadolu, Batı Karadeniz

📍 “de, da” Bağlacı ve “-de, -da” Eki

Bu konu Türkçe’nin en çok karıştırılan yazım kurallarından biridir!

✅ “de, da” Bağlacı (AYRI)

Özelliği: Cümleden çıkarılabilir, “dahi, de” anlamına gelir.

Örnekler:
• Ben de geldim. → Ben geldim. (çıkarılabilir) ✅
• Sen de gel! → Sen gel! (çıkarılabilir) ✅
• Ali de okudu. → Ali okudu. (çıkarılabilir) ✅
• Biz de gideceğiz. → Biz gideceğiz. (çıkarılabilir) ✅
💡 Test Yöntemi: Cümleden çıkardığında anlam bozulmazsa AYRI yazılır!

🔗 “-de, -da” Eki (BİTİŞİK)

Özelliği: Bulunma (lokatif) hali eki, çıkarılamaz.

Örnekler:
• Evde kaldım. → Ev kaldım. (anlamsız) ✅
• Okulda okuyorum. → Okul okuyorum. (anlamsız) ✅
• Bahçede oynadık. → Bahçe oynadık. (anlamsız) ✅
• Ankara‘da yaşıyorum. → Ankara yaşıyorum. (anlamsız) ✅
💡 Test Yöntemi: Çıkardığında anlam bozuluyorsa BİTİŞİK yazılır!

🔍 Karşılaştırma Örnekleri:

Ayrı (Bağlaç) Bitişik (Ek)
Ben de geldim. (Ben dahi geldim) Evde kaldım. (Nerede? Evde)
Ali de gelsin. (Ali dahi gelsin) Okulda ders var. (Nerede? Okulda)
Biz de gideceğiz. (Biz dahi) Ankara‘da yaşıyorum. (Nerede? Ankara’da)
Sen de yap! (Sen dahi yap) Bahçede çiçek var. (Nerede? Bahçede)

❓ “mi, mı, mu, mü” Soru Eki

Kural: Soru eki HER ZAMAN AYRI yazılır!

📝 Soru Eki Kullanımı:

Doğru Örnekler (Ayrı Yazım)

✅ Geldin mi?
✅ Okula gidiyor musun?
✅ Bu kitap güzel mi?
✅ Ödevini yaptın ?
✅ Yarın gelecek misin?
Yanlış Örnekler (Bitişik Yazım)

❌ Geldinmi?
❌ Okula gidiyormusun?
❌ Bu kitap güzelmi?
⚠️ ÖNEMLİ KURAL:
Soru eki büyük ünlü uyumuna uyar: mi, mı, mu, mü
• Geldin mi? (i-i uyumu)
• Yaptın ? (ı-ı uyumu)
• Okudun mu? (u-u uyumu)
• Gördün ? (ü-ü uyumu)

🔗 “ki” Bağlacı ve “-ki” Eki

Bu konu da sıkça karıştırılır!

✅ “ki” Bağlacı (AYRI)

Özelliği: Açıklama yapar, cümleyi bağlar.

Örnekler:
• Biliyorum ki haklısın.
• İnanıyorum ki başaracağım.
• Öyle bir şey oldu ki şaşırdım.
• Çalış ki başarılı olasın.
💡 İpucu: “ki” yerine “çünkü” veya bir açıklama konulabiliyorsa AYRI yazılır!

🔗 “-ki” Eki (BİTİŞİK)

Özelliği: Sıfat yapar, zamirleştirir.

Örnekler:
• Evdeki kitap (evde olan kitap – sıfat)
• Dün ders (dünün dersi – sıfat)
• Bugün gazete (bugünün gazetesi – sıfat)
• Bendeki para (bendeki para – sıfat)
💡 İpucu: Bir ismi niteleyen sıfat yapıyorsa BİTİŞİK yazılır!

🔍 Karşılaştırma Örnekleri:

Ayrı (Bağlaç) Bitişik (Ek/Sıfat)
Biliyorum ki haklısın. Evdeki çocuk
Öyle oldu ki şaşırdım. Dün konuşma
Çalış ki başarılı olasın. Bugün hava
İnanıyorum ki gelecek. Bendeki kalem

🔢 Sayıların Yazımı

Sayılar yazıyla veya rakamla yazılabilir.

📝 Sayı Yazım Kuralları:

1️⃣ Tek Sözcükle Yazılanlar (Bitişik)

✅ on, yirmi, otuz, kırk, elli, yüz, bin
❌ on beş (ayrı ama tek basamak olduğu için bitişik olmalı – onbeş değil, on beş doğru)
2️⃣ İki Sözcükle Yazılanlar (Ayrı)

✅ on beş, yirmi üç, otuz dört, kırk beş
✅ yüz on, bin beş yüz, iki bin yirmi dört
3️⃣ Tarih Yazımı

✅ 29 Ekim 1923 (uzun yazım)
✅ 15.01.2024 (kısa yazım)
✅ 29.10.1923
4️⃣ Saat Yazımı

✅ 14.30, 09.15, 18.45
✅ 14:30, 09:15, 18:45
✅ Saat on dört otuz (yazıyla)
5️⃣ Kesirli Sayılar

✅ yarım, üçte bir, dörtte üç, beşte iki
✅ 1/2, 1/3, 3/4, 2/5
⚠️ DİKKAT:
• Yüzde yazımı: %50 veya yüzde elli
• Para: 100 TL veya yüz Türk Lirası
• Ölçü birimleri: 5 kg, 10 cm, 20 km

🔤 Birleşik Sözcükler

İki veya daha fazla sözcüğün birleşmesiyle oluşan kelimelerdir.

📝 Birleşik Sözcük Yazım Şekilleri:

1️⃣ Bitişik Yazılanlar

✅ hanımeli, ağaçkakan, ayçiçeği
✅ bugün, dün, yarın, öbürgün
✅ babaanne, anneanne, dayı, teyze
✅ başöğretmen, başbakan, cumhurbaşkanı
2️⃣ Ayrı Yazılanlar

✅ anne baba (ebeveyn), kardeş bacı
✅ gidiş dönüş, alış veriş
✅ gel git, ye iç
3️⃣ Kısalmış Birleşikler

✅ pazartesi (pazar ertesi)
✅ salı (salı günü)
✅ cumartesi (cuma ertesi)
✅ gelincik (gelin + çiçek)

📌 Kesme İşareti Kullanımı

Özel isimlere gelen ekleri ayırmak için kullanılır.

📝 Kesme İşareti Kuralları:

1️⃣ Özel İsim + Ek (Kesme KULLANILIR)

✅ Türkiyede, Türkiyenin, Türkiyeyi
✅ Alinin, Aliye, Aliden
✅ Ankarada, İstanbula, İzmirden
2️⃣ Cins İsim + Ek (Kesme KULLANILMAZ)

✅ kitabı, kalemin, deftere, okula, evde
❌ kitap’ı, kalem’in, defter’e
3️⃣ Kısaltma + Ek (Kesme KULLANILIR)

✅ TRTde, TBMMnin, MEBe
✅ UNESCOnun, NATOdan
⚠️ ÖNEMLİ:
Özel ismin tamamına ek gelirse kesme kullanılır, sadece bir kelimesine gelirse kullanılmaz.
• Van Gölünde ✅ (tüm özel isme ek)
• Van Gölünde ❌ (sadece “göl” kelimesine ek gibi görünüyor)

🎓 Pratik Alıştırmalar

📝 Alıştırma 1: Ayrı mı Bitişik mi?

Soru: Aşağıdaki kelimeleri doğru şekilde yazınız:

  1. Evde / Ev de
  2. Okula gidiyor mu / Okula gidiyormu
  3. Biliyorum ki / Biliyorumki
  4. Evdeki / Ev deki
  5. Ali de geldi / Alide geldi
📖 Cevapları Göster
  1. Evde (bulunma eki, bitişik)
  2. Okula gidiyor mu (soru eki, ayrı)
  3. Biliyorum ki (bağlaç, ayrı)
  4. Evdeki (sıfat yapan ek, bitişik)
  5. Ali de geldi (bağlaç – Ali dahi geldi, ayrı)

📝 Alıştırma 2: Büyük mü Küçük mü?

