6. Sınıf Sosyal Bilgiler – Atatürk ve İnkılaplar Konu Anlatımı

📖 Atatürk ve İnkılaplar

🔹 Mustafa Kemal Atatürk

• Doğum: 1881, Selanik
• Ölüm: 10 Kasım 1938, İstanbul
• Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu ve ilk Cumhurbaşkanı
• Türk Milleti’ni bağımsızlığa kavuşturdu ve çağdaş medeniyete yöneltti.

🔹 Milli Mücadele Dönemi

• 19 Mayıs 1919: Atatürk Samsun’a çıktı, Milli Mücadele başladı.
• Amasya Genelgesi (22 Haziran 1919): “Milletin istiklalini yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır.”
• Erzurum ve Sivas Kongreleri: Milli birlik ve bağımsızlık kararları alındı.
• TBMM’nin Açılışı (23 Nisan 1920): Ankara’da Türkiye Büyük Millet Meclisi kuruldu.
• Sakarya Meydan Muharebesi (1921): Yunan ordusu durduruldu.
• Büyük Taarruz ve Başkomutanlık Meydan Muharebesi (26 Ağustos 1922): Zafer kazanıldı.
• 30 Ağustos 1922: Zafer Bayramı
• Lozan Barış Antlaşması (24 Temmuz 1923): Türkiye’nin bağımsızlığı resmen kabul edildi.

🔹 Türkiye Cumhuriyeti’nin Kuruluşu

• 29 Ekim 1923: Cumhuriyet ilan edildi.
• İlk Cumhurbaşkanı: Mustafa Kemal Atatürk
• Başkent: Ankara
• Cumhuriyet, egemenliğin halka ait olduğu yönetim şeklidir.

🔹 Atatürk İlkeleri (Kemalizm)

🔹 Atatürk İnkılapları (Devrimleri)

Siyasi İnkılaplar:
• Saltanatın Kaldırılması (1 Kasım 1922): Osmanlı padişahlığı sona erdi.
• Cumhuriyetin İlanı (29 Ekim 1923): Türkiye Cumhuriyeti kuruldu.
• Halifeliğin Kaldırılması (3 Mart 1924): Dini liderlik makamı kaldırıldı.

Hukuk İnkılapları:
• Medeni Kanun (1926): İsviçre Medeni Kanunu esas alındı.
– Kadın-erkek eşitliği sağlandı
– Evlenme ve boşanmada haklar eşitlendi
– Çok eşlilik yasaklandı
• Ceza Kanunu: Modern hukuk sistemi kuruldu.

Eğitim ve Kültür İnkılapları:
• Tevhid-i Tedrisat Kanunu (3 Mart 1924): Tüm okullar Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlandı.
• Harf İnkılabı (1 Kasım 1928): Arap harfleri yerine Latin harfleri kabul edildi. Okuma yazma kolaylaştı.
• Türk Dil Kurumu (1932): Türkçenin geliştirilmesi için kuruldu.
• Türk Tarih Kurumu (1931): Türk tarihinin araştırılması için kuruldu.
• Üniversite Reformu (1933): İstanbul Üniversitesi modernleştirildi.

Sosyal İnkılaplar:
• Şapka Kanunu (1925): Fes yerine şapka giyilmesi kabul edildi.
• Tekke ve Zaviyelerin Kapatılması (1925): Laiklik ilkesine uygun düzenleme
• Soyadı Kanunu (1934): Herkes soyadı almaya mecbur edildi. Mustafa Kemal’e “Atatürk” soyadı verildi.
• Kadınlara Seçme ve Seçilme Hakkı:
– 1930: Belediye seçimlerinde
– 1934: Milletvekili seçme ve seçilme hakkı

Ekonomik İnkılaplar:
• Aşar Vergisinin Kaldırılması (1925): Çiftçilerin üzerindeki vergi yükü azaltıldı.
• İzmir İktisat Kongresi (1923): Ekonomik politikalar belirlendi.
• Milli bankalar kuruldu: İş Bankası, Ziraat Bankası
• Demiryolu hatları genişletildi: Ulaşım ve ticaret gelişti.

🔹 Atatürk’ün Düşünceleri

• “Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir.”
• “Hayatta en hakiki mürşit ilimdir, fendir.” (Bilim önemlidir)
• “Yurtta sulh, cihanda sulh.” (Barış politikası)
• “Türk kadını, Türk erkeği ne ise o olmaya hak ve kabiliyete sahiptir.”
• “Mustafa Kemal’in bıraktığı tek miras inkılaplarıdır.”

💡 Özet – Hatırlatma

✓ Atatürk Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusudur
✓ 29 Ekim 1923’te Cumhuriyet ilan edildi
✓ İnkılaplar Türkiye’yi çağdaş uygarlık seviyesine taşıdı
✓ Kadınlara eşit haklar verildi
✓ Laiklik, cumhuriyetçilik, milliyetçilik temel ilkelerdir

📝 Konuyu Pekiştir!
Atatürk ve İnkılaplar konusunu daha iyi anlamak ve bilgini test etmek için testimizi çözebilirsin:
→ 6. Sınıf Sosyal Bilgiler – Atatürk ve İnkılaplar Testi