📚 Konu Anlatımı 👇 Teste Git✕+
💭 Cümlede Anlam 4 – 5. Sınıf (İleri Düzey)
🔗 Sebep-Sonuç İlişkisi – Kapsamlı Anlatım:
Bir olayın neden gerçekleştiğini ve bunun sonucunu gösteren ilişkidir. İki olay arasında “biri olduğu için diğeri oldu” bağlantısı vardır.
| İpucu Sözcükler | Örnek Cümle | Sebep → Sonuç Analizi |
|---|---|---|
| -den dolayı | “Selden dolayı elektrik kesildi.” | Sebep: Sel | Sonuç: Elektrik kesilmesi |
| için | “Balık tutmayı sevdiğim için denize açılırım.” | Sebep: Balık tutmayı sevmek | Sonuç: Denize açılmak |
| -diğinden / -diği için | “Yollar engebeli olduğundan yorulduk.” | Sebep: Engebeli yollar | Sonuç: Yorulmak |
| bu yüzden / bu nedenle | “Hava soğuktu, bu yüzden hasta oldum.” | Sebep: Soğuk hava | Sonuç: Hastalık |
| -dan/-den | “Soğuktan ellerim buz kesti.” | Sebep: Soğuk | Sonuç: Ellerin üşümesi |
🎯 Amaç-Sonuç İlişkisi – Kapsamlı Anlatım:
Bir işin hangi amaçla yapıldığını gösterir. Soru: “Ne için yapıldı?” veya “Niçin yapıldı?”
| İpucu Sözcükler | Örnek Cümle | Amaç Analizi |
|---|---|---|
| …mak için | “Sınıfı geçmek için çalıştı.” | Amaç: Sınıfı geçmek |
| …mak üzere | “İfade vermek üzere karakola gitti.” | Amaç: İfade vermek |
| …mak amacıyla | “Yardım etmek amacıyla geldim.” | Amaç: Yardım etmek |
| diye | “Geç kalmasın diye uyandırdım.” | Amaç: Geç kalmamak |
⚠️ SEBEP-SONUÇ ile AMAÇ-SONUÇ Farkı:
Sebep-Sonuç: “Balık tutmayı sevdiğim için denize açılırım.” → Zaten gerçekleşmiş bir sebep var.
Amaç-Sonuç: “Balık tutmak için denize açıldım.” → Gelecekte yapılmak istenen bir amaç var.
Fark: Sebep-sonuçta fiil + için (sevdiğim için), amaç-sonuçta mastar + için (-mak için).
🎭 Mecaz Anlam ve Deyimler:
Sözcüklerin gerçek anlamlarından uzaklaşarak kazandığı anlam mecaz anlamdır. Deyimler kalıplaşmış mecaz ifadelerdir.
| Deyim | Anlamı | Örnek Kullanım |
|---|---|---|
| Kol kanat germek | Korumak, yardım etmek, sahiplenmek | “Evsizlere kol kanat gerdi.” |
| Derin düşüncelere dalmak | Çok düşünmek, dalıp gitmek | “Geleceği düşünürken derin düşüncelere daldı.” |
| Gözü yaşlı olmak | Üzgün olmak, ağlamış olmak | “Gözü yaşlı adam köşede oturuyordu.” |
🔊 Eş Sesli (Sesteş) Sözcükler:
Yazılışları ve okunuşları aynı, anlamları tamamen farklı olan sözcüklerdir.
| Sözcük | 1. Anlam | 2. Anlam |
|---|---|---|
| Sıra | Diziliş, düzen (kantinde sıraya girmek) | Oturulacak yer (okul sırası) |
| Yüz | Rakam (100) | Surat, çehre |
| Kara | Renk (siyah) | Toprak, yer |
📊 Nesnel ve Öznel Anlatım Detayları:
| Nesnel Anlatım | Öznel Anlatım |
|---|---|
| “Eşyaların gölge boyları akşama doğru uzar.” ✓ | “Hikaye denince akla Sait Faik gelir.” ✓ |
| “Araçlardan yılda iki kez vergi alınır.” ✓ | “En güzel mevsim yazıdır.” ✓ |
| “Yazın güney kesimleri sıcak olur.” ✓ | “Bence bu kitap çok iyi.” ✓ |
| Kanıtlanabilir, ölçülebilir bilgiler | Kişisel görüş, yorum, beğeni |
🔍 Dikkat! “Hikaye denince akla Sait Faik gelir” ÖZNEL’dir:
Çünkü herkesin aklına aynı yazar gelmeyebilir. Bu bir kişisel görüştür, kanıtlanamaz.
Nesnel olması için: “Sait Faik, Türk hikayeciliğinin önemli isimlerindendir.” → Bu doğrulanabilir.
⚠️ Test İpucu: “Sel dolayısıyla elektrik kesildi” = SEBEP-SONUÇ. “Balık tutmayı sevdiğim için” = SEBEP-SONUÇ (fiil+için). “Balık tutmak için” = AMAÇ-SONUÇ (mastar+için). “Kol kanat gerdi” = DEYİM. “Sıra” sözcüğü EŞ SESLİdir (diziliş ve oturma yeri). “Hikaye denince Sait Faik gelir” = ÖZNEL (kişisel görüş)!
Sınav özeti
0 - 15 soru tamamlandı
Sorular:
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- 11
- 12
- 13
- 14
- 15
Bilgi
Test sorularını çözmeye başlayın.
Daha önce bu sınavı bitidiniz ve tekrar alamazsınız.
Sınav yükleniyor...
Sınava başlamak için önce kayıt olmalısınız.
Bu sınavı başlatmak için, aşağıdaki sınav bitirmek zorundasınız:
Sonuçlar
0 - 15 soru doğru olarak cevaplandı
Zamanınız:
Zaman doldu
0 - 0 Puan aldınız, (0)
Kategoriler
- Kategorize edilmedi 0%
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- 11
- 12
- 13
- 14
- 15
- Cevaplanan
- Gözden geçirme
-
Soru 1 - 15
1. Soru
1 PuanAşağıda verilen cümlelerin hangisinde amaç – sonuç ilişkisi bulunmaktadır ?
Doğru
Doğru değil
-
Soru 2 - 15
2. Soru
1 Puan1. Evsizlere çok yardımcı oldu onlara kol kanat gerdi.
2. Başımdaki ağrı nihayet geçti.
3. Yolun sonuna doğru çok temiz bir ırmak varmış.
4. Görevli, kimlikleri teker teker kontrol etti.Yukarıda verilen cümlelerin hangilerinde deyim kullanılmıştır ?
Doğru
Doğru değil
-
Soru 3 - 15
3. Soru
1 Puan" Derin düşüncelere dalmak çok zevklidir özellikle geleceğin hakkında hayaller kuruyorsan. "
Aşağıda verilen kelimelerden hangisi yukarıda verilen cümlede geçen herhangi bir kelimenin zıddıdır ?
Doğru
Doğru değil
-
Soru 4 - 15
4. Soru
1 PuanAşağıda verilen cümlelerin hangisinde nesnel anlatım söz konusudur ?
Doğru
Doğru değil
-
Soru 5 - 15
5. Soru
1 Puan" Balıkları tutmayı sevdiğim için sık sık denize açılırım."
Yukarıda verilen cümledeki anlam benzerliği aşağıda verilen cümlelerin hangisinde bulunmaktadır ?
Doğru
Doğru değil
-
Soru 6 - 15
6. Soru
1 PuanAşağıda verilen cümlelerin hangisinde öznel anlatım söz konusudur ?
Doğru
Doğru değil
-
Soru 7 - 15
7. Soru
1 PuanAşağıda verilen cümlelerin hangisinde bir sözcük mecaz anlamıyla kullanılmıştır ?
Doğru
Doğru değil
-
Soru 8 - 15
8. Soru
1 Puan( I ) Dershane arkadaşım Tolunay ile yürüyerek dağlara doğru yola çıktık.
( II ) Amacımız az da olsa şehir gürültüsünden kaçmaktı.
( III ) Yollar çok engebeli olduğundan hemen yorulmuştuk.
( IV ) Bir derenin kenarında uzun bir süre dinlenip geri döndük.Yukarıda verilen paragrafta hangi cümlede eylem gerçekleşme nedeni ile birlikte verilmektedir ?
Doğru
Doğru değil
-
Soru 9 - 15
9. Soru
1 PuanAşağıda verilen cümlelerin hangisinde sebep – sonuç anlamı bulunmaktadır ?
Doğru
Doğru değil
-
Soru 10 - 15
10. Soru
1 PuanAşağıda verilen cümlelerin hangisinde parantezde verilen bilgi dikkate alındığında yanlış bir durum söz konusudur ?
Doğru
Doğru değil
-
Soru 11 - 15
11. Soru
1 PuanMehmet: Şiddetli yağmurda oluşan selden direkler devrildiği için mahallemize bir haftadır elektrik gelmiyor.
Yukarıda verilen cümle ile ilgili aşağıda verilenlerden hangi seçeneğe ulaşılabilmektedir ?
Doğru
Doğru değil
-
Soru 12 - 15
12. Soru
1 PuanAşağıda verilen cümlelerin hangisinde amaç – sonuç ilişkisi bulunmaktadır ?
Doğru
Doğru değil
-
Soru 13 - 15
13. Soru
1 PuanToplum içinde sakız çiğnemen pek hoş değil.
Gözü yaşlı adam yalnız başına köşede oturuyordu.
Bacağın farkında olmadan çarpınca cam kırıldı.
Tekin, çikolata almak için kantinde sıraya girdi.Yukarıda verilen cümlelerde altı çizili sözcüklerden hangisi eş seslidir ?
Doğru
Doğru değil
-
Soru 14 - 15
14. Soru
1 Puan"Toplamak" sözcüğü aşağıda verilen cümlelerin hangisinde "bir araya getirmek" anlamında kullanılmıştır ?
Doğru
Doğru değil
-
Soru 15 - 15
15. Soru
1 Puan1. Eşyaların gölge boyları akşama doğru uzamaktadır.
2. Hikaye deyince akla Sait Faik Abasıyanık gelir.
3. Yazın ülkemizin Güney kısımları çok sıcak olur.
4. Araçlardan yılda iki kez vergi alınmaktadır.Yukarıda verilen cümlelerden hangisi öznellik ve nesnellik açısından farklılık gözlemlenmektedir ?
Doğru
Doğru değil
0 Yorum