Soru: Aşağıdaki kelimeleri doğru şekilde yazınız:

  1. türkiye, ankara, istanbul
  2. ali, ayşe, mehmet
  3. türkçe, ingilizce, almanca
  4. pazartesi, salı, çarşamba
  5. ocak, şubat, mart
📖 Cevapları Göster
  1. Türkiye, Ankara, İstanbul (yer adları, büyük harf)
  2. Ali, Ayşe, Mehmet (kişi adları, büyük harf)
  3. Türkçe, İngilizce, Almanca (dil adları, büyük harf)
  4. pazartesi, salı, çarşamba (gün adları, küçük harf)
  5. ocak, şubat, mart (ay adları, küçük harf)

📝 Alıştırma 3: Kesme İşareti

Soru: Gerekli yerlere kesme işareti koyunuz:

  1. Turkiyede yaşıyorum.
  2. Alinin kitabı
  3. Evde kaldım.
  4. Ankarada doğdum.
  5. TRTnin programı
📖 Cevapları Göster
  1. Türkiyede yaşıyorum. (özel isim + ek)
  2. Alinin kitabı (özel isim + ek)
  3. Evde kaldım. (cins isim, kesme yok)
  4. Ankarada doğdum. (özel isim + ek)
  5. TRTnin programı (kısaltma + ek)

📝 Alıştırma 4: Doğru mu Yanlış mı?

Soru: Aşağıdaki yazımlar doğru mu yanlış mı?

  1. Geldinmi?
  2. Biliyorum ki haklısın.
  3. kitap’ı okudum.
  4. Ben de geldim.
  5. Evdeki çocuk
📖 Cevapları Göster
  1. YANLIŞ → Geldin mi? (soru eki ayrı yazılır)
  2. DOĞRU ✅ (ki bağlacı ayrı)
  3. YANLIŞ → kitabı okudum. (cins isimde kesme kullanılmaz)
  4. DOĞRU ✅ (de bağlacı ayrı)
  5. DOĞRU ✅ (-ki sıfat yapan ek, bitişik)

⚠️ Sık Yapılan Hatalar

❌ Hata 1: Soru Ekinin Bitişik Yazılması

❌ YANLIŞ:
Geldinmi? Gidiyormusun?
✅ DOĞRU:
Geldin mi? Gidiyor musun?

❌ Hata 2: Cins İsimde Kesme Kullanımı

❌ YANLIŞ:
kitap’ı, kalem’in, ev’de
✅ DOĞRU:
kitabı, kalemin, evde

❌ Hata 3: “de, da” Bağlacının Bitişik Yazılması

❌ YANLIŞ:
Bende geldim. (ben dahi)
✅ DOĞRU:
Ben de geldim.

❌ Hata 4: Ay ve Gün Adlarında Büyük Harf

❌ YANLIŞ:
Pazartesi, Salı, Ocak, Şubat
✅ DOĞRU:
pazartesi, salı, ocak, şubat

📊 Özet Tablo

Kural Yazım Şekli Örnek
Büyük Harf Cümle başı, özel isim Ali, Türkiye, Ankara
“de, da” Bağlacı Ayrı (çıkarılabilir) Ben de geldim.
“-de, -da” Eki Bitişik (bulunma) Evde kaldım.
Soru Eki (mi) Her zaman ayrı Geldin mi?
“ki” Bağlacı Ayrı (açıklama) Biliyorum ki gelecek.
“-ki” Eki Bitişik (sıfat yapar) Evdeki çocuk
Kesme İşareti Özel isim + ek Türkiyede
Cins İsim Kesme yok kitabı, kalem in
Sayılar Ayrı veya bitişik on beş, yirmi, 15
Birleşik Kelimeler Bitişik veya ayrı hanımeli, anne baba

🎯 Önemli Noktalar

  • 📌 Cümle başları ve özel isimler büyük harfle başlar
  • 📌 “de, da” bağlacı ayrı, “-de, -da” eki bitişik yazılır
  • 📌 Soru eki “mi” her zaman ayrı yazılır
  • 📌 “ki” bağlacı ayrı, “-ki” eki bitişik yazılır
  • 📌 Özel isim + ek → kesme kullan, cins isim + ek → kesme kullanma
  • 📌 Ay ve gün adları küçük harfle yazılır
  • 📌 Dil ve millet adları büyük harfle yazılır
  • 📌 Test yöntemi: Çıkarınca anlam bozuluyorsa bitişik, bozulmuyorsa ayrı!

📝 Öğrendiklerini test etmeye hazır mısın?

Teste Başla →


Beğendiniz mi? Arkadaşlarınızla Paylaşın!

0

0 Yorum

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir