.fil6-container{max-width:900px;margin:0 auto;font-family:-apple-system,sans-serif}
.fil6-baslik{background:linear-gradient(135deg,#E65100,#FF8A65);padding:30px;border-radius:15px;margin-bottom:25px;color:white;box-shadow:0 4px 15px rgba(230,81,0,0.3)}
.fil6-konu{background:#FFF3E0;padding:25px;border-radius:10px;margin-bottom:20px;border-left:5px solid #E65100}
.fil6-konu h3{color:#E65100;margin-top:0}
.fil6-ornek{background:white;padding:20px;border-radius:10px;margin:15px 0;border:2px solid #FFE0B2}
.fil-kutu{background:white;padding:20px;border-radius:10px;margin:15px 0;border:2px solid #E65100}
.fil6-tablo{width:100%;border-collapse:collapse;background:white;border-radius:8px;overflow:hidden;margin:15px 0}
.fil6-tablo thead tr{background:linear-gradient(135deg,#E65100,#F57C00)}
.fil6-tablo th{padding:12px;color:white;text-align:center;font-weight:bold}
.fil6-tablo td{padding:12px;border-bottom:1px solid #eee;text-align:center}
.fil6-tablo tr:nth-child(even){background:#f9f9f9}
.dikkat-kutu{background:#FFEBEE;padding:15px;border-left:4px solid #F44336;margin:15px 0;border-radius:5px}
.ipucu-kutu{background:#E8F5E9;padding:15px;border-left:4px solid #4CAF50;margin:15px 0;border-radius:5px}
.soru-kutu{background:#E3F2FD;padding:20px;border-radius:10px;margin:20px 0;border:2px solid #2196F3}
.ozet-kutu{background:linear-gradient(135deg,#BF360C,#E65100);padding:25px;border-radius:10px;color:white;margin:25px 0}
.test-kutu{background:#f0f0f0;padding:20px;border-radius:10px;text-align:center;margin:25px 0}
.grid-2{display:grid;grid-template-columns:1fr 1fr;gap:15px;margin:15px 0}
.grid-3{display:grid;grid-template-columns:1fr 1fr 1fr;gap:15px;margin:15px 0}
.yanlis{background:#FFCDD2;padding:15px;border-radius:8px}
.dogru{background:#C8E6C9;padding:15px;border-radius:8px}
.vurgu-turuncu{color:#E65100;font-weight:bold}
.vurgu-yesil{color:#2E7D32;font-weight:bold}
.vurgu-mavi{color:#1565C0;font-weight:bold}
🏃 Fiiller (Eylemler)
Bu dersimizde fiil türlerini, zamanlarını, kişi eklerini ve fiil çekimlerini detaylı örneklerle öğreneceğiz!
📖 Fiil Nedir?
Fiiller -mek/-mak mastar ekiyle gösterilir ve cümlenin yüklemi olurlar.
🔍 Fiil Örnekleri:
• Okumak (iş fiili)
• Büyümek (oluş fiili)
• Olmak (durum fiili)
• Gelmek (hareket fiili)
• Cümlede ne yapıyor, ne oluyor, ne ediyor? sorularına cevap verir
• Mastar hali -mek/-mak eki ile biter
• Zamana ve kişiye göre değişir (çekimlenir)
📋 Anlamlarına Göre Fiiller
İş Fiili
Öznenin kasıtlı olarak yaptığı işleri bildirir.
• yazmak
• okumak
• koşmak
• çalışmak
• söylemek
Oluş Fiili
Öznenin iradesi dışında kendiliğinden olan işleri bildirir.
• büyümek
• solmak
• uyumak
• açılmak
• eriPHPEOF
echo mek
Durum Fiili
Öznenin bulunduğu durumu bildirir.
• olmak
• kalmak
• bulunmak
• durmak
• yaşamak
| Fiil Türü | Özellik | Soru | Örnekler |
|---|---|---|---|
| İş Fiili | Bilinçli yapılan iş | Ne yapıyor? | yazmak, okumak, koşmak |
| Oluş Fiili | Kendiliğinden oluş | Ne oluyor? | büyümek, solmak, erimek |
| Durum Fiili | Bulunduğu durum | Ne durumda? | olmak, kalmak, bulunmak |
⏰ Zamanlara Göre Fiiller
📌 Zaman Ekleri
Fiiller zamana göre çekimlenir. İşin yapıldığı zamanı gösterir.
⏮️ Geçmiş Zaman
İşin daha önce yapıldığını bildirir.
-mış/-miş/-muş/-müş
Örnekler:
• Okudum
• Geldi
• Yazmış
⏸️ Şimdiki Zaman
İşin şu anda yapıldığını bildirir.
-makta/-mekte
Örnekler:
• Okuyorum
• Geliyor
• Yazıyor
⏭️ Gelecek Zaman
İşin ileride yapılacağını bildirir.
Örnekler:
• Okuyacağım
• Gelecek
• Yazacak
📚 Zaman Çekimi Örnekleri (OKUMAK Fiili)
| Geçmiş Zaman (-di) | Şimdiki Zaman (-(i)yor) | Gelecek Zaman (-(y)ecek) |
|---|---|---|
| Ben okudum | Ben okuyorum | Ben okuyacağım |
| Sen okudun | Sen okuyorsun | Sen okuyacaksın |
| O okudu | O okuyor | O okuyacak |
| Biz okuduk | Biz okuyoruz | Biz okuyacağız |
| Siz okudunuz | Siz okuyorsunuz | Siz okuyacaksınız |
| Onlar okudular | Onlar okuyorlar | Onlar okuyacaklar |
👤 Kişiye Göre Fiiller
📌 Kişi Ekleri
Fiiller kişiye göre değişir. Kim yaptı? sorusuna cevap verir.
| Kişi | Kişi Eki | Örnek (yazmak) |
|---|---|---|
| 1. Tekil (Ben) | -m, -(i)m | yazıyorum |
| 2. Tekil (Sen) | -n, -sIn | yazıyorsun |
| 3. Tekil (O) | -Ø (ek yok) | yazıyor |
| 1. Çoğul (Biz) | -(y)Iz, -(y)Iz | yazıyoruz |
| 2. Çoğul (Siz) | -sInIz | yazıyorsunuz |
| 3. Çoğul (Onlar) | -lAr | yazıyorlar |
🎯 Pratik Alıştırmalar
Aşağıdaki soruları çözerek öğrendiklerini pekiştir!
b) Oluş fiili
c) Durum fiili
d) Yardımcı fiil
Cevabı Göster
Açıklama: “Açmak” fiili oluş fiilidir çünkü çiçeklerin açılması kendiliğinden olur. Kimsenin kasıtlı olarak yaptığı bir iş değildir.
Cevabı Göster
Açıklama: “Okuyorum” fiili -(i)yor eki almıştır. Bu ek şimdiki zaman ekidir. İş şu anda yapılmaktadır.
Cevabı Göster
Zaman: Gelecek Zaman
Açıklama: “Gideceğim” = git + ecek (gelecek zaman) + im (1. tekil kişi)
b) koşmak
c) solmak
d) çalışmak
Cevabı Göster
Açıklama: “Solmak” oluş fiilidir. Çiçeklerin solması kendiliğinden olur, kasıtlı yapılmaz. Diğer fiiller (yazmak, koşmak, çalışmak) iş fiilleridir.
Cevabı Göster
Kök: git-
Zaman Eki: -miş (geçmiş zaman)
Kişi Eki: -tik (1. çoğul kişi – Biz)
Fiil Türü: İş fiili
Anlamı: Biz (geçmişte) gitmiştik.
⚠️ Sık Yapılan Hatalar
(Kendiliğinden olan oluş fiilidir)
📋 Özet – Hatırlatmalar
• İş, oluş, hareket, durum bildirir
• Mastar hali: -mek/-mak
• Cümlenin yüklemi olur
✅ Fiil Türleri:
• İş Fiili: Bilinçli yapılan (yazmak, koşmak)
• Oluş Fiili: Kendiliğinden olan (büyümek, solmak)
• Durum Fiili: Bulunulan durum (olmak, kalmak)
✅ Zaman Ekleri:
• Geçmiş Zaman: -dı/-di, -mış/-miş
• Şimdiki Zaman: -(i)yor, -makta
• Gelecek Zaman: -(y)ecek/-(y)acak
✅ Kişi Ekleri:
• Ben: -m, -(i)m
• Sen: -n, -sIn
• O: -Ø (ek yok)
• Biz: -(y)Iz
• Siz: -sInIz
• Onlar: -lAr
📊 Kapsamlı Özet Tablo
| Kavram | Açıklama | Örnek |
|---|---|---|
| Fiil (Eylem) | İş, oluş, durum bildirir | yazmak, solmak, olmak |
| İş Fiili | Bilinçli yapılan iş | okumak, koşmak, yazmak |
| Oluş Fiili | Kendiliğinden oluş | büyümek, erimek, solmak |
| Durum Fiili | Bulunulan durum | olmak, kalmak, bulunmak |
| Geçmiş Zaman | İş daha önce yapıldı | okudum, geldi, yazmış |
| Şimdiki Zaman | İş şimdi yapılıyor | okuyorum, geliyor, yazıyor |
| Gelecek Zaman | İş ileride yapılacak | okuyacağım, gelecek, yazacak |
| 1. Tekil (Ben) | -m, -(i)m | yazıyorum, okudum |
| 2. Tekil (Sen) | -n, -sIn | yazıyorsun, okudun |
| 3. Tekil (O) | -Ø (ek yok) | yazıyor, okudu |
| Mastar Hali | -mak/-mek eki | okumak, gelmek, yazmak |
📝 Öğrendiklerini test etmeye hazır mısın?
0 Yorum