5. Sınıf Matematik Kesirler – 3

    PAY       ← Alınan parça sayısı
   ─────
   PAYDA      ← Toplam parça sayısı

Örnek: 3/5 → 5 parçadan 3’ü alındı

📌 Kural 1: Paydalar eşit

Payı büyük olan büyük: 5/8 > 3/8

📌 Kural 2: Paylar eşit

Paydası küçük olan büyük: 3/4 > 3/5

📌 Kural 3: Farklı pay ve payda

Ortak paydaya getir veya çapraz çarp

2/3 … 3/4 → 8/12 … 9/12 → 2/3 < 3/4

📌 Genişletme (büyütme):

Pay ve paydayı aynı sayıyla çarp

2/3 = 4/6 = 6/9 = 8/12 = 10/15

📌 Sadeleştirme (küçültme):

Pay ve paydayı aynı sayıya böl

12/18 = 6/9 = 2/3

📌 Denk kesir bulma:

a/15 = 2/5 ise a = ?

5 × 3 = 15 → 2 × 3 = 6 → a = 6

📌 0 ile 2 arası 8 eşit parça:

Her parça = 2/8 = 1/4

Noktalar: 0, 1/4, 2/4, 3/4, 1, 5/4, 6/4, 7/4, 2

📌 Hangi nokta hangi kesir?

• 0 ile 1 arası 5 parça → her biri 1/5
• 3. işaret = 3/5

📌 Problem 1: “Bir sayının kesri”

Bir sayının 3/7’si 45 ise sayı kaçtır?

3/7 = 45 → 1/7 = 15 → 7/7 = 105

📌 Problem 2: “Kesrini bul”

240’ın 5/8’i kaçtır?

240 × 5/8 = 1200/8 = 150

📌 Problem 3: “Kalan kaçta kaç”

Kitabın 2/5’i okundu. Kalan?

5/5 – 2/5 = 3/5

📌 Küçükten büyüğe: 2/3, 3/5, 7/10

EKKO(3, 5, 10) = 30

2/3 = 20/30, 3/5 = 18/30, 7/10 = 21/30

Sıralama: 3/5 < 2/3 < 7/10

📌 1’e en yakın: 3/4, 5/6, 7/8

1’e uzaklıklar: 1/4, 1/6, 1/8

1/8 en küçük → 7/8, 1’e en yakın