6. Sınıf Türkçe Sözcükte Anlam Testi

📖 Sözcükte Anlam

Türkçede kelimeler farklı anlamlarda kullanılabilir. Bir kelimenin sözlükteki anlamı ile cümle içindeki kullanımı farklı olabilir. Anlam türlerini bilmek, hem okuduğunu anlamak hem de sınavlarda başarılı olmak için şart!

🎯 Temel Anlam Türleri

• Gerçek (Temel) Anlam: Kelimenin akla ilk gelen, sözlükteki asıl anlamı. “Kapıyı aç” cümlesinde “aç” gerçek anlamdadır.
• Mecaz Anlam: Kelimenin gerçek anlamından uzaklaşarak kazandığı yeni anlam. “Yüzü güldü” cümlesinde yüz gerçekten gülmez, bu mecazdır.
• Terim Anlamı: Bir bilim veya sanat dalına ait özel anlam. “Özne” kelimesi günlük dilde farklı, Türkçe dersinde gramer terimi.

🔍 Somut ve Soyut Anlam

• Somut Anlam: Beş duyuyla algılanabilen varlıklar. Görülür, dokunulur, duyulur. Örnek: masa, su, çiçek, ses
• Soyut Anlam: Beş duyuyla algılanamayan kavramlar. Düşünce ve duygular. Örnek: sevgi, umut, özlem, mutluluk

🔄 Anlam İlişkileri

• Eş Anlamlı (Anlamdaş): Yazılışları farklı, anlamları aynı. Örnek: yüce-ulu, güzel-hoş, ev-konut
• Yakın Anlamlı: Anlamları birbirine yakın. Örnek: bakmak-seyretmek (tam aynı değil ama yakın)
• Zıt (Karşıt) Anlamlı: Tam tersi anlam. Örnek: uzun-kısa, büyük-küçük, sıcak-soğuk
• Sesteş (Eşsesli): Yazılışları aynı, anlamları farklı. Örnek: yüz (sayı) – yüz (organ), at (hayvan) – at (fırlatmak)

📈 Anlam Değişmeleri

• Anlam Genişlemesi: Kelimenin yeni anlamlar kazanması. Örnek: “fare” artık bilgisayar aracı da oldu.
• Anlam Daralması: Kelimenin bazı anlamlarını kaybetmesi.

🎯 Sınav İpuçları

• Gerçek anlam = Sözlükteki ilk anlam
• Mecaz = Gerçek anlamdan farklı kullanım
• Somut = Dokunulur, görülür / Soyut = Hissedilir ama görülmez
• Eş anlam = Aynı anlam / Zıt anlam = Ters anlam
• Sesteş = Aynı yazılış + Farklı anlam