⏰ Present Simple and Present Continuous (Geniş Zaman ve Şimdiki Zaman)
İngilizce’nin en temel iki zamanı! Present Simple alışkanlıklarını ve genel gerçekleri, Present Continuous ise tam şu anda olan eylemleri anlatır. Bu iki zamanı doğru kullanmak İngilizce’nin temeli demektir. Her birinin kurallarını, olumsuz ve soru cümlelerini, yazım kurallarını ve aralarındaki farkları bu konu anlatımında öğreneceksin.
📘 Present Simple (Geniş Zaman) Nedir?
Present Simple, her zaman tekrarlanan alışkanlıklar, genel doğrular ve rutin eylemler için kullanılır. Türkçe’deki “geniş zaman” karşılığıdır.
Ne zaman kullanılır?
- Alışkanlıklar ve rutinler: I brush my teeth every morning. (Her sabah dişlerimi fırçalarım.)
- Genel doğrular ve bilimsel gerçekler: The sun rises in the east. (Güneş doğudan doğar.)
- Duygular ve düşünceler: I like chocolate. (Çikolatayı severim.)
- Programlar ve tarifeler: The train leaves at 8:00. (Tren 8’de kalkıyor.)
✅ Present Simple – Olumlu Cümle (Affirmative)
Formül
He / She / It + fiil + -s / -es / -ies
| Özne | Örnek | Türkçe |
|---|---|---|
| I | I play football. | Futbol oynarım. |
| You | You speak English. | İngilizce konuşursun. |
| We | We live in Ankara. | Ankara’da yaşarız. |
| They | They study hard. | Çok çalışırlar. |
| He | He plays football. | Futbol oynar. |
| She | She speaks English. | İngilizce konuşur. |
| It | It rains a lot. | Çok yağmur yağar. |
⚠️ EN ÖNEMLİ KURAL: He / She / It öznelerinde fiile -s eklenir! Bu İngilizce’nin en temel kurallarından biridir ve sınavlarda en çok hata yapılan noktadır.
He / She / It İçin Yazım Kuralları (-s / -es / -ies)
| Durum | Kural | Örnekler |
|---|---|---|
| Genel kural | Fiilin sonuna -s ekle | play → plays, read → reads, like → likes |
| -s, -ss, -sh, -ch, -x, -o ile bitenler | Fiilin sonuna -es ekle | go → goes, watch → watches, wash → washes, miss → misses, fix → fixes |
| Sessiz harf + y ile bitenler | y → ies değişimi | study → studies, carry → carries, fly → flies, try → tries |
| Sesli harf + y ile bitenler | Sadece -s ekle | play → plays, say → says, enjoy → enjoys, buy → buys |
| have (istisna!) | has olur | He has a car. (❌ He haves) |
🧠 Sesli harfler: a, e, i, o, u → play = sesli harf + y → plays ✅
Sessiz harfler: diğer tüm harfler → study = sessiz d + y → studies ✅
❌ Present Simple – Olumsuz Cümle (Negative)
He / She / It + doesn’t (does not) + fiil
| Olumlu | Olumsuz |
|---|---|
| I like fish. | I don’t like fish. |
| They play tennis. | They don’t play tennis. |
| She likes fish. | She doesn’t like fish. |
| He plays tennis. | He doesn’t play tennis. |
⚠️ KRİTİK KURAL: doesn’t kullanıldığında fiilin sonundaki -s düşer! Çünkü “does” zaten 3. tekil şahıs işaretini taşır.
❌ She doesn’t likes → ✅ She doesn’t like
❌ He doesn’t goes → ✅ He doesn’t go
❓ Present Simple – Soru Cümlesi (Question)
Does + he / she / it + fiil + ?
| Soru | Kısa Cevap | Türkçe |
|---|---|---|
| Do you like music? | Yes, I do. / No, I don’t. | Müzik sever misin? |
| Do they play chess? | Yes, they do. / No, they don’t. | Satranç oynarlar mı? |
| Does she speak English? | Yes, she does. / No, she doesn’t. | İngilizce konuşur mu? |
| Does he go to school? | Yes, he does. / No, he doesn’t. | Okula gider mi? |
⚠️ Aynı kural burada da geçerli: Does kullanıldığında fiilin sonundaki -s düşer!
❌ Does she speaks English? → ✅ Does she speak English?
🔑 Present Simple – Sinyal Kelimeleri (Signal Words)
Bu kelimeleri cümlede görürsen, Present Simple kullanılması gerektiğini anlarsın:
| Sinyal Kelime | Türkçe | Örnek Cümle |
|---|---|---|
| always | Her zaman | I always eat breakfast. |
| usually | Genellikle | She usually walks to school. |
| often | Sıklıkla | They often play games. |
| sometimes | Bazen | He sometimes reads books. |
| rarely / seldom | Nadiren | We rarely go to the cinema. |
| never | Asla / Hiçbir zaman | I never drink coffee. |
| every day/week/month/year | Her gün/hafta/ay/yıl | She exercises every day. |
| on Mondays / on weekdays | Pazartesileri / Hafta içi | We have English on Mondays. |
| once/twice a week | Haftada bir/iki kez | I swim twice a week. |
🧠 Sıklık zarflarının yeri: Sıklık zarfları (always, usually, often, sometimes, never) fiilden önce, “be” fiilinden sonra gelir:
✅ I always eat → fiilden önce
✅ She is always happy → “is”den sonra
📗 Present Continuous (Şimdiki Zaman) Nedir?
Present Continuous, tam şu anda, konuşma anında olan veya geçici durumlar için kullanılır. Türkçe’deki “şimdiki zaman” karşılığıdır (-yor eki).
Ne zaman kullanılır?
- Şu anda olan eylemler: I am reading a book now. (Şu anda kitap okuyorum.)
- Geçici durumlar: She is staying at her aunt’s house this week. (Bu hafta teyzesinde kalıyor.)
- Değişen / gelişen durumlar: The weather is getting colder. (Hava soğuyor.)
- Yakın gelecek planları: We are going to the cinema tonight. (Bu akşam sinemaya gidiyoruz.)
✅ Present Continuous – Olumlu Cümle (Affirmative)
| Özne | am/is/are | Örnek | Türkçe |
|---|---|---|---|
| I | am | I am reading. | Okuyorum. |
| You | are | You are watching TV. | TV izliyorsun. |
| He / She / It | is | She is cooking. | Yemek yapıyor. |
| We / They | are | They are playing. | Oynuyorlar. |
🧠 Hatırla: I → am | He/She/It → is | You/We/They → are
-ing Ekleme Yazım Kuralları
| Durum | Kural | Örnekler |
|---|---|---|
| Genel kural | Fiil sonuna -ing ekle | play → playing, read → reading, eat → eating |
| -e ile biten fiiller | -e düşer, -ing eklenir | make → making, write → writing, dance → dancing, come → coming |
| Kısa sesli + tek sessiz | Son harf iki yazılır | run → running, sit → sitting, swim → swimming, stop → stopping |
| -ie ile biten fiiller | ie → y değişir | die → dying, lie → lying, tie → tying |
💡 “Kısa sesli + tek sessiz” kuralı: run → running çünkü “u” kısa sesli, ardından tek “n” sessiz harfi var. Ama rain → raining (ikili sesli “ai” olduğu için harf iki yazılmaz).
❌❓ Present Continuous – Olumsuz ve Soru Cümleleri
Olumsuz Cümle (Negative)
| Olumlu | Olumsuz |
|---|---|
| I am watching TV. | I am not watching TV. |
| She is sleeping. | She isn’t sleeping. |
| They are studying. | They aren’t studying. |
Soru Cümlesi (Question)
| Soru | Kısa Cevap | Türkçe |
|---|---|---|
| Are you listening? | Yes, I am. / No, I’m not. | Dinliyor musun? |
| Is he sleeping? | Yes, he is. / No, he isn’t. | Uyuyor mu? |
| Are they playing? | Yes, they are. / No, they aren’t. | Oynuyorlar mı? |
🔑 Present Continuous – Sinyal Kelimeleri
Bu kelimeleri cümlede görürsen, Present Continuous kullanılması gerektiğini anlarsın:
| Sinyal Kelime | Türkçe | Örnek Cümle |
|---|---|---|
| now | Şimdi | I am studying now. |
| right now | Şu anda | She is cooking right now. |
| at the moment | Şu anda | They are sleeping at the moment. |
| Look! | Bak! | Look! The bird is flying. |
| Listen! | Dinle! | Listen! Someone is singing. |
| today / this week | Bugün / Bu hafta | I am reading a new book this week. |
| currently | Şu an itibariyle | He is currently living in London. |
📊 Present Simple vs Present Continuous – Büyük Karşılaştırma
| Özellik | Present Simple 📘 | Present Continuous 📗 |
|---|---|---|
| Ne anlatır? | Alışkanlık, rutin, genel doğru | Şu anda olan, geçici durum |
| Formül (+) | I/You/We/They + V1 He/She/It + V1+s |
Özne + am/is/are + V-ing |
| Formül (−) | don’t / doesn’t + V1 | am not / isn’t / aren’t + V-ing |
| Formül (?) | Do / Does + Özne + V1? | Am/Is/Are + Özne + V-ing? |
| Sinyal Kelimeleri | always, usually, often, sometimes, never, every day | now, right now, at the moment, Look!, Listen! |
| Örnek | I drink tea every morning. | I am drinking tea now. |
İkili Karşılaştırma Örnekleri
Aynı cümlenin iki zamanda nasıl değiştiğini gör:
| Present Simple (Alışkanlık) | Present Continuous (Şu an) |
|---|---|
| She plays the piano every day. (Her gün piyano çalar.) |
She is playing the piano now. (Şu anda piyano çalıyor.) |
| I walk to school. (Okula yürürüm.) |
I am walking to school right now. (Şu an okula yürüyorum.) |
| They watch TV in the evening. (Akşamları TV izlerler.) |
They are watching TV at the moment. (Şu anda TV izliyorlar.) |
| He doesn’t eat vegetables. (Sebze yemez.) |
He isn’t eating vegetables now. (Şu anda sebze yemiyor.) |
| Do you like English? (İngilizce sever misin?) |
Are you studying English now? (Şu anda İngilizce çalışıyor musun?) |
⚠️ Sık Yapılan Hatalar
1. He/She/It ile -s Unutmak
❌ She play tennis every day.
✅ She plays tennis every day.
2. doesn’t İle -s Kullanmak
❌ He doesn’t likes coffee.
✅ He doesn’t like coffee.
3. Does İle -s Kullanmak
❌ Does she goes to school?
✅ Does she go to school?
4. Present Continuous’da am/is/are Unutmak
❌ She playing now.
✅ She is playing now.
5. İki Zamanı Karıştırmak
❌ I am go to school every day. (Alışkanlık → Simple olmalı)
✅ I go to school every day.
❌ Look! She dances. (Şu an oluyor → Continuous olmalı)
✅ Look! She is dancing.
6. -ing Yazım Hataları
❌ She is makeing a cake.
✅ She is making a cake. (-e düşer)
❌ He is runing.
✅ He is running. (Son harf iki yazılır)
🚫 Stative Verbs (Durum Fiilleri) – Continuous Kullanılmaz!
Bazı fiiller bir eylem değil, bir durum bildirir. Bu fiiller genellikle -ing takısı almazlar ve Present Continuous yapılamazlar:
| Kategori | Fiiller | Türkçe |
|---|---|---|
| Duygular | like, love, hate, want, need, prefer | sevmek, nefret etmek, istemek, ihtiyaç duymak |
| Düşünce | know, believe, understand, think*, remember | bilmek, inanmak, anlamak, düşünmek, hatırlamak |
| Sahiplik | have*, own, belong | sahip olmak, ait olmak |
| Algı | see, hear, smell*, taste* | görmek, duymak, koklamak, tatmak |
❌ I am loving this song.
✅ I love this song.
❌ She is knowing the answer.
✅ She knows the answer.
💡 İpucu: have = “sahip olmak” anlamında stative → I have a car. ✅
have = “yemek/içmek” anlamında eylem → I am having lunch. ✅
✏️ Kendini Test Et! (10 Soru)
Her soruya tıklayarak cevabı görebilirsin. Sinyal kelimelerine dikkat et!
Soru 1: “She ______ to school every day.” (go)
Cevap: goes → “every day” sinyal kelimesi = Present Simple. She (3. tekil) olduğu için go → goes.
Soru 2: “They ______ playing football now.” (be)
Cevap: are → “now” sinyal kelimesi = Present Continuous. They → are playing.
Soru 3: “I always ______ breakfast at 7 o’clock.” (have)
Cevap: have → “always” sinyal kelimesi = Present Simple. I (1. tekil) → fiil yalın hali: have.
Soru 4: “Look! The baby ______.” (cry)
Cevap: is crying → “Look!” sinyal kelimesi = Present Continuous. The baby (it) → is crying. (cry → crying, y değişmez çünkü -ie ile bitmiyor)
Soru 5: “He ______ TV every evening.” (watch)
Cevap: watches → “every evening” = Present Simple. He (3. tekil), watch -ch ile biter → watches.
Soru 6: “We ______ to the park on Sundays.” (go)
Cevap: go → “on Sundays” (her Pazar) = Present Simple. We → fiil yalın: go.
Soru 7: “Be quiet! The baby ______.” (sleep)
Cevap: is sleeping → “Be quiet!” = şu anda oluyor → Present Continuous. The baby → is sleeping.
Soru 8: “She ______ (not/like) vegetables.”
Cevap: doesn’t like → “like” bir durum fiili (stative verb), Continuous yapılamaz. She (3. tekil) olumsuz → doesn’t like. (❌ doesn’t likes)
Soru 9: “______ your brother ______ English?” (speak – alışkanlık)
Cevap: Does … speak → Alışkanlık = Present Simple soru. Your brother (he) → Does your brother speak English? (❌ Does … speaks)
Soru 10: “I ______ (write) an email right now. I always ______ (write) emails in the morning.”
Cevap: am writing / write → İlk boşluk: “right now” = Present Continuous → am writing (write → e düşer → writing). İkinci boşluk: “always” = Present Simple → write (I ile -s yok).
📋 Konu Özeti
- Present Simple: Alışkanlıklar, rutinler, genel doğrular → I play / He plays
- Present Continuous: Şu anda olan eylemler → I am playing / He is playing
- He/She/It kuralı: Present Simple’da fiile -s/-es/-ies eklenir (plays, watches, studies)
- -ing kuralları: -e düşer (making), kısa sesli+tek sessiz → harf iki yazılır (running), -ie → y (dying)
- Olumsuz: don’t/doesn’t + V1 (Simple) | am not/isn’t/aren’t + V-ing (Continuous)
- Soru: Do/Does + V1? (Simple) | Am/Is/Are + V-ing? (Continuous)
- doesn’t/Does ile -s DÜŞER: ❌ doesn’t likes → ✅ doesn’t like
- Stative verbs: like, love, know, want, need → Continuous yapılamaz
- Sinyal kelimeleri: always/every day = Simple | now/Look!/Listen! = Continuous
📝 Konuyu anladın mı? Şimdi kendini test et!
0 Yorum