📜 Türk Tarihi: Osmanlı ve Cumhuriyet
Osmanlı Devleti’nin kuruluşundan yıkılışına, Kurtuluş Savaşı’ndan Cumhuriyet’in ilanına kadar Türk tarihinin önemli dönemlerini birlikte öğrenelim!
🏰 Osmanlı Devleti (1299-1922)
Osmanlı Devleti, 1299 yılında Osman Bey tarafından Söğüt’te kurulmuştur. Altı yüz yılı aşkın süre üç kıtaya hükmetmiştir.
Osmanlı’nın dönemleri:
| Dönem | Yıllar | Önemli Gelişmeler |
|---|---|---|
| Kuruluş | 1299-1453 | Söğüt’ten beylikten devlete geçiş, Balkanlar’a genişleme |
| Yükseliş | 1453-1579 | İstanbul’un fethi (1453), Kanuni dönemi, üç kıtaya yayılma |
| Duraklama | 1579-1699 | Toprak kayıpları başladı, iç sorunlar arttı |
| Gerileme | 1699-1792 | Avrupa karşısında toprak kayıpları, reform çabaları |
| Dağılma | 1792-1922 | I. Dünya Savaşı, Mondros Mütarekesi, işgaller |
Osmanlı’da önemli isimler:
- Osman Bey: Devletin kurucusu (1299)
- Fatih Sultan Mehmet: İstanbul’u fethetti (1453), Orta Çağ’ı bitirdi
- Kanuni Sultan Süleyman: Osmanlı’nın en parlak dönemi, adil yönetimi
⚔️ I. Dünya Savaşı ve Sonrası
Osmanlı Devleti, I. Dünya Savaşı’na (1914-1918) Almanya’nın yanında katıldı ve savaşı kaybetti.
- 30 Ekim 1918: Mondros Mütarekesi imzalandı (ateşkes)
- İtilaf Devletleri (İngiltere, Fransa, İtalya, Yunanistan) Anadolu’yu işgale başladı
- 15 Mayıs 1919: Yunanistan İzmir’i işgal etti
- Halk direniş örgütleri (Kuva-yi Milliye) kurarak işgale karşı mücadele başlattı
💡 Hatırla: Mondros Mütarekesi, Osmanlı’nın fiilen sona erdiği antlaşmadır. Topraklar işgal altına girdi.
🇹🇷 Kurtuluş Savaşı (1919-1922)
Mustafa Kemal Atatürk önderliğinde Türk milleti, vatanını kurtarmak için büyük bir mücadele verdi.
Önemli olaylar:
| Tarih | Olay | Önemi |
|---|---|---|
| 19 Mayıs 1919 | Mustafa Kemal Samsun’a çıktı | Kurtuluş Savaşı’nın başlangıcı |
| 23 Nisan 1920 | TBMM açıldı (Ankara) | Milli irade temsil edildi |
| 10 Ocak 1921 | I. İnönü Muharebesi | Düzenli ordunun ilk zaferi |
| 23 Ağustos 1921 | Sakarya Meydan Muharebesi | Savunma savaşının dönüm noktası |
| 26 Ağustos 1922 | Büyük Taarruz | Kesin zafer, düşman geri püskürtüldü |
| 9 Eylül 1922 | İzmir’in kurtuluşu | İşgalin sona ermesi |
📅 19 Mayıs: Atatürk’ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı olarak kutlanır.
🎉 Cumhuriyet’in İlanı ve İnkılâplar
29 Ekim 1923’te Cumhuriyet ilan edildi. Mustafa Kemal Atatürk ilk Cumhurbaşkanı seçildi. Ankara başkent oldu.
Önemli inkılâplar (devrimler):
| Alan | İnkılâp | Yıl |
|---|---|---|
| Eğitim | Harf devrimi (Latin alfabesine geçiş) | 1928 |
| Eğitim | Tevhid-i Tedrisat (eğitim birliği) | 1924 |
| Hukuk | Medeni Kanun (İsviçre’den alındı) | 1926 |
| Toplum | Soyadı Kanunu | 1934 |
| Toplum | Kadınlara seçme ve seçilme hakkı | 1934 |
| Ölçü | Uluslararası takvim ve saat sistemi | 1926 |
✏️ Pratik Sorular
Soru 1: Osmanlı Devleti’ni kim ve hangi yılda kurmuştur?
Osman Bey, 1299 yılında Söğüt’te kurmuştur.
Soru 2: İstanbul’u kim ve ne zaman fethetmiştir?
Fatih Sultan Mehmet, 29 Mayıs 1453‘te İstanbul’u fethetmiştir. Bu olay Orta Çağ’ın sonu, Yeni Çağ’ın başlangıcı kabul edilir.
Soru 3: Mustafa Kemal 19 Mayıs 1919’da nereye çıkmıştır?
Samsun‘a çıkmıştır. Bu olay Kurtuluş Savaşı’nın başlangıcı kabul edilir.
Soru 4: Cumhuriyet hangi tarihte ilan edilmiştir?
29 Ekim 1923‘te ilan edilmiştir. Mustafa Kemal Atatürk ilk Cumhurbaşkanı seçilmiştir.
Soru 5: Harf devrimi neden yapılmıştır?
Okuma yazma oranını artırmak ve çağdaşlaşma sürecini hızlandırmak için 1928‘de Arap alfabesinden Latin alfabesine geçilmiştir.
Soru 6: Kurtuluş Savaşı’nın son büyük savaşı hangisidir?
Büyük Taarruz (26 Ağustos 1922). Bu savaşla düşman kesin olarak yenildi ve 9 Eylül 1922’de İzmir kurtarıldı.
📋 Konu Özeti
- Osmanlı: 1299’da kuruldu, 600+ yıl sürdü, üç kıtaya hükmetti
- Fatih: 1453’te İstanbul’u fethetti, Orta Çağ sona erdi
- 19 Mayıs 1919: Atatürk Samsun’a çıktı, Kurtuluş Savaşı başladı
- 23 Nisan 1920: TBMM açıldı
- Büyük Taarruz: 26 Ağustos 1922, kesin zafer
- 29 Ekim 1923: Cumhuriyet ilan edildi
- İnkılâplar: Harf devrimi, eğitim birliği, soyadı kanunu, kadın hakları
📝 Konuyu anladın mı? Şimdi kendini test et!
0 Yorum