6. Sınıf Fen Ses Testi

🔊 Ses

Ses, maddelerin titreşimiyle oluşan ve ortam içinde dalgalar halinde yayılan enerjidir. Müzik, konuşma, gürültü… Hepsi ses dalgalarıdır!

🎵 Sesin Oluşumu ve Yayılması

• Ses nasıl oluşur? Maddelerin TİTREŞİMİYLE oluşur. Gitar teli titrer, ses çıkar.
• Boşlukta yayılır mı? HAYIR! Ses boşlukta (vakumda) yayılamaz. Ortam gerekir.
• En hızlı nerede? KATILARDA en hızlı, gazlarda en yavaş. (Katı > Sıvı > Gaz)
• Havada ses hızı: ~340 m/s

📊 Sesin Özellikleri

• Yükseklik (Tiz/Pes): FREKANSA bağlı. Frekans yüksekse ses tiz, düşükse pes.
• Şiddet (Gürlük): GENLİĞE bağlı. Genlik büyükse ses gür, küçükse hafif.
• Desibel (dB): Ses şiddetinin birimi. 0 dB en hafif, 140 dB acı eşiği.
• Frekans birimi: Hertz (Hz)

👂 İnsan Kulağı

• Duyma aralığı: 20 Hz – 20.000 Hz
• 20 Hzin altı: İnfrases (fil, deprem)
• 20.000 Hzin üstü: Ultrases (yarasa, yunus)

🏔️ Yankı

• Yankı: Sesin engele çarpıp geri dönmesi
• Dağlarda, büyük salonlarda duyulur
• Yarasa ve yunus yankıyla yön bulur (ekolokasyon)

🎯 Sınav İpuçları

• Ses = Titreşim / Boşlukta yayılmaz!
• En hızlı katıda, en yavaş gazda
• Yükseklik = Frekans / Şiddet = Genlik
• Şiddet birimi = Desibel (dB)
• İnsan: 20-20.000 Hz arası duyar