6. Sınıf Matematik Ondalık Gösterim Konu Anlatımı

🔢 Ondalık Gösterimler – 6. Sınıf Matematik

3 tam elma mı yoksa 3,5 elma mı? 5 TL mi yoksa 5,75 TL mi? Günlük hayatta tam sayılar yeterli değil, ondalık sayılara ihtiyacımız var!

📊 Ondalık Sayı Nedir?

🎯 Tanım: Virgül ile ayrılmış, tam kısım ve ondalık kısımdan oluşan sayılara ondalık sayı denir.

3,75

TAM KISIM

ONDALIK KISIM

💰 Günlük Hayattan Örnekler

💵 Para: 15,75 TL (15 lira 75 kuruş)

📏 Uzunluk: 2,5 metre (2 metre 5 desimetre)

⚖️ Ağırlık: 3,250 kg (3 kilogram 250 gram)

📊 Not: 87,5 (seksen yedi virgül beş)

⏱️ Süre: 9,8 saniye

📐 Ondalık Basamaklar

Virgülden sonraki basamaklar ondalık basamaklardır.

Basamak Adı	Değeri	Örnek
Birler	1	3,456
Onda birler	0,1	3,456
Yüzde birler	0,01	3,456
Binde birler	0,001	3,456

📝 Basamak Değeri Örnekleri

Sayı: 5,783

5 → Birler basamağında → Değeri: 5

7 → Onda birler basamağında → Değeri: 0,7

8 → Yüzde birler basamağında → Değeri: 0,08

3 → Binde birler basamağında → Değeri: 0,003

Toplam: 5 + 0,7 + 0,08 + 0,003 = 5,783 ✅

🔄 Kesir ve Ondalık Sayı Dönüşümü

➡️ Kesri Ondalık Sayıya Çevirme

Yöntem: Pay, paydaya bölünür.

Örnekler:

1/2 = 1 ÷ 2 = 0,5

1/4 = 1 ÷ 4 = 0,25

3/4 = 3 ÷ 4 = 0,75

1/5 = 1 ÷ 5 = 0,2

2/5 = 2 ÷ 5 = 0,4

1/8 = 1 ÷ 8 = 0,125

⬅️ Ondalık Sayıyı Kesre Çevirme

Yöntem: Virgülü kaldır, payda virgülden sonraki basamak sayısı kadar 10, 100, 1000… olur. Sonra sadeleştir.

Örnek 1: 0,5 kesir olarak?

1 basamak → Payda 10

0,5 = 5/10 = 1/2 ✅

Örnek 2: 0,75 kesir olarak?

2 basamak → Payda 100

0,75 = 75/100 = 3/4 ✅

Örnek 3: 0,125 kesir olarak?

3 basamak → Payda 1000

0,125 = 125/1000 = 1/8 ✅

➕➖ Ondalık Sayılarda Toplama ve Çıkarma

🎯 Kural: Virgüller alt alta gelecek şekilde yaz, normal toplama/çıkarma yap.

➕ Toplama Örneği

3,45 + 2,3 = ?

  3,45
+ 2,30
  5,75

Cevap: 5,75 ✅

➖ Çıkarma Örneği

7,8 − 3,25 = ?

  7,80
− 3,25
  4,55

Cevap: 4,55 ✅

✖️ Ondalık Sayılarda Çarpma

🎯 Kural:

Virgülleri kaldır, normal çarpma yap
Her iki sayıdaki virgülden sonraki basamak sayısını topla
Sonuca sağdan o kadar basamak say, virgül koy

📝 Örnek: 2,5 × 1,2 = ?

Adım 1: Virgülsüz çarp

25 × 12 = 300

Adım 2: Virgül basamaklarını say

2,5 → 1 basamak

1,2 → 1 basamak

Toplam: 1 + 1 = 2 basamak

Adım 3: Sağdan 2 basamak say, virgül koy

300 → 3,00 = 3

Cevap: 3 ✅

➗ Ondalık Sayılarda Bölme

🎯 Kural:

Bölen tam sayı olana kadar virgülü sağa kaydır
Bölüneni de aynı sayıda sağa kaydır
Normal bölme işlemi yap

📝 Örnek 1: 4,5 ÷ 1,5 = ?

Adım 1: Virgülleri kaldır

1,5 → 15 (1 basamak sağa)

4,5 → 45 (1 basamak sağa)

Adım 2: Böl

45 ÷ 15 = 3

Cevap: 3 ✅

📝 Örnek 2: 6,3 ÷ 0,7 = ?

Adım 1: Virgülleri kaldır

0,7 → 7 (1 basamak sağa)

6,3 → 63 (1 basamak sağa)

Adım 2: Böl

63 ÷ 7 = 9

Cevap: 9 ✅

🧩 Günlük Hayat Problemleri

💰 Problem 1: Alışveriş

Ahmet 12,75 TL’ye defter, 8,50 TL’ye kalem aldı. Toplam kaç TL ödedi?

Çözüm:

12,75 + 8,50 = ?

  12,75
+  8,50
  21,25

Cevap: 21,25 TL ✅

📏 Problem 2: Kumaş Kesme

5,6 m kumaştan 2,35 m kesildi. Geriye kaç metre kumaş kaldı?

Çözüm:

5,6 − 2,35 = ?

  5,60
− 2,35
  3,25

Cevap: 3,25 m ✅

🍎 Problem 3: Meyve Fiyatı

1 kg elmanın fiyatı 8,50 TL. 2,5 kg elmanın fiyatı kaç TL’dir?

Çözüm:

8,50 × 2,5 = ?

850 × 25 = 21.250

Virgül basamakları: 2 + 1 = 3

21.250 → 21,250 = 21,25 TL

Cevap: 21,25 TL ✅

📌 Özet – Ondalık Gösterimler Konu Tekrarı

🔢 Ondalık sayı: Virgülle ayrılmış (tam kısım, ondalık kısım)
📐 Basamaklar: Onda birler (0,1), Yüzde birler (0,01), Binde birler (0,001)
🔄 Kesir → Ondalık: Pay ÷ Payda
🔄 Ondalık → Kesir: Virgülü kaldır, payda 10, 100, 1000… sadeleştir
➕➖ Toplama/Çıkarma: Virgüller alt alta
✖️ Çarpma: Virgülsüz çarp, toplam basamak kadar virgül koy
➗ Bölme: Virgülleri kaldır, normal böl

🎯 Öğrendiklerini test etmeye hazır mısın?

Teste Başla →