5. Sınıf Türkçe Sözcükte Anlam – 5

Sözcükte anlam - Bölüm 5. İleri seviye sorular.


📚 Konu Anlatımı 👇 Teste Git+

📝 Sözcükte Anlam 5 – 5. Sınıf (Kapsamlı)

🎭 Somut ve Soyut İsimler:

Somut İsimler Soyut İsimler
Beş duyuyla algılanabilir Beş duyuyla algılanamaz
Masa, kitap, ev, ağaç, su Sevgi, korku, umut, özlem, mutluluk
Elle tutulur, gözle görülür Hissedilir, düşünülür
📌 Somut → Soyut Anlam Kayması:

Somut bir sözcük soyut anlamda kullanılabilir:

  • Kalbi temiz bir insan.” → Kalp somut ama burada “iyi niyetli” (soyut) anlamında
  • Koyu bir sohbete daldılar.” → Koyu somut ama burada “derin, yoğun” (soyut) anlamında

🔄 Gerçek ve Mecaz Anlam:

Özellik Gerçek Anlam Mecaz Anlam
Tanım Sözcüğün ilk, temel anlamı Benzetme yoluyla kazanılan anlam
“Kırmak” “Bardağı kırdı.” (parçalamak) “Kalbini kırdı.” (üzmek)
“Ağrı” “Vücudumda ağrı var.”

🎯 Çok Anlamlılık – İleri Örnekler:

📌 “Çıkmak” Sözcüğünün Anlamları:
Anlam Örnek Cümle
Yukarı hareket etmek “Merdivenden çıktı.”
Dışarı gitmek “Evden çıktı.”
Seçilmek “Sınıf başkanı çıktı.”
Ortaya çıkmak “Sonuçlar çıktı.”
Tükenmek “Param çıktı.”
📌 “Sıcak” Sözcüğünün Anlamları:
  • Isı (gerçek): “Hava çok sıcak.” ✓ Gerçek anlam
  • Samimi (mecaz): “Sıcak bir karşılama.” → İçten, sevecen
  • Yeni, taze (mecaz): “Sıcak haberler.” → Güncel
📌 “Köpürmek” Sözcüğünün Anlamları:
  • Köpük çıkarmak (gerçek): “Sabun köpürdü.”
  • Çok kızmak (mecaz): “Adam köpürdü.” → Öfkelendi

🔗 Eş Anlamlı (Anlamdaş) Sözcükler:

Sözcük Eş Anlamlısı
Yoksul Fakir
Cevap Yanıt
Soru Sual
Kara Siyah

↔️ Zıt (Karşıt) Anlamlı Sözcükler:

  • Geniş ↔ Dar
  • Uzun ↔ Kısa
  • Sıcak ↔ Soğuk
  • Eski ↔ Yeni
  • Zengin ↔ Fakir

📖 Terim Anlam:

Bir bilim, sanat veya meslek dalına özgü anlam taşıyan sözcüklerdir.

Alan Terim Örnekleri
Matematik Toplam, çarpım, bölüm, kesir, oran
Dilbilgisi Özne, yüklem, fiil, isim, sıfat
Müzik Nota, diyez, bemol, oktav
Tıp Tansiyon, ateş, grip, alerji
⚠️ Dikkat! Mecaz Anlam Olmayan Cümleler:

“Gripten sonra vücudumda ağrılar meydana gelmiş.” → GERÇEK anlam (fiziksel ağrı)

“Koyu bir sohbete daldılar.” → MECAZ anlam (derin sohbet)

“Kalbi temiz.” → MECAZ anlam (iyi niyetli)

⚠️ Test İpucu: Sevgi, korku, umut = SOYUT isim. “Vücutta ağrı” = GERÇEK anlam. “Koyu sohbet” = MECAZ (derin). “Sınıf başkanı çıktı” = SEÇİLMEK anlamı. “Sıcak hava” = GERÇEK, “sıcak karşılama” = MECAZ. “Adam köpürdü” = MECAZ (çok kızdı). “Toplam, bölüm” = MATEMATİK TERİMİ!


Test sorularını çözmeye başlayın.


Beğendiniz mi? Arkadaşlarınızla Paylaşın!

0

0 Yorum

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir