6. Sınıf Türkçe Fiiller Konu Anlatımı


.fil6-container{max-width:900px;margin:0 auto;font-family:-apple-system,sans-serif}
.fil6-baslik{background:linear-gradient(135deg,#E65100,#FF8A65);padding:30px;border-radius:15px;margin-bottom:25px;color:white;box-shadow:0 4px 15px rgba(230,81,0,0.3)}
.fil6-konu{background:#FFF3E0;padding:25px;border-radius:10px;margin-bottom:20px;border-left:5px solid #E65100}
.fil6-konu h3{color:#E65100;margin-top:0}
.fil6-ornek{background:white;padding:20px;border-radius:10px;margin:15px 0;border:2px solid #FFE0B2}
.fil-kutu{background:white;padding:20px;border-radius:10px;margin:15px 0;border:2px solid #E65100}
.fil6-tablo{width:100%;border-collapse:collapse;background:white;border-radius:8px;overflow:hidden;margin:15px 0}
.fil6-tablo thead tr{background:linear-gradient(135deg,#E65100,#F57C00)}
.fil6-tablo th{padding:12px;color:white;text-align:center;font-weight:bold}
.fil6-tablo td{padding:12px;border-bottom:1px solid #eee;text-align:center}
.fil6-tablo tr:nth-child(even){background:#f9f9f9}
.dikkat-kutu{background:#FFEBEE;padding:15px;border-left:4px solid #F44336;margin:15px 0;border-radius:5px}
.ipucu-kutu{background:#E8F5E9;padding:15px;border-left:4px solid #4CAF50;margin:15px 0;border-radius:5px}
.soru-kutu{background:#E3F2FD;padding:20px;border-radius:10px;margin:20px 0;border:2px solid #2196F3}
.ozet-kutu{background:linear-gradient(135deg,#BF360C,#E65100);padding:25px;border-radius:10px;color:white;margin:25px 0}
.test-kutu{background:#f0f0f0;padding:20px;border-radius:10px;text-align:center;margin:25px 0}
.grid-2{display:grid;grid-template-columns:1fr 1fr;gap:15px;margin:15px 0}
.grid-3{display:grid;grid-template-columns:1fr 1fr 1fr;gap:15px;margin:15px 0}
.yanlis{background:#FFCDD2;padding:15px;border-radius:8px}
.dogru{background:#C8E6C9;padding:15px;border-radius:8px}
.vurgu-turuncu{color:#E65100;font-weight:bold}
.vurgu-yesil{color:#2E7D32;font-weight:bold}
.vurgu-mavi{color:#1565C0;font-weight:bold}

🏃 Fiiller (Eylemler)

Bu dersimizde fiil türlerini, zamanlarını, kişi eklerini ve fiil çekimlerini detaylı örneklerle öğreneceğiz!

📖 Fiil Nedir?

Fiil (Eylem): İş, oluş, hareket veya durum bildiren sözcüklerdir.

Fiiller -mek/-mak mastar ekiyle gösterilir ve cümlenin yüklemi olurlar.

🔍 Fiil Örnekleri:

Koşmak (hareket – iş fiili)
Okumak (iş fiili)
Büyümek (oluş fiili)
Olmak (durum fiili)
Gelmek (hareket fiili)
💡 Fiilleri Nasıl Tanırız?
• Cümlede ne yapıyor, ne oluyor, ne ediyor? sorularına cevap verir
• Mastar hali -mek/-mak eki ile biter
• Zamana ve kişiye göre değişir (çekimlenir)

📋 Anlamlarına Göre Fiiller

🔨

İş Fiili

Öznenin kasıtlı olarak yaptığı işleri bildirir.

Örnekler:
• yazmak
• okumak
• koşmak
• çalışmak
• söylemek
🌱

Oluş Fiili

Öznenin iradesi dışında kendiliğinden olan işleri bildirir.

Örnekler:
• büyümek
• solmak
• uyumak
• açılmak
• eriPHPEOF
echo mek
🧍

Durum Fiili

Öznenin bulunduğu durumu bildirir.

Örnekler:
• olmak
• kalmak
• bulunmak
• durmak
• yaşamak
Fiil Türü Özellik Soru Örnekler
İş Fiili Bilinçli yapılan iş Ne yapıyor? yazmak, okumak, koşmak
Oluş Fiili Kendiliğinden oluş Ne oluyor? büyümek, solmak, erimek
Durum Fiili Bulunduğu durum Ne durumda? olmak, kalmak, bulunmak

⏰ Zamanlara Göre Fiiller

📌 Zaman Ekleri

Fiiller zamana göre çekimlenir. İşin yapıldığı zamanı gösterir.

⏮️ Geçmiş Zaman

İşin daha önce yapıldığını bildirir.

Ekler: -dı/-di/-du/-dü
-mış/-miş/-muş/-müş

Örnekler:
• Okudum
• Geldi
• Yazmış

⏸️ Şimdiki Zaman

İşin şu anda yapıldığını bildirir.

Ekler: -(i)yor
-makta/-mekte

Örnekler:
• Okuyorum
• Geliyor
• Yazıyor

⏭️ Gelecek Zaman

İşin ileride yapılacağını bildirir.

Ekler: -(y)ecek/-(y)acak

Örnekler:
• Okuyacağım
• Gelecek
• Yazacak

📚 Zaman Çekimi Örnekleri (OKUMAK Fiili)

Geçmiş Zaman (-di) Şimdiki Zaman (-(i)yor) Gelecek Zaman (-(y)ecek)
Ben okudum Ben okuyorum Ben okuyacağım
Sen okudun Sen okuyorsun Sen okuyacaksın
O okudu O okuyor O okuyacak
Biz okuduk Biz okuyoruz Biz okuyacağız
Siz okudunuz Siz okuyorsunuz Siz okuyacaksınız
Onlar okudular Onlar okuyorlar Onlar okuyacaklar

👤 Kişiye Göre Fiiller

📌 Kişi Ekleri

Fiiller kişiye göre değişir. Kim yaptı? sorusuna cevap verir.

Kişi Kişi Eki Örnek (yazmak)
1. Tekil (Ben) -m, -(i)m yazıyorum
2. Tekil (Sen) -n, -sIn yazıyorsun
3. Tekil (O) -Ø (ek yok) yazıyor
1. Çoğul (Biz) -(y)Iz, -(y)Iz yazıyoruz
2. Çoğul (Siz) -sInIz yazıyorsunuz
3. Çoğul (Onlar) -lAr yazıyorlar

🎯 Pratik Alıştırmalar

Aşağıdaki soruları çözerek öğrendiklerini pekiştir!

Soru 1: “Çiçekler baharda açar.” cümlesindeki fiil hangi türdendir?

a) İş fiili
b) Oluş fiili
c) Durum fiili
d) Yardımcı fiil
Cevabı Göster
Doğru Cevap: B) Oluş fiili

Açıklama: “Açmak” fiili oluş fiilidir çünkü çiçeklerin açılması kendiliğinden olur. Kimsenin kasıtlı olarak yaptığı bir iş değildir.

Soru 2: “Kitap okuyorum.” cümlesindeki fiilin zamanı nedir?

Cevabı Göster
Zaman: Şimdiki Zaman

Açıklama: “Okuyorum” fiili -(i)yor eki almıştır. Bu ek şimdiki zaman ekidir. İş şu anda yapılmaktadır.

Soru 3: “Yarın okula gideceğim.” cümlesindeki fiilin kişisi ve zamanı nedir?

Cevabı Göster
Kişi: 1. Tekil Kişi (Ben)
Zaman: Gelecek Zaman

Açıklama: “Gideceğim” = git + ecek (gelecek zaman) + im (1. tekil kişi)

Soru 4: Aşağıdaki fiillerden hangisi iş fiili değildir?

a) yazmak
b) koşmak
c) solmak
d) çalışmak
Cevabı Göster
Doğru Cevap: C) solmak

Açıklama: “Solmak” oluş fiilidir. Çiçeklerin solması kendiliğinden olur, kasıtlı yapılmaz. Diğer fiiller (yazmak, koşmak, çalışmak) iş fiilleridir.

Soru 5: “Geçen hafta sinemaya gitmiştik.” cümlesindeki fiili çözümleyin.

Cevabı Göster
Fiil Çözümleme:

Kök: git-
Zaman Eki: -miş (geçmiş zaman)
Kişi Eki: -tik (1. çoğul kişi – Biz)
Fiil Türü: İş fiili
Anlamı: Biz (geçmişte) gitmiştik.

⚠️ Sık Yapılan Hatalar

❌ YANLIŞ

Hata 1: “Solmak” iş fiilidir.
(Kendiliğinden olan oluş fiilidir)
✓ DOĞRU

“Solmak” oluş fiilidir. Çiçekler kendiliğinden solar.
❌ YANLIŞ

Hata 2: Gelecek zaman eki -ecek/-acaktır.
✓ DOĞRU

Gelecek zaman eki -(y)ecek / -(y)acak‘tır. Ünsüzle biten fiillerde y harfi eklenmez.
❌ YANLIŞ

Hata 3: 3. tekil kişi ekidir: -Ø
✓ DOĞRU

3. tekil kişide (O) ek yoktur (Ø). “O okuyor” – “yor” eki ekdir ama kişi eki yok.
❌ YANLIŞ

Hata 4: Tüm fiiller -mak/-mek ile biter.
✓ DOĞRU

Sadece mastar hali -mak/-mek ile biter. Çekimli halde ekler değişir.

📋 Özet – Hatırlatmalar

✅ Fiil Nedir:
• İş, oluş, hareket, durum bildirir
• Mastar hali: -mek/-mak
• Cümlenin yüklemi olur

✅ Fiil Türleri:
• İş Fiili: Bilinçli yapılan (yazmak, koşmak)
• Oluş Fiili: Kendiliğinden olan (büyümek, solmak)
• Durum Fiili: Bulunulan durum (olmak, kalmak)

✅ Zaman Ekleri:
• Geçmiş Zaman: -dı/-di, -mış/-miş
• Şimdiki Zaman: -(i)yor, -makta
• Gelecek Zaman: -(y)ecek/-(y)acak

✅ Kişi Ekleri:
• Ben: -m, -(i)m
• Sen: -n, -sIn
• O: -Ø (ek yok)
• Biz: -(y)Iz
• Siz: -sInIz
• Onlar: -lAr

📊 Kapsamlı Özet Tablo

Kavram Açıklama Örnek
Fiil (Eylem) İş, oluş, durum bildirir yazmak, solmak, olmak
İş Fiili Bilinçli yapılan iş okumak, koşmak, yazmak
Oluş Fiili Kendiliğinden oluş büyümek, erimek, solmak
Durum Fiili Bulunulan durum olmak, kalmak, bulunmak
Geçmiş Zaman İş daha önce yapıldı okudum, geldi, yazmış
Şimdiki Zaman İş şimdi yapılıyor okuyorum, geliyor, yazıyor
Gelecek Zaman İş ileride yapılacak okuyacağım, gelecek, yazacak
1. Tekil (Ben) -m, -(i)m yazıyorum, okudum
2. Tekil (Sen) -n, -sIn yazıyorsun, okudun
3. Tekil (O) -Ø (ek yok) yazıyor, okudu
Mastar Hali -mak/-mek eki okumak, gelmek, yazmak

📝 Öğrendiklerini test etmeye hazır mısın?

Fiiller Testini Çöz →


Beğendiniz mi? Arkadaşlarınızla Paylaşın!

0

0 Yorum

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